Danıştay 8. Daire E.2025/93 K.2025/3612

Dava konusu istem: Davacıya ait ... Mah. ... Cad. No:... Merkez/Sivas adresinde bulunan "..." isimli işyerinin izinsiz olarak eğitim öğretim faaliyetinde bulunduğundan bahisle kapatılmasına ilişkin Sivas Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işleme esas alınan tutanakta davacı işyeri temsilcisinin imzasının bulunmadığı, anılan kurumda görev yaptığı iddia olunan kişilerin ve denetim esnasında orada bulunan öğrenci velilerinin ifadelerine başvurulmak suretiyle eğitim öğretim faaliyetinde bulunulup bulunulmadığı hususunun araştırılmadığı, dolayısıyla dava konusu işleme esas alınan tutanak ve sunulan fotoğrafların davacı işyerinde izinsiz eğitim öğretim faaliyetinde bulunulduğu hususunu hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya koymadığı, davalı idarece eksik incelemeye dayalı olarak tesis olunan işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Denetime konu iş yeri için yapılan ruhsat başvurusuna Belediye tarafından olumlu ya da olumsuz bir cevap gelmediği, söz konusu iş yerinde yapılan faaliyetin müşterilere yönelik yiyecek içecek hizmetleri sunulması ve bununla birlikte çocuklara yönelik oyun alan hizmetlerinin sunulması olduğunun beyan edildiği, ancak dosyada yer alan bilgi ve belgelerden uyuşmazlığa konu adreste izinsiz ve ruhsatsız eğitim faaliyetinde bulunulduğu (çocukların el becerisi, resim, lego çalışması, gibi hususlarla bir disipline bağlı hareket içinde olduğu) kanaatine ulaşıldığından davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına; davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, iş yerinde yer alan eğitim araçlarından yola çıkılarak izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinin varlığının ileri sürülmesinin 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'na aykırılık teşkil edeceği, davalı idarece yapılan denetim esnasında herhangi bir öğrenci, veli veya öğretmenin tespit edilemediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının kurumuna ait görsellerde çocukların anaokulu ve kreşlerde bulunan oyun materyalleri ile oynadığı, anaokulu ve kreş müfredatına uygun etkinlik yaptığı ve çocukların belirlenmiş bir program çerçevesinde hareket ettiği, İzleme ve Koordinasyon Komisyonunca davacının iş yerine ait tespitlerin tutanak altına alındığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; davacıya ait ... Mah. ... Cd. No:... Merkez/Sivas adresinde bulunan "..." isimli işyerinin izinsiz olarak eğitim öğretim faaliyetinde bulunduğundan bahisle kapatılmasına ilişkin Sivas Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. maddesinde; ''(1) Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir.

(2) Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 3. maddesinin birinci fıkrasında; "Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir. Valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderilir.

", aynı maddenin on birinci fıkrasında ise "Bu Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yapan ancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valiliklerce kapatılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almaktadır.

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 4. fıkrasında ise; ''Kanunun 3 üncü maddesinin on birinci fıkrasında belirtilen yerlerin mülki idare amirleri tarafından görevlendirilen yetkililerce tespiti halinde bu yerleri kuran veya işletenlere valilikçe Kanunda belirtilen miktarda idari para cezası verilir.

Verilen idari para cezası, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgiliye tebliğ edilir, takip ve tahsili için ise Hazine ve Maliye Bakanlığının ildeki ilgili birimine bildirilir. Ayrıca bu yerler valilikçe kapatılır.

İdari para cezası verilen bu kişilerin kurum açmak üzere başvurmaları hâlinde, verilen bu para cezasının ödendiğinin veya 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tecil edilmiş ve/veya taksitlendirilmiş ya da özel kanunlara göre yapılandırılmış olup taksitlendirildiğinin belgelendirilmesinden sonra başvurusu işleme alınır.'' hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu, izin başvurularının ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılacağı, okullar dışındaki kurumlara Valilikçe kurum açma izni verileceği, valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvuruların ise kurum açma izni verilmek üzere Milli Eğitim Bakanlığı'na gönderileceği, 5580 sayılı Kanun kapsamında eğitim ve öğretim faaliyeti yapan ancak kurum açma izni bulunmayan kurumları işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanacağı ve bu yerlerin valiliklerce kapatılacağı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık; davacıya ait "..." isimli iş yerinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunup bulunmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.

Valilikler bünyesinde kurulan İzleme ve Koordinasyon Komisyonunca yapılan denetimler sonucunda; bir iş yerinde izinsiz eğitim ve öğretim faaaliyeti yapıldığının tespiti için, anılan iş yerinde bulunan öğrencilerin veya çocukların velilerinin ifadelerine başvurulması, çalışan personelin eğitim personeli olup olmadığının belirlenmesi, iş yerinde bulunan araç ve gereçlerin eğitim faaliyetine ilişkin olup olmadığının ortaya konulması, iş yerinin tabelası, varsa el ilanı, afiş, sosyal medya hesaplarında yer alan fotoğraf ve yazıların içeriğinin araştırılması ve tüm bu hususlar çerçevesinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinin somut ve kesin deliller ile hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulması gerekmektedir.

Sivas Valiliği İzleme ve Koordinasyon Komisyonunca 28/12/2023 tarihinde davacıya ait iş yerinde yapılan denetim sonucu hazırlanan raporun "Milli Eğitim Müdürlüğü"ne ilişkin kısmında "Kurum sahibinin beyanına göre, ailelerin gelip kafe kısmında hizmet aldığı, öğrencilerin ya da çocukların ise hazırlanan atölyelerde saatliği 100 TL karşılığı bakıcı ablalar eşliğinde eğitim aldığı, ancak bu duruma ait kurumun ruhsatı olmadığı anlaşılmıştır." ifadelerine yer verildiği görülmektedir.

Dosyada yer alan denetim raporuna ekli iş yerine ait fotoğraflarda ise; iş yerine ait tabelada "..." ve "Meslek Atölyeleri" ifadelerine yer verildiği, iş yerinde yer alan oyun alanı ve atölye kısımlarının meslek grubu ve akıl oyunları şeklinde isimlendirildiği, her bir bölümde bunlara ilişkin araç ve gereçlerin bulunduğu görülmektedir.

Bu bağlamda; uyuşmazlığa bakıldığında, denetim esnasında iş yerinde bulunan öğrencilerin veya çocukların velilerinin ifadesine başvurulmadığı, bir eğitim personeli bulunup bulunmadığının tespit edilmediği, dosyada yer alan bilgi ve belgeler çerçevesinde davacıya ait iş yerinde okul öncesi eğitim çağı çocuklarına eğitim verildiği hususunun somut ve kesin deliller ile hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulamadığı anlaşıldığından eksik incelemeye dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X-Uyuşmazlık; davacıya ait "..." isimli iş yerinin izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunup bulunmadığı hususundan kaynaklanmaktadır.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde davacıya ait iş yerinde yer alan meslek grubu ve akıl oyunları şeklinde isimlendirilen oyun alanı ve atölye kısımlarında, iş yerine gelen müşterilerin çocuklarına oyun ablaları eşliğinde saat ücretli olarak hizmet verildiği sonucuna varıldığından anılan iş yerinde okul öncesi eğitim çağı çocuklarına izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunma fiilinin sübuta ermediği gerekçesiyle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyoruz.