Danıştay 8. Daire E.2025/2103 K.2025/5332

Dava konusu istem: Davacı tarafından, hissedarı olduğu ancak daha sonra Hazineye devri yapılan İstanbul ili, Adalar ilçesi, ..., ... Mahallesi, ... mevkii, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki hissesinin 6292 sayılı Kanun kapsamında bedelsiz olarak tekrar kendisine devredilmesi istemiyle 24/05/2012 tarihinde yaptığı başvuruya davalı idarece cevap verilmemesi üzerine, bu başvuru ilgi tutularak taşınmazın bedelsiz olarak kendisine iadesi istemiyle yapmış olduğu ... tarih ve ... sayılı başvurunun davalı idarece kesin cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu uyuşmazlıkta, davacıya ait tapu kaydı bulunduğu, 56 no'lu Orman Kadastro Komisyonu'nun 24/11/1988 tarihli tutanağı ve 8 no'lu Orman Kadastro Komisyonu'nun 04/10/1984 tarihli tutanağında taşınmazın Hazine adına orman sınırları dışarısına çıkartılmasına karar verildiği, Komisyon kararlarının yok hükmünde olduğuna ilişkin bir Mahkeme kararının bulunmadığı, Maliye Hazinesi tarafından taşınmaza ilişkin olarak açılan tapu iptali ve tescil davasında ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "Hazine lehine orman sınırı dışına çıkarılmakla tapu kaydının iptali ve Hazine adına tapuya kayıt ve tesciline" karar verildiği, taşınmazın ... tarih ve ... yevmiye ile ... adına kayıtlı iken Mahkeme kararı ile Hazine adına tescil edildiği, tapuda her ne kadar tescil sebebiyle "satış (şufa gibi)" yazsa da, tescil sebebinin taşınmazın Hazine lehinde orman sınırları dışına çıkartılması olduğu,

taşınmazın, Danıştay 8. Dairesinin kararında bedelsiz iadenin ikinci durumu olarak belirtilen "hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle Hazine tarafından açılan davalar sonucunda tapuları iptal edilen ve 2/A veya 2/B niteliğinde Hazine adına tescil edilen taşınmazlar" kapsamında olduğu anlaşılmakla, davacının söz konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca bedelsiz iadesi talebine ilişkin yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararıyla, istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Dairemizin 09/10/2024 tarih ve E:2021/5469, K:2024/5178 sayılı kararıyla, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiş olup, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararıyla bozma kararına uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin birinci fıkrasında, dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar, gerçek kişilerden olan tarafın ölümü hâlinde idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği, dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemişse varsa yürütmenin durdurulması kararının kendiliğinden hükümsüz kalacağı; aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin iptal edileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanunun 26. maddesi ile dava sırasında tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olması durumunda izlenecek usul belirlenmiş olup, bu usulün kanun yolu safhasını kapsayacak şekilde anlaşılması gerektiği kuşkusuzdur. Buna göre, davanın gerek ilk derece Mahkemesi safhasında gerekse kanun yolu safhasında; ölüm veya tüzel kişiliğin ortadan kalkması gibi nedenlerle tarafın kişiliğinde ya da vesayet altına alınma, tasfiye sürecine girme gibi medeni hakları kullanma ehliyetini sona erdiren ya da kısıtlayan nedenlerle tarafın niteliğinde değişiklik olması halinde safahatına göre davayı veya kanun yolu başvurusunu takip hakkı kendisine geçenin başvurusuna kadar ilgili mahkeme tarafından dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilecektir.

Dosyanın incelenmesinden, ...'ın 17/08/2022 tarihinde vefat ettiği, adı geçenin mirasçılarından olan ...'ın ise 22/12/2022 tarihli dilekçesiyle davayı takip edeceğini beyan ettiği görülmektedir.

Her ne kadar Dairemizin bozma kararına uyularak uyuşmazlık hakkında davanın reddine karar verilmiş ise de, Dairemizin 09/10/2024 tarih ve E:2021/5469, K:2024/5178 sayılı bozma kararı ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararı ...'ın vekiline tebliğ edilmiştir.

Bu durumda, bakılan davanın konusu 6292 sayılı Kanun uyarınca bedelsiz iade talebine ilişkin olup, davanın sonuçları bakımından davacının mirasçılarının davayı takip hakkının bulunması nedeniyle, Bölge İdare Mahkemesince, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi hükmü çerçevesinde gerekli usul işlemleri yapılarak bir karar verilmesi gerekmektedir.