Danıştay 8. Daire E.2025/512 K.2025/10065

Dava konusu istem: ... Üniversitesi ... Meslek Yüksek Okulu Hukuk Bölümünde ... olarak görev yapmakta olan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca ... tarihinden itibaren müstafi sayılarak üniversite ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile davacının müstafi sayılmasına yönelik sürecin sonlandırılarak hukuken mazeretinin kabul edilip görevine yeniden başlatılmasına ilişkin başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının görevden uzaklaştırıldığı yönünde haklı yanılgıya düştüğü, davalı idarenin tutuklanan personelinin güncel adli durumunu bir yılı aşkın bir süre araştırmayarak bu konuda üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirilmediği ve bu suretle davacının ... ila ... tarihleri arasında izinsiz ve mazeretsiz olarak görevine kesintisiz 10 gün süreyle gelmediğinin davalı idarece usulüne uygun olarak tutanaklaştırılmadığı hususları hep dikkate alındığında, davacının izinsiz ve mazeretsiz olarak 10 gün görevini terk ettiğinden söz edilemeyeceğinden,

aksi düşünce ile davacının geriye dönük olarak ... tarihinden itibaren müstafi sayılmasına ilişkin dava konusu Personel Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemde ve buna karşı yapılan başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin mevzuat hükümlerine uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Adalet Meslek Yüksek Okulunda ... olarak görev yapan davacının, 672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarıldığı, akabinde Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı sonrası 27/08/2020 tarihinde davalı üniversite bünyesinde Adalet Meslek Yüksek Okuluna atamasının yapıldığı, bilahare davacının ...

Sulh Ceza Hakimliğince "silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan tutuklandığı, davalı idare tarafından davacının tutuklu bulunduğu Ceza İnfaz Kurumuna ... tarih ve ... sayılı yazı yazılıp ekinde "Kişilerden Alacakları Hesaplama Cetveli Ve Bordro" da gönderilmek suretiyle durumun davacıya bildirilmesi ve geri ödemelere ilişkin evrakın bir nüshasının imzalatılarak Meslek Yüksekokuluna gönderilmesinin istenildiği, anılan yazıya ilgili Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünce cevap verildiği,

yapılan adli soruşturma sonucunda davacı hakkında "silahlı terör örgütüne üye olmak ve kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık" suçlarından ... tarihli iddianame ile kamu davası açıldığı, davacının adli kovuşturma aşamasında ... Ağır Ceza Mahkemesince 16/11/2021 tarihinde tahliyesine karar verilmiştir.

Bilahare davacı hakkında 26/07/2021 tarihli soruşturma emrine istinaden "Terör niteliğine eylemlerde bulunmak veya bu eylemleri desteklemek, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütler için kullanmak yada kullandırmak" fiili nedeniyle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53/6-b maddesi kapsamında disiplin soruşturmasının yapıldığı ve savunma istem yazısının davacıya tebliğ edilmesi teminin tutuklu bulunduğunun bilindiği Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna gönderildiği,

Ceza İnfaz Kurumunun ... tarih ve ... sayılı yazılı yazısı ile davacının 16/11/2021 tarihi itibariyle tahliye olduğunun görevli bulunduğu Adalet Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğüne bildirildiği, bunun üzerine 21/04/2022 tarihli tutanak ile tutanağın tanzim edildiği tarihe kadar davacının görevine başlamasına ilişkin herhangi bir başvurusunun bulunmadığı hususunun tutanak altına alındığı,

bu tutanağın Rektörlük Makamına intikal ettirilmesi üzerine de Rektörlük Makamınca ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacının ... tarihinden itibaren göreve gelmediğinin Adalet Meslek Yüksekokulu Müdürlüğünün anılan yazısı ile bildirildiğinden bahisle davacının 657 sayılı Kanun'un 94. maddesi uyarınca ... tarihinden itibaren müstafi sayılarak üniversite ile ilişiğinin kesilmesine karar verilmiştir.

