Danıştay 9. Daire E.2020/348 K.2022/4130

Dava konusu istem: Davacı şirket ile BOTAŞ arasında imzalanan standart taşıma sözleşmesine istinaden 2017/Aralık dönemi için ihtirazi kayıtla verilen beyanname üzerine tahakkuk ettirilen damga vergisinin 314.336,31 TL'lik kısmının kaldırılması ve ödenen tutarın faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesi … tarih E:.

K:… sayılı kararıyla taşınacak doğal gazın, teslim şartları, sözleşme miktarı ve taşıma yükümlülüklerinin 21/12/2017 tarihli Standart Taşıma Sözleşmesinin 5. ve 6. maddelerinde düzenlendiği, bu maddelerde taşıma miktarlarının açık ve net olarak belirlenmediği, bu hususta Sözleşmenin Ek-1 ini oluşturan Kapasite Tescil Belgesine ve İletim Şebekesi İşleyiş Düzenlemelerine İlişkin Esaslar'a (ŞİD) atıfta bulunulduğu,

sözleşmenin Ek-1 ini oluşturan Kapasite Tescil Belgesinin incelenmesinden, 1.transfer giriş noktası olan Malkoçlar Giriş Noktasından yapılacak giriş sonrasında, 11 adet ana çıkış noktasından, yapılacak çıkışların rezerve kapasitelerinin, saatlik azami miktarlarının, azami ve asgari teslim basınçlarının ve teslim sıcaklığının ne şekilde olacağının her bir çıkış noktası için ayrı ayrı belirlendiği, ödemeler hususunun ise sözleşmenin 7. maddesinde.

"İletim Şebekesi İşleyiş Düzenlemelerine İlişkin Esaslar'da(ŞİD) belirtilen ödeme şartlarına uygun olarak ödeme başlangıç tarihinden, sözleşme dönemi sonunu kapsayacak şekilde taşıyıcıya, "Tarife" ve ve ŞİD hükümleri doğrultusunda ödeme yapılacağı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun doğalgaz taşıması ile ilgili olarak Tarifeyi etkileyen bir "Kurul Kararı" yayınlaması halinde tarafların iş bu sözleşme ile söz konusu kurul kararı tarafından ilzam edilmeyi ve uygulanacak Tarife'nin Kurul Kararına uygun olacağını kabul ettikleri" şeklinde düzenlendiği,

anılan sözleşmede, davacı şirket tarafından fiilen taşınacak doğal gazın satış fiyatının Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun "doğal gaz taşıması ile ilgili olarak belirlediği Tarife'ye göre belirlendiği, dolayısıyla doğal gaz fiyatlarının aylar içerisinde nasıl bir seyir göstereceğinin önceden belirlenmesinin mümkün olmadığı, sözleşme tarihi itibarıyla sözleşme bedelinin belirlenmesinin mümkün olmadığı,

ayrıca söz konusu sözleşmede atıf yapılan ve sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olduğu kararlaştırılan Kapasite Tescil Belgesine ve İletim Şebekesi İşleyiş Düzenlemelerine İlişkin Esaslar'ın (ŞİD'in) taşıma miktarına ilişkin 7.maddesinde, taşıma miktarının taşıyıcı tarafından kendi takdir yetkisinde olmak üzere aksine onay verilen haller dışında rezerve kapasitesini aşmayacağı kararlaştırılmış olmakla birlikte, protokolün imzalandığı tarihte ilgili dönemde fiili olarak ne kadar doğal gaz taşınacağının da bilinmediği,

vergiye tabi kağıttaki rakamların, bu kağıtta yer almayan, üstelik zamana ve miktara göre değişebilecek bazı matematiksel hesaplamalar sonucunda bulunacak değerin, yasanın aradığı anlamda belli para olarak kabulünün mümkün bulunmadığından davacı şirketin ihtirazi kayıtlı beyanıyla tahakkuk ettirilen … tarih ve … sayılı tahakkuk işleminin, 314.336,31 TL damga vergisine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu tahakkuk fişinin 314.336,31 TL damga vergisine ilişkin kısmının iptaline, bu tutarın tahsil tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı ile Botaş arasında 2017 yılında imzalanan sözleşmede yıllık gaz çekiş miktarına ve doğalgaz birim satış fiyatlarına yer verildiği, damga vergisinin doğduğunun açıkça ortaya konduğu yapılan tahakkuk işleminin hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket ile BOTAŞ arasında imzalanan standart taşıma sözleşmesine istinaden 2017/Aralık dönemi için ihtirazi kayıtla verilen beyanname üzerine tahakkuk ettirilen damga vergisinin 314.336,31 TL lik kısmının iptali ve ödenen tutarın faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1. maddesinin 1. fıkrasında, anılan kanuna ekli (I) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu; 2. maddesinde, vergiye tabi kağıtlar mahiyetinde bulunan veya onların yerini alan mektup ve şerhlerle, bu kağıtların hükümlerinin yenilenmesine, