Danıştay 8. Daire E.2025/279 K.2025/92

Davanın konusu

Yalova Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi olan davacının, Sağlık Bilimleri Üniversitesi'ne yaptığı yatay geçiş başvurusunun reddine dair Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Tıp Fakültesi Yönetim Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararı ile dayanağı olarak gösterilen Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Yatay Geçiş Yönergesinin 13. maddesinin 4. fıkrasının iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın görev yönünden reddedilerek, dosyanın yetkili ve görevli mahkeme olan ... İdare Mahkemesine gönderilmesi gerektiği gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Yalova Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencisi olan davacı tarafından, 2024-2025 eğitim öğretim yılı için yatay geçiş istemiyle Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Tıp Fakültesi'ne 27/08/2024 tarihli dilekçeyle başvuru yapılmış olup; bu başvurunun Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi Yönetim Kurulu'nun ... tarihli ve ... sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine anılan bireysel işlem ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Yatay Geçiş Yönergesinin 13. maddesinin 4. fıkrasının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinde, "1. Danıştay ilk derece mahkemesi olarak: a) Cumhurbaşkanı kararlarına,

b)Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere,

c) Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere,

d) Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere,

e) Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere,

f) Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine,

Karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar.

2. Danıştay, belediyeler ile il özel idarelerinin seçimle gelen organlarının organlık sıfatlarını kaybetmeleri hakkındaki istemleri inceler ve karara bağlar." hükmü yer almıştır.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemeleri bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş genel görevli bağımsız mahkemelerdir.", 5. maddesinde, "İdare mahkemeleri, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki:

a) İptal davalarını, b) Tam yargı davalarını, c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklardan hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idarî sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaları, d) Diğer kanunlarla verilen işleri, çözümler." hükümlerine yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." hükmü yer almaktadır.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde, ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalar düzenlenmiş olup, bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak iptal davalarının görüm ve çözümünün Danıştaya ait olduğu öngörülmüştür.

Sözlük anlamı ile "düzenli hâle koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda "kural koyma" ile eş anlamlıdır. Kural ise, hukukta sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren bir içeriğe sahiptir. Yasama organının yasama tasarrufları dışında idare, Anayasa ve yasal düzenlemelerden aldığı yetki ile kural koyma, düzenleme yapma yetkisine sahiptir. Düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, genelge gibi düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin "düzenleyici" nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar koymuş olması gerekir.

"Kural işlemler" (ya da diğer adıyla "genel düzenleyici işlemler"), üst hukuk karallarına uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da olan bir kuralı değiştiren veya kaldıran işlemlerdir.

Dava konusu edilen Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Yatay Geçiş Yönergesi yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında incelendiğinde; anılan Yönerge'nin Sağlık Bilimleri Üniversitesi ön lisans ve lisans programlarına kurum içi, kurumlar arası ve yurt dışından yatay geçişlerde uyulması gereken usul ve esasları düzenlediği, anılan Üniversiteye yapılacak yatay geçişlerle ilgili kurallar getirdiği anlaşıldığından sürekli, soyut, nesnel ve genel durumları belirleyen bu Yönerge'nin düzenleyici işlem niteliğinde olduğu açıktır.

Ancak; anılan Yönergenin iptali istemiyle açılan bu davanın 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesi'nde sayılan Danıştay'da görülecek davalar arasında yer alıp almadığının tespiti noktasında; dava konusu Yönergenin ülke çapında uygulanacak bir düzenleyici işlem olup olmadığı önem arz etmektedir.

2809 sayılı Yükseöğretim Kurumları Teşkilat Kanunu'nun Ek 158. maddesi uyarınca İstanbul’da kurulan Sağlık Bilimleri Üniversitesi'nin Rektörlüğe bağlı olarak Hamidiye Tıp Fakültesi, Hamidiye Hemşirelik Fakültesi, Hamidiye Yaşam Bilimleri Fakültesi, Hamidiye Sağlık Bilimleri Fakültesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu ve Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsünden oluştuğu görülmekle birlikte; anılan Üniversitenin Türkiye'nin çeşitli şehirlerinde fakülte ve enstitülerinin olmasının dava konusu Yönerge'ye ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlem niteliği kazandırmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının yatay geçiş istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlem ile Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Yatay Geçiş Yönergesinin 13. maddesinin 4. fıkrasının iptali istemiyle açılan bu dava ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalardan olmadığından, uyuşmazlığın 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin 1. fıkrası kapsamındaki genel yetki kuralı uyarınca, bakılan uyuşmazlık bağlamında asıl işlem niteliğinde olan Yönergeyi tesis eden idarî merciin bulunduğu yer mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.