Davacı tarafından 18/05/2022 tarihli dilekçe ile müstafi sayılmasına yönelik sürecin sonlandırılarak görevine yeniden başlatılmasının talep edildiği, davacının bu başvurusunun Personel Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine de anılan işlemlerin iptaline verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

21/08/1982 tarih ve 17789 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 'Görevinden Çekilmiş Sayma' başlıklı 10. maddesinin (c) fıkrasının ilk halinde "İzinsiz veya kurumca kabul edilen mazereti olmaksızın görevi kesintisiz 10 gün terk etmek, kısmi statüde bulunanlar için ise kesintisiz 40 saat veya daha fazla göreve devamsızlık göstermek" fiili görevinden çekilmiş sayma cezasını gerektiren eylemlerden sayılmış olup, 29/01/2014 tarih ve 28897 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Yönetici,

Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile anılan madde mülga edilmiş. Yönetmelik de 20/10/2017 tarih ve 30216 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile kaldırılmıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun, 01/03/2014 tarih ve 6528 sayılı Kanun ile değişik 53/b maddesinde; ''Öğretim elemanları, memur ve diğer personele uygulanabilecek disiplin cezaları uyarma, kınama, yönetim görevinden ayırma, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezalarıdır. Hangi fiillere hangi disiplin cezasının uygulanacağı, bu bentte sayılan kişilerin disiplin işlemleri ve disiplin amirlerinin yetkileri, Devlet memurlarına uygulanan usul ve esaslar da göz önüne alınmak suretiyle Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir." kuralı yer almıştır.

Anayasa Mahkemesinin 07/04/2015 tarih ve 29319 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 14/01/2015 tarih ve E:2014/100, K:2015/6 sayılı kararı sonrası, 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesi, 09/12/2016 tarih ve 29913 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6764 sayılı Kanun ile değişikliğe uğramıştır. 2547 sayılı Kanun'un, 6764 sayılı Kanun ile değişik 53/b maddesinde; Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanlarına uygulanabilecek disiplin cezalarının uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezaları olduğu belirtilerek, maddede disiplin suç ve cezalarına, disiplin uygulamalarına ilişkin usul ve esaslara yer verilmiştir.

2547 sayılı Kanun'un, 6764 sayılı Kanun ile değişik 53. maddesinin (b) fıkrasının (1), (2), (3), (4) ve (6) numaralı bentlerinde yer alan “657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak…” ibareleri, Anayasa Mahkemesinin 17/07/2019 tarih ve 30834 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 10/04/2019 tarih ve E:2017/33, K:2019/20 sayılı kararıyla iptal edilerek, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesinin (b) fıkrasının (1), (2), (3), (4) ve (6) numaralı bentleri, 17/04/2020 tarih ve 31102 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7243 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile değişikliğe uğrayarak, “657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak…” ibareleri yürürlükten kaldırılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, müstafi sayılma işlemi sonrasında davacının yapmış olduğu başvurunun kabul edilerek görevine başlatılıp başlatılmayacağı noktasında düğümlenmektedir.

Öncelikle, davacının başvurusunun reddedildiği 25/06/2022 tarihi itibarıyla idarenin keyfi saiklerle mi yoksa objektif saiklerle mi göreve başlatmadığının irdelenmesi gerekmektedir.

Davacı, ... Sulh Ceza Hakimliğince "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan 15/04/2021 tarihinde tutuklanmış olup ve ... Ağır Ceza Mahkemesince ... tarihinde tahliyesine karar verilmiştir.

Davalı üniversite tarafından, ... Cumhuriyet Başsavcılığına başvurularak davacının durumu ile ilgili bilgi istendiği, ... tarihli Başsavcılık işlemi ile ... tarihli soruşturma ve 16/07/2021 tarihli iddianamenin üniversiteye gönderildiği görülmüştür.

İddianamenin FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü'nün üniversite mahrem yapılanması ile ilgili olduğu ve davacı ile ilgili olarak tanık beyanlarından mahrem akademisyen çalışma evlerinde kalarak akademisyenlik sınavlarına hazırlandığı, ALES ve ÜDS sorularının akademisyen çalışma evleri sorumlusu olarak faaliyet yürüten şahıs tarafından kendisine verilmesi sonucu sınavı kazandığı belirtilerek FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne üye olma suçundan ve kamu kurum ve kuruluşların zararına dolandırıcılık suçları işlediği isnadının bulunduğu anlaşılmaktadır. Son olarak davacının 16/11/2021 tarihinde tahliye edildiği bildirilmiştir.

