Danıştay 9. Daire E.2019/586 K.2022/1794

Dava konusu istem: Davacı tarafından; İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, ... Mahallesi'nde bulunan taşınmazlarına ilişkin 2016/2 ve 2017 yılı emlak vergisi ve çevre temizlik vergisi tahakkuklarının iptali ile 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un geçici 1. maddesinin 15. fıkrası uyarınca, 2016/2 ve 2017/1. taksiti için ödenen emlak vergisi ve çevre temizlik vergisinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile ödenen tutarın faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı şirketin muafiyet hükümlerinden yaralandırılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde ve yapılan emlak vergisi ile çevre temizlik vergisi tahakkuklarında hukuka uyarlık bulunmadığı, davalı idarece, davacının 2015 yılına ilişkin açtığı davanın temyiz aşamasında olduğu,

mahkeme kararı kesinleşmediğinden davacının talebinin reddedildiği beyan edilmiş ise de mahkeme kararların uygulanması için kesinleşmesi gerektiğine dair mevzuatta bir hükmün bulunmadığı aksine esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlar uyarınca idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğundan davacının muafiyet hükümlerinin uygulanması yönünde yaptığı başvurunun reddine dair işlem hakkında incelenmeksizin ret kararı verilmeyerek işin esasına geçildiği,

davacı şirketin taşınmazlarının bulunduğu ... köyünün, 5216 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi uyarınca 2004 yılında köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştüğü, ... köyü, ister 6360 sayılı Kanun'un 1.maddesinin 4. fıkrası uyarınca, ister 5216 sayılı Kanun'un geçici 2. maddesi uyarınca köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşmüş olsun, her iki ihtimalde de bu durumdaki yerlerdeki taşınmazlardan, kanunda belirtilen süre ile emlak vergisinin ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınması gereken vergi,

harç ve katılım paylarının alınmayacağı 6360 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesinin 15. fıkrasında açıkça belirtildiğinden davanın kabulüne, davacının muafiyet istemiyle yaptığı başvurunun reddine yönellik dava konusu işlem ile 2016/2, 2017/1 ve 2. dönemlerine ilişkin emlak vergisi ve çevre temizlik vergisi tahakkuklarının iptaline, 2016/2 ve 2017/1. dönemler için ödenen tutarların, başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

6360 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesinin 15. fıkrası ile daha önce belediye hizmetlerinden hiç faydalanmayan köy niteliğindeki yerlerin mahalleye dönüşmeleri sonrasında getirilen belediye hizmetlerinin karşılığı mali yükün belli bir süreyle muafiyet kapsamına alınarak, köyleri mahalleye dönüştürülen yeni mükelleflerin yeni duruma zorlanmadan geçmesi amaçlandığı, ... Mahallesi'nin 6360 sayılı Kanun ve bu Kanunun atıf yaptığı 5216 sayılı Kanunun geçici 2. maddesi ile köyden mahalleye dönüştürülmediği, 5216 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden çok önce mahalle statüsünde olduğu, bu nedenle 6360 sayılı Kanunun Geçici 1. maddesinin 15. fıkrası kapsamında bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından; İstanbul İli, Büyükçekmece İlçesi, ... Mahallesi'nde bulunan taşınmazlarına ilişkin 2016/2 ve 2017 yılı emlak vergisi ve çevre temizlik vergisi tahakkuklarının iptali ile 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un geçici 1. maddesinin 15. fıkrası uyarınca, 2016/2. ve 2017/1. taksiti için ödenen emlak vergisi ve çevre temizlik vergisinin iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile ödenen tutarın faiziyle iadesi istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Uyuşmazlık tarihinde yürürlükteki haliyle 6360 sayılı Kanun'unun geçici 1. maddesinin 15. fıkrasında.

"Bu Kanuna göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerde, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre alınması gereken emlak vergisi ile 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınması gereken vergi, harç ve katılım payları beş yıl süreyle alınmaz ve 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının üçüncü bendi, 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci bendi ile beşinci bendi, 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının beşinci bendi hükümleri 31/12/2017 tarihine kadar (bu tarih dâhil) uygulanmaya devam edilir.

Bu yerlerde içme ve kullanma suları için alınacak ücret beş yıl süreyle en düşük tarifenin % 25’ini geçmeyecek şekilde belirlenir. ... tarihli ve ... sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun geçici 2 nci maddesi ile köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştürülen yerlerde de bu fıkra hükmü uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin, ödenen emlak vergisi ve çevre temizlik vergisinin iadesi isteminin reddine yönelik kısmı ile 2016 yılı 2. taksit ve 2017 yılı 1. taksit için ödenen emlak vergisi ve çevre temizlik vergilerinin yasal faiziyle iadesine ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin, 2016/2 ve 2017 yılı emlak vergisi ve çevre temizlik vergisi tahakkuklarının iptali isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;

Davacıya ait taşınmazın bulunduğu köy, tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştürüldüğünden, yukarıda anılan kanuni düzenlemeler uyarınca ve emlak vergisinde esas olan tarh usulünün idarece tarh olması, tarh ve tahakkuku takip eden yıllarda emlak vergisinin her yıl bütçe yılının başından itibaren o yıl için tahakkuk etmiş sayılması karşısında; 6360 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, kanunda belirtilen süre zarfında emlak vergisi tarh ve tahakkuk etmesine rağmen, tahsil edilmeyeceği ve mükellefiyete ilişkin yükümlülüklerin devam edeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu kapsamda, dava konusu işlemin 2016/2. ve 2017 yılı emlak vergisi ve çevre temizlik vergisi tahakkuklarının iptali isteminin reddine yönelik kısmı ile 2016/2. ve 2017 yılı emlak vergisi ve çevre temizlik vergisi tahakkuklarının iptaline karar veren Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bu hususa ilişkin kısmında isabet bulunmamaktadır.