Danıştay 8. Daire E.2025/449 K.2025/4633

Dava konusu istem: Doktora eğitimini Almanya'nın Erlangen Üniversitesinde Felsefe alanında tamamlayan davacı tarafından, doktora denklik belgesi verilmesi istemiyle yapılan 23/11/2022 tarihli başvurunun 09/05/2023 tarihli işlem ile reddedildiğinden bahisle denklik başvurusunun yeniden değerlendirilmesi istemiyle yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacının doktora eğitimine başladığı 05/03/2018 tarihi ile doktora eğitiminin bittiği 15/08/2022 tarihleri arasındaki yurt dışı giriş ve çıkış kayıtları incelendiğinde, toplam 143 gün yurt dışında bulunduğu, ayrıca eğitim döneminin bir kısmının küresel Covid-19 salgını dönemine denk geldiği,

bu nedenle, eğitimin çevrimiçi formatta gerçekleştirildiği şeklinde beyanlara yer verildiği fakat bu hususun değerlendirilmediği gibi "doktora yapılan ülke, doktora tez konusu ve içeriği, doktora döneminde ders alınıp alınmadığı" gibi davacının başvurusuna özgü şartların da davalı idarece değerlendirilmediği anlaşıldığından, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Doktora eğitimi süresince davacının 84 gün süreyle Almanya'da bulunduğu, bu ülkede Sosyal Bilimler için en az 200 gün bulunma şartını sağlamadığı, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, doktora eğitimini Almanya'nın Erlangen Üniversitesinde Felsefe alanında tamamlayan davacı tarafından, doktora denklik belgesi verilmesi istemiyle yapılan 23/11/2022 tarihli başvurunun 09/05/2023 tarihli işlem ile reddedildiğinden bahisle denklik başvurusunun yeniden değerlendirilmesi istemiyle yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde; " Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, (...) tarihi izleyen günden başlar." düzenlemesi, "İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde, "1.

İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. 2. (Değişik: 10/6/1994-4001/5 md.) Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler.

Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez.

Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." düzenlemesi, "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde, "1.

İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. 2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.

3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." düzenlemesi yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, doktora eğitimini Almanya'nın Erlangen Üniversitesinde Felsefe alanında tamamlayan davacının, doktorasına denklik verilmesi istemiyle 23/11/2022 tarihinde davalı idareye yaptığı başvurunun, "doktora eğitimi süresince üniversitenin bulunduğu ülkede Sosyal Bilimler için en az 200 gün bulunma şartını sağlamadığı"ndan bahisle reddedilmesi üzerine, 15/12/2023 tarihinde denklik başvurusunun yeniden değerlendirilmesi istemli başvurusunun zımnen reddi işleminden kaynaklanmaktadır.

Davacının 23/11/2022 tarihli başvurusu, idare tarafından bir işlem yapılması talepli olduğundan, 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında bir başvurudur. Başvuru, davalı idarenin 09/05/2023 tarihli işlemiyle reddedilmiş ve işlemde, idari yargı mercilerine başvuruda bulunulabileceği belirtilmiştir. Anılan işlem davacıya, 16/05/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir. Mevzuat uyarınca davacı tarafından en son 17/07/2023 tarihinde dava açılması gerekmekteyken, bu süre içinde dava açılmadığı görüldüğünden, 22/01/2024 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Bununla birlikte, davacı tarafından 23/11/2022 tarihli başvurunun 09/05/2023 tarihli işlemle reddedildiğinden bahisle, denklik başvurusunun yeniden değerlendirilerek tarafına denklik belgesi verilmesi istemiyle 15/12/2023 tarihinde yeniden başvuru yapılmış, bu başvurunun zımnen reddi üzerine ise bakılan dava açılmıştır. 15/12/2023 tarihli başvuruda, idari işlemin değiştirilmesi/yeni bir işlem yapılması talebi mevcut olduğundan, başvurunun 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında yapılmış bir itiraz başvurusu olduğu anlaşılmaktadır. Mevzuat uyarınca işlemin tebliğ tarihinden itibaren dava açma süresi içinde idareye başvuru yapılabileceği açık olduğundan, dava açma süresinden sonra yapılan başvurunun dava açma süresini canlandırmayacağı açıktır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.