Danıştay 8. Daire E.2025/930 K.2025/6363

Hazırlık sınıfı olmak üzere toplam 5 yıllık bir okul ... Lisesi'ne 2021-2022 öğretim yılında kaydolduğu, 2026-2027 eğitim öğretim yılında liseden mezun olacağı, Yurt Dışı Öğrenci Sınavı'na 2027 yılında girebileceği, aynı zamanda Yunanistan vatandaşı olduğu ve ilerleyen zamanlarda Türk vatandaşlığından çıkarak Yunanistan ve Avrupa Birliği vatandaşı olarak mavi kart sahibi olacağı, dava konusu düzenleme ile Yurt Dışı Öğrenci Sınavı'na girme hakkının elinden alındığı, okula kayıt olduğu tarihte sınava girme hakkına sahipken yapılan idari işlemle bu hakkının elinden alınmasının kazanılmış hak ilkesinin ihlali niteliğinde olduğu ileri sürülmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Usule ilişkin olarak, davacının menfaatinin bulunmadığından davanın ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği; davanın süresinde açılmadığının tespiti halinde davanın süre aşımı yönünden reddedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

Esasa ilişkin olarak, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6287 sayılı Kanunla değişik 45/f maddesinde, "Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretiminin tamamını yurtdışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir." hükmünün yer aldığı,

45. maddenin 1. fıkrasının (a) ve (f) bentleri uyarınca yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabulünün Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapıldığı, Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarımıza daha çok sayıda yurt dışından öğrenci kabul edilerek Türkiye’nin yabancı uyruklu öğrenciler tarafından tercih edilen bir ülke olmasının ve uluslararası rekabete açılabilmesinin amaçlandığı,

Türkiye’deki ortaöğretim sisteminde işlenen konu ve ders içerikleri ile yurt dışındaki eğitim sisteminde işlenen ders ve içeriklerinin örtüşmediği, ortaöğretimini Türkiye’de tamamlamayan öğrencilerin almadıkları bir eğitim sistemine ilişkin sorulardan oluşan sınavlarda düşük başarı elde etmeleri beklendiğinden bu öğrencilerin de mağduriyetlerinin engellenmesinin hedeflendiği; bu çerçevede, kamu vicdanını rahatsız etmeyecek şekilde ve ölçülülüğe dikkat ederek yükseköğretim imkanı tanınması hususlarının dikkate alındığı,

davacının ilerleyen zamanlarda Türk vatandaşlığından çıkarak Mavi Kart sahibi olacağını belirttiği, haklı beklentisinin ve kazanılmış hakkının bulunmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dava dosyası 2577 sayılı Kanun'un 14/6. maddesi uyarınca incelenerek, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacının ergin kılınmasına karar verildiği anlaşıldığından, işin gereği görüşüldü.

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı' başlıklı 2. maddesinde idari dava türlerine ilişkin olarak. "İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları,.." hükmüne yer verilmiş, 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinde.

"Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları, yönlerinden sırasıyla incelenir...Yukarıdaki hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15 nci madde hükmü uygulanır.

" hükmüne, 'İlk inceleme üzerine verilecek karar' başlıklı 15. maddesinde ise; "Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin;...,3/c, bentlerinde yazılı hallerde davanın reddine, karar verilir." hükmüne yer verilmiştir.

İptal davasının hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idari işlemlerin; ancak bu idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceği açık olmakla birlikte, taraf ilişkisinin kurulması için gerekli olan kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilgisinin varlığı, davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı yerlerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi ve makul, maddi ve manevi bir ilişkisinin, hukuken korunması gereken bir menfaat bağının bulunması dava açma ehliyeti için gerekli sayılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; 14/02/2008 doğumlu olan davacı, 2024-2025 yılında doğumla birlikte Yunanistan vatandaşlığını kazanmış, sonrasında Ülkemiz vatandaşlığını da alarak çifte vatandaşlığa sahip olmuştur. Davacı Özel Saint Joseph Fransız Lisesi'ne 2021-2022 yılında kaydolmuş olup, 2025 tarihi itibarıyla 11. sınıf öğrencisidir.

Uyuşmazlıkta, dava konusu düzenlemede; "2547 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca, yurtdışından öğrenci kabulüne ilişkin olarak 18/07/2022 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında; 2022-2023 eğitim ve öğretim yılından itibaren Türkiye'deki ortaöğretim kurumlarına kayıt yaptıran K.K.T.C. vatandaşları ve T.C. vatandaşlığından çıkanlar/Mavi Kartlılar ile yabancı uyrukluların (elçilik okulları, MOBİS sisteminde yer alan Milletlerarası özel öğretim kurumları ile Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen proje çerçevesinde ülkemize getirilen yabancı uyruklular hariç) yükseköğretim kurumlarına sadece Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) ile girebilmelerine karar verilmiştir.

21/11/2024 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında;

Ülkemizdeki ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören/mezun olan K.K.T.C. vatandaşları ve T.C. vatandaşlığından çıkanlar/Mavi Kartlılar ile yabancı uyruklu adayların 2026 yılına kadar,

Yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvuru yaparak yükseköğretim kurumlarına yerleşebilecekleri,

K.K.T.C. vatandaşları ve T.C. vatandaşlığından çıkanlar/Mavi Kartlıların yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları ile birlikte YKS'yle de yükseköğretim kurumlarına yerleşebilecekleri,

Söz konusu adayların kendilerine verilen yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvuru imkanını bu tarihe kadar kullanabilecekleri herhangi bir mağduriyetlerinin olmayacağı,

2026'dan itibaren ise YKS sonucu ile yükseköğretim kurumlarına yerleştirilebilecekleri, göz önüne alınarak;

a)2022-2023 eğitim ve öğretim yılından itibaren Türkiye'deki ortaöğretim kurumlarına kayıt yaptıran ve orta öğrenimden mezun/mezun olacak adayların 2026 yılından itibaren ülkemizdeki ve KKTC'deki yükseköğretim kurumlarına sadece YKS ile yerleştirilmeleri (elçilik okulları, MOBİS sisteminde yer alan Milletlerarası özel öğretim kurumları ile Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen proje çerçevesinde ülkemize getirilen yabancı uyruklular hariç)

b)2022-2023 eğitim ve öğretim yılından önce Türkiye'deki ortaöğretim kurumlarına kayıt yaptıran ve/veya mezun olan adayların da (a) maddesi kapsamında değerlendirilmesine" karar verilmiştir.

Bu kapsamda, davacının çifte vatandaşlığının olduğu, dava konusu edilen düzenlemeyle ülkemizdeki ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören/mezun olan K.K.T.C. vatandaşları ve T.C. vatandaşlığından çıkanlar/Mavi Kartlılar ile yabancı uyruklu adayların durumlarının düzenlendiği dikkate alındığında, dava konusu düzenleme ile davacı arasında güncel bir menfaat ilişkisinin bulunduğunun kabulüne olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında davanın ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.