Davacı tahliye olduktan sonra ... tarihinden ... tarihine kadar göreve başlamadığı için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca ... tarihinden itibaren müstafi sayılarak üniversite ile ilişiğinin kesilmesine karar verilmiştir.

Öte yandan, bu sırada davacının ... Ağır Ceza Mahkemesinde yargılamasının devam ettiği anlaşılmaktadır.

Yargılama sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile, "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezası ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiği, bu kararın ... tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Diğer taraftan Anayasa Mahkemesi 14/11/2019 tarihli ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını ''kavuşan, bitişen, birleşen'', irtibatlı kavramını ise ''bağlantılı'' olarak tanımlamıştır. Bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır.

Bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterli olacaktır.

Bu bağlamda; ilgililer hakkında ceza yargılaması kapsamında yapılan soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi veya üyelik/yardım etme suçlamalarıyla açılan ceza davalarında beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi kararlar verilmiş olsa dahi, idari yargı yeri irtibat ve iltisak unsurları yönünden de işlemi incelemek zorunda olduğundan, davacının FETÖ/PDY ile irtibat ve iltisakının bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir.

Anayasa Mahkemesince; iltisaklı kavramının kavuşan, bitişen, birleşen; irtibatlı kavramının ise bağlantılı anlamına geldiği belirtilmiş, bu kavramların hukuki niteliği ve objektif anlamlarının yargı içtihatlarıyla belirlenebilecek durumda olduğu, iltisak ve irtibat kavramları açısından yapılacak değerlendirmenin ise kişilerin cezai sorumluluğun bulunup bulunmadığından bağımsız olarak sadece kişinin kamu görevine iade edilmesinin uygun olup olmadığı yönünden yapılacak bir incelemeden ibaret olacağı vurgulanmıştır. (E:2018/89, K:2019/84, T:14/11/2019, P:30, R.G 13/02/2020 / 31028 ).

Bu durumda, 26/06/2022 tarihinde davacının göreve başlatılmaması yolunda idarece işlem tesis edilirken, hiç bir veri ve delil olmaksızın işlem tesis edilmediği, aksine objektif ve nesnel olarak verilere dayanıldığı, şöyle ki FETÖ/PDY silahlı terör örgütünün üniversitelerdeki mahrem yapılanması ile ilgili olarak davacı hakkında soruşturma bulunduğu, iddianamede davacı ile ilgili olarak tanık beyanlarından mahrem akademisyen çalışma evlerinde kalarak akademisyenlik sınavlarına hazırlandığı,

ALES ve ÜDS sorularının akademisyen çalışma evleri sorumlusu olarak faaliyet yürüten şahıs tarafından kendisine verilmesi sonucu sınavı kazandığı şeklinde çok ciddi ve ağır iddiaların yer aldığı, nitekim yargılama sonucunda bu iddialar doğrulanarak davacı hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararı ile, davacı hakkında örgüt evinde kaldığına ve örgütün sohbetlerine katıldığına ilişkin tanık beyanlarının olduğu, silahlı terör örgütünün gizliliğe önem verdiği ve bu nedenle ankesörlü hatları kullandıkları bilinmekle davacının sabit hatlardan tekil ve ardışık aranmasının bulunduğu, davacının etkin pişmanlık hükümlerinden yararlandığı ve silahlı terör örgütünün deşifre edilmesinde fayda sağlayabilecek şekilde beyanlarda bulunduğu,

örgütün akademisyen yapılanmalarında faaliyet yürütülen kişileri teşhis ettiği, bu kişilerin örgütte ne şekilde faaliyet yürüttüğü hususunda ayrıntılı bilgiler verdiği tespit edilerek hakkında "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezası ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verildiği, bu kararın ... tarihinde kesinleştiği, ayrıca davacının tahliye edildiği 16/11/2021 tarihinde tahliye edildikten sonra ... tarihinden ... tarihine kadar göreve başlamadığının sabit olduğu,

tahliye olduğunu idareden gizleyerek göreve başlamadığı halde görev yapıyormuş gibi maaşlarının bir kısmını aldığı göz önünde tutulduğunda, davacının başvurusunun kabul edilmeyerek göreve başlatılmamasında idarenin takdir hakkını hiçbir veriye dayanmaksızın keyfi olarak değil, aksine doğru, isabetli ve hukuka uygun kullandığı sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.