Danıştay 9. Daire E.2018/4441 K.2021/6206

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla hükmedilen karar ve ilam harcının tahsili için düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin …. tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; gayrimenkulün aynına ilişkin yargı kararının kesinleşmeden icra edilmesi mümkün olmadığından ve davacı aleyhinde verilen karar da temyiz edilmiş olduğundan, … Asliye Hukuk Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla hüküm altına alınan 5.794.612,54-TL harcın, söz konusu Mahkeme kararının kesinleşmesinden sonra takip ve tahsil edilebilecek olması karşısında, dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, … Asliye Hukuk Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına ilişkin yargı harcının tahsili için düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un olay tarihinde yürürlükte olan haliyle 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddiası ile tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde alacaklı tahsil dairesine ait davalara bakan vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği düzenlenmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 2. maddesinde, yargı işlemlerinden bu Kanuna bağlı 1 sayılı Tarife'de yazılı olanların yargı harçlarına tabi olduğu; 28. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, karar ve ilam harçlarının dörtte birinin peşin, geri kalanının kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde ödeneceği; aynı Kanun'un "Hükmün bozulması" başlıklı 8. maddesinde ise bir hükmün bozulmasını müteakip verilecek hükümlerden, yeni bir hüküm gibi karar ve ilam harcı alınacağı ve bozulan hükümden evvelce alınmış karar ve ilam harcının müteakip hükme ait harçtan mahsup olunacağı ifade edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 367/2. maddesinde, taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararların kesinleşmedikçe yerine getirilemeyeceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

6100 sayılı Kanun'un yukarıda metnine yer verilen hükmü ile taşınmazın aynına ilişkin kararların kesinleşmeden icrası engellenerek ileride telafisi güç veya imkansız zararların doğmaması amaçlamıştır. Diğer bir ifadeyle; tapu iptali ve tescili davasında tescil kararının icrası üzerine taşınmazın satışı veya devri mümkün olup ileride kararın bozulması durumunda eski malikin haklarının telafisi güç duruma düşeceğinden, bu tür durumların önüne geçilmesi amacıyla, kanun koyucu tarafından tarafından önlem alınmıştır. Sonuç olarak bu önlem, taşınmazın aynına ilişkin kararlarla sınırlıdır.

Harçlar Kanunu bakımından ise yargı harçlarının hangi durumlarda alınacağı ve tahsil usulleri düzenlenmiş olup bu konuda kararın türüne göre farklı bir düzenleme veya istisna öngörülmemiştir.

Dosyanın incelenmesinden; tapu iptali ve tescili istemiyle açılan dava sonucunda verilen ... Asliye Hukuk Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davacıya 28/11/2016 tarihinde tebliğ edildiği ve anılan kararda davacı aleyhine hükmedilen karar ve ilam harcının bir aylık süre içinde ödenmemesi üzerine, dava konusu ödeme emrinin düzenlenip tebliğ edildiği görülmüştür.

Olayda, her ne kadar Vergi Mahkemesince, ödeme emrine konu harcın, taşınmazın aynından kaynaklanması nedeniyle, kararın kesinleşmesinden sonra takip ve tahsilinin mümkün olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne ilişkin verilen karara karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusu Bölge İdare Mahkemesince reddedilmiş ise de yukarıda belirtildiği üzere, tapu iptali ve tescili davasında hükmedilen yargı harcının tahsil edilebilmesi için kesinleşmesinin gerekmediği, ancak, dava konusu ödeme emri içeriği karar harcının dayanağı olan İstanbul 6. Asliye Hukuk Mahkemesi kararının, ….

Hukuk Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla bozulduğu anlaşıldığından, bozma kararı üzerine, yeni duruma göre karar ve ilam harcının yeniden hesaplanacak olması karşısında davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.