Danıştay 9. Daire E.2020/2005 K.2023/4121

Dava konusu istem: Akhisar Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından ihale edilen ve davacı şirketin uhdesinde kalan ... ihale kayıt numaralı "Spor Toto Akhisar Stadyum ve Kapalı Spor Salonu İkmal İnşaatı Yapım İşi" nedeniyle ödenen ihale kararı ve sözleşme damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlığın çözümünün bahse konu ihaleye ilişkin alınan ihale kararının ve bu ihale nedeniyle imzalan sözleşmenin, vergiyi doğuran olay ve hukuken tekemmül ettiği an yönünden değerlendirilmesine ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu kapsamında revize edilen kısmın damga vergisine tabi olup olmadığı hususunun hukuki nitelemesinin yapılmasına bağlı olduğu,

davacı iddiaları ve bu iddialar çerçevesinde ortaya çıkan uyuşmazlık herhangi bir kuşku ya da hukuki tartışmaya meydan bırakmayacak şekilde nitelendirilebilecek açık bir vergi hatası kapsamında olmayıp hukuki bir sorun niteliğinde olduğundan, ihtilafın çözümü maddi olayların ve mevzuatın değerlendirilmesi ve yorumunu gerektirdiğinden düzeltme ve şikayet kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların Mahkeme kararının sözleşmeye ilişkin hüküm fıkrasının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği, ihale kararına ilişkin damga vergisi bakımından; dosyanın incelenmesinden, Akhisar Belediye Başkanlığı'nın "Spor Toto Akhisar Stadyum ve Kapalı Spor Salonu İkmal İnşaatı Yapımı'' ihale işi üzerinde kalan davacı ile Akhisar Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü arasında sözleşmenin imzalanmasından sonra,

ilgili Belediyece kapalı spor salonunun yaptırılmamasına karar verildiği ve oluşan yeni duruma göre ihaleye konu işin revize edilerek aradaki farka isabet eden ihale kararına ilişkin damga vergisinin iadesinin talep edildiği, işin yapımından idarece vazgeçilen kısmı yönünden maddi olayın herhangi bir yorum gerektirmeyecek açıklıkta olduğu dikkate alındığında, kendisine yüklenebilecek bir kusur olmaksızın ihale kararının hükmünden yararlanmadığı açık olan davacı yönünden vergiyi doğuran olayın gerçekleşmediği sonucuna varılmakla, vergilendirme hatası kapsamında,

ihale kararının vazgeçilen işe ait kısmına isabet eden damga vergisinden davacının sorumlu tutulmasına olanak bulunmadığından, ihale kararı nedeniyle ödenen damga vergisinin davacı şirkete iadesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemin buna ilişkin kısmında ve mahkeme kararının bu hususa dair hüküm fıkrasında isabet görülmediği, davacıya iadesine karar verilen tutara gecikme zammı oranında faizin uygulanması gerektiği gerekçesiyle istinaf isteminin ihale kararı için ödenen damga vergisine ilişkin hüküm fıkrası yönünden kabulüyle bu hüküm fıkrasının kaldırılmasına,

dava konusu işlemin bu kısmının iptaline, ihale kararı için tahsil edilen damga vergisinin ödeme tarihinden itibaren gecikme zammı oranında hesaplanacak faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Savunma dilekçesi ve istinaf başvurusunda yer alan açıklamalar ile dosyada bulunan bilgi ve belgeler kapsamında temyize konu kararın, aleyhe olan kısmının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının, aleyhe olan kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Akhisar Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından ihale edilen ve davacı şirketin uhdesinde kalan ... ihale kayıt numaralı "Spor Toto Akhisar Stadyum ve Kapalı Spor Salonu İkmal İnşaatı Yapım İşi" nedeniyle ödenen ihale kararı ve sözleşme damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 19. maddesinin 1. fıkrasında, vergi alacağının, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı; 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin 2. fıkrasında, bu Kanundaki kağıtlar teriminin, yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeleri ifade edeceği; aynı Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrasında ise, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu kurallarına yer verilmiştir.

488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu ve anılan tabloda, ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarından damga vergisi alınacağı düzenlemesi yer almakta iken söz konusu hüküm "İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları (Ek hüküm: 15/07/2016-6728/28 md.) (4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal

edilmesi hâlinde, bu ihale kararının hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisi ret ve iade olunur. (İptal cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 13/12/2022 tarihli ve E:2022/125, K:2022/162 sayılı Kararı ile.)" şeklinde yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelemesinden, Akhisar Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından ihale edilen "Spor Toto Akhisar Stadyum ve Kapalı Spor Salonu İkmal İnşaatı Yapımı'' işine ilişkin 15/03/2017 tarihinde sözleşme imzalandığı, ardından davalı belediye tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile ödenek miktarları gözününde bulundurularak kapalı spor salonunun yaptırılmamasına karar verildiği, oluşan yeni duruma göre davacıdan revize iş programının hazırlanarak idarelerine sunulmasının talep edildiği,

davacı tarafından revize iş programı hazırlandığı ve revize iş programına göre çıkan fark üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan 12/06/2018 tarihli düzeltme başvurusunun 03/07/2018 tarihli işlemle reddedilmesi üzerine yapılan şikayet başvurusunun davalı idarece zımnen reddedildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu olayda, davacı tarafından sözleşme revize edilerek vergiyi doğuran olayın kısmen ortadan kalktığı iddiasıyla iade talep edilmişse de ihalenin ya da sözleşmenin iptal edilmesi, tasfiye edilmesi durumu mevcut olmayıp fiili durum ile işin revize edilerek küçültülmesi hali söz konusu olup Kanunun aradığı anlamda hükmünden yararlanma hali de yoktur. 488 sayılı Kanun'a ekli (1) sayılı tablonun "II.

Kararlar ve Mazbatalar" başlıklı kısmın 2. maddesine eklenen hüküm kapsamında, Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi halinden biri de mevcut olmadığından bu hüküm kapsamında da değerlendirme yapılamayacağı tabiidir.

Davacı ile ihale makamı olan belediyenin revize edilen iş nedeniyle özel hukuk ilişkisi içinde birbirlerinden hak talebinde bulunabilmeleri mümkünse de ihale ve sözleşmenin tasfiyesi ya da iptali söz konusu olmadığından davalının yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca iade yükümlülüğü olduğundan söz edilemeyeceğinden Bölge İdare Mahkemesince vergilendirme hatası kapsamında, ihale kararının vazgeçilen işe ait kısmına isabet eden damga vergisinden davacının sorumlu tutulmasına olanak bulunmadığı gerekçesiyle ihale kararı damga vergisine ilişkin kısım bakımından istinaf başvurusunun kabulü ile Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

dava konusu işlemin bu kısmının iptaline ve ihale kararı için tahsil edilen damga vergisinin ödeme tarihinden itibaren gecikme zammı oranında hesaplanacak faiziyle birlikte iadesine ilişkin verilen kararda hukuka uyarlık görülmemiştir.