Danıştay 9. Daire E.2001/3651 K.2004/2076

İstemin Özeti

Yükümlüden 2000 yılı için istenilen kusur cezalı rüsum ile ruhsat harcının kaldırılması istemiyle açılan davayı; dosyanın incelenmesinden, taşocağının yükümlü tarafından kaçak olarak işletildiği iddiası ile davalı idare tarafından yükümlü aleyhine delil tespiti için adli yargıya başvurulduğu ve.

Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan delil tespitine ilişkin bilirkişi raporları esas alınarak dava konusu cezalı rüsum ve ruhsat harcının istenildiğinin anlaşıldığı, ancak, delil tespiti yükümlü katılmadan, tek taraflı olarak yaptırıldığından ve kaçak üretimin yükümlü tarafından gerçekleştirildiği konusunda bilirkişi beyanı dışında maddi herhangi bir bilgi, belge ve kanıt bulunmadığından istenilen cezalı rüsumda ve harçta isabet bulunmadığı gerekçesiyle kabul eden.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve … sayılı kararının; kusur cezalı rüsum ve harcın yasal olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Danıştay Savcısı …'ın Düşüncesi : Uyuşmazlıkta, ruhsatsız taşocağı işletilerek kaçak malzeme çıkartıldığından bahisle Taşocakları Nizamnamesinin 18 ve 29. maddelerine göre yükümlüden istenilen rüsüm, rüsum harcı ve cezalarının terkini istemiyle açılan davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararının, idarece temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Taşocakları Nizamnamesinde yer alan kurallara göre ruhsatlı olarak çalışan ocaklardan rüsüm, ruhsatsız olarak malzeme çıkartılması durumunda ise bu malzemeye el konulmak suretiyle ceza uygulanması gerekmektedir.

Olayda kaçak malzeme çıkartıldığından bahisle yükümlüden istenilen bedel rüsum olmayıp malzeme bedeli olduğundan, uyuşmazlığın, 2576 sayılı Kanunun 5. maddesi gereğince İdare Mahkemesinin görevine görmesi nedeniyle temyiz isteminin bu yönden kabulü ile davanın esası hakkında karar veren Vergi Mahkemesi kararının, dava dosyasının idare mahkemesine gönderilmek üzere bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Tetkik Hakimi …'ın Düşüncesi : Olayda, yükümlüden, ruhsatsız olarak kaçak taş çıkartması nedeniyle Taşocakları Nizamnamesinin 18 ve 29. maddelerine göre kusur cezalı rüsum bedeli ve ruhsat harcı istenmişse de, istenilen miktar aslında rüsum ve harç olmayıp, izinsiz olarak alınan malzemenin bedeli niteliğinde bulunduğundan, malzeme bedeli ve cezadan oluşan bu davanın görüm ve çözüm görevi idare mahkemesine ait bulunduğundan Vergi Mahkemesi kararının bozulması gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince işin gereği görüşüldü:

İstem, Taşocakları Nizamnamesinin 18 ve 29. maddeleri uyarınca ruhsatsız taşocağı işleterek kaçak malzeme çıkardığı gerekçesiyle yükümlüden istenilen kusur cezalı rüsum bedeli ile ruhsat harcının kaldırılması istemiyle açılan davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararının davalı idarece temyizen incelenerek bozulmasına ilişkindir.

Taşocağı rüsumu alınacak haller, usulü ve alınma ölçüleri Taşocakları Nizamnamesinin 18, 19 ve 20. maddelerinde açıklanmıştır. Öte yandan kurallara aykırı hareket halinde yapılacak işlemler ise, sözkonusu Nizamnamenin 29, 30 ve 31. maddelerinde gösterilmiş olup, taşocağından izinsiz malzeme alınması halinde rüsum alınacağına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.

Taşocakları Nizamnamesinde, rüsum ve harcın usulüne uygun olarak işletilen, kendisine işletme hakkı (ruhsat) verilenlerden alınacağı, izinsiz, kaçak (ruhsatsız) olarak ocaklardan malzeme çıkarılması halinde ise, çıkartılan malzemeye el konularak ceza uygulanacağı belirtilmiştir.

Olayda da, yükümlüden, ruhsatsız olarak kaçak taş çıkartması nedeniyle Taşocakları Nizamnamesinin 18 ve 29. maddelerine göre kusur cezalı rüsum bedeli ve ruhsat harcı alınmak istenmiş ise de, yukarıda anılan Nizamnamenin 18.maddesi gereğince rüsum olarak istenilen miktar aslında rüsum ve harç olmayıp, izinsiz olarak alınan malzemenin bedeli niteliğinde bulunduğundan, malzeme bedeli ve cezadan oluşan bu davanın görüm ve çözümü 2576 sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca idare mahkemesinin görevine girmektedir. Bu nedenle Vergi Mahkemesince, uyuşmazlığın çözümünün idare mahkemesinin görevine girdiği gerekçesiyle görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, esastan incelenerek karar verilmesinde isabet görülmemiştir.