Danıştay 9. Daire E.2001/637 K.2002/4856

Danıştay Savcısı …'ün Düşüncesi : Dava, 37 seri nolu Harçlar Kanunu Genel Tebliğinde yer 9 sayılı Tarifenin VI-(f) fıkrasının Anayasanın 10.ve 173.maddeleri ile 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanuna aykırı olduğu ileri sürelerek iptali ve sürücü kursalarından aynı Tebliğin 8 sayılı Tarifesinin VI-18.maddesine göre harç alınması gerektiğine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 123.maddesinde; motorlu taşıt sürücüsü yetiştirmek yetişmiş olanlara sınav sonucu sertifika vermek, trafik ile ilgili öğretim ve eğitim yaptırmak üzere kamu kurum ve kuruluşları ile diğer hakiki ve hükmi şahıslara Milli Eğitim Bakanlığınca ilgili mevzuatına göre sürücü kursları açma izni verileceği hükme bağlanmış olup, 492 sayılı Harçlar Kanununun 118.maddesinin atıfta bulunduğu 9 sayılı Tarifenin "Ruhsat (izin ) Harçları" başlıklı VI/f fıkrasında da, Karayolları Trafik Kanununun 123. maddesine göre özel kişi ve kuruluşlara sürücü kursları açmak için ilgili Bakanlıkça verilecek okul açma belgelerinden bulunulan mahallin nüfusuna göre belirlenen miktarlarda her yıl için ruhsat harcı alınacağı açıkca belirtilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanununun 4369 sayılı Kanunla değiştirilen Mükerrer 138.maddesinin verdiği yetkiye istinaden 22.12.2000 tarih ve 24100 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 37 seri nolu Harçlar Kanunu Genel Tebliğ ile Kanuna bağlı tarifelerde yer alan ve 36 Seri Nolu Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile tespit edilen maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarını belirleyen hadler dahil) yeniden değerleme oranında, ayrıca Kanuna bağlı (6) ve (9) sayılı Tarifelerde yer alan harçlar yeniden değerleme oranı uygulandıktan sonra bulunan değerin bir katı tutarında, nispi harçlar ise kanunda yer alan nispetlerin %50'si oranında artırılmış ve 1.1.2001 tarihinden itibaren uygulanacak miktarlar tebliğ ekindeki tarifelerde gösterilmiştir.

Tebliğ ekindeki 9 sayılı Tarifenin VI/f fıkrasında da söz konusu ruhsatnamelerden 2001 yılında alınacak harç tutarları, "son nüfus sayımına göre";

aa) Nüfusu 200.000'e kadar olan şekirlerde (...-TL.)

bb) Nüfusu 500.000'e kadar olan şehirlerde (...-TL.)

cc) Nüfusu 500.000'den yukarı olan şehirlerde (… TL.)olarak tespit edilmiştir.

Harçlar Kanununa bağlı tarifelerde yer alan maktu harçlar ile maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler aynı Kanunun mükerrer 138.maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak her yıl yeniden değerleme oranında artırılıp, artırılan değerler genel tebliğ ile ilan edildiğinden, açıklanan hükümler gereğince özel sürücü kursu işletmeciliği faaliyeti nedeniyle düzenlenen ruhsat (izin ) belgesinin 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (9) sayılı tarifenin VI/f fıkrasına göre harca tabi tutulmasında yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Bu nedenle davacı tarafından ileri sürülen iddialar 37 seri Nolu Harçlar Kanunu Genel Tebliğinde yer alan 9 sayılı Tarifenin VI/f fıkrasının iptalini gerektirir nitelikte görülmediğinden davanın reddi gerekeceği düşünülmüştür.

Tetkik Hakimi …'nun Düşüncesi : Dava konusu olayda, davacının yapmış olduğu işin niteliği, işleyişi, yönetimi, denetimi ve verdiği hizmet esasları kendisinin ileri sürdüğü gibi, özel okul ve dersanelerin ödemesi gereken harç miktarını düzenleyen 37 seri numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin 8 sayılı Tarifesi kapsamına değil, anılan Tebliğin 9 sayılı Tarifesinde yer alan ve trafik harçları için öngörülen dava konusu VI-f maddesi kapsamına girmektedir.

Bu haliyle, dava konusu tarife maddesinin, 492 sayılı Harçlar Kanununun 118. maddesine uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince işin gereği görüşüldü: Davacının Anayasaya aykırılık iddiaları ciddi bulunmayarak esasa geçildi. Dava; 37 seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğinde yer alan 9 sayılı Tarifenin VI-f maddesinin iptali ile aynı Tebliğin 8 sayılı Tarifesinin VI-18 maddesine göre harç alınması gerektiğine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. 37 seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğinde yer alan 9 sayılı Tarifenin Ruhsat (izin) harçları başlıklı VI- maddesinin f fıkrasında;

Karayolları Trafik Kanununun 123 üncü maddesine göre özel kişi ve kuruluşlara sürücü kursları açmak için ilgili Bakanlıkça verilecek okul açma belgelerinden (Her yıl için)

Son nüfus sayımına göre

aa) Nüfusu 200.000'e kadar olan şehirlerde (….TL.)

bb) Nüfusu 500.000'e kadar olan şehirlerde (...TL.)

cc) Nüfusu 500.000'den yukarı olan şehirlerde (… TL.) harç alınması öngörülmüştür.

492 sayılı Harçlar Kanununun 118.'inci maddesinde "trafik işlemlerinden bu Kanuna bağlı (9) sayılı Tarifede yazılı olanları trafik harçlarına tabidir." hükmü yer almıştır.

Anılan Kanunun 4369 sayılı Kanunla değiştirilen mükerrer 138. maddesinde ise, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçların (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılacağı belirtilmiştir. Ayrıca Kanuna bağlı (6) ve (9) sayılı Tarifelerde yer alan harçların yeniden değerleme oranı uygulandıktan sonra bulunan değerin bir katı tutarında, nispi harçlar ise kanunda yer alan nispetlerin %50'si oranında artırılmış ve 1.1.2001 tarihinden itibaren uygulanacak miktarlar tebliğ ekindeki tarifelerde gösterilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 123. maddesinde öngörülen motorlu taşıt sürücüsü yetiştirmek, yetişmiş olanlara sınav sonucu sertifika vermek, trafik ile ilgili öğretim ve eğitim yaptırmak amacıyla kamu ve kuruluşları ile diğer hakiki ve hükmü şahıslara verilen ve Milli Eğitim Bakanlığından ilgili mevzuata göre sürücü kursu açma iznini elde ederek bu kursu açan davacının, 37 seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin 8 sayılı Tarifesinin özel okul ve özel dersane işletme ruhsatnamelerini düzenleyen VI-18 maddesi kapsamına alınmasına hukuken imkan bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Olayda, davacının yapmış olduğu işin niteliği, işleyişi, yönetimi, denetimi ve verdiği hizmet esasları kendisinin ileri sürdüğü gibi özel okul ve dersanelerin ödemesi gereken harç miktarını düzenleyen 37 seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin 8 sayılı Tarifesi kapsamına değil, anılan Tebliğin 9 sayılı Tarifesinde yer alan ve trafik harçları için öngörülen dava konusu VI-f maddesi kapsamına girmektedir.

Dolayısıyla özel motorlu taşıt sürücü kursu işletmeciliği yapan davacının, 492 sayılı Harçlar Kanununun 118. maddesi gereğince anılan Kanunun mükerrer 138. maddesinde öngörülen yeniden değerleme oranında belirlenen miktar üzerinden uygulanacak tarifeye tabi olduğu açıktır.

Bu haliyle, 492 sayılı Harçlar Kanununun 118. maddesine uygun olarak düzenlenen 37. seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin 9 sayılı Tarifesinin VI-f maddesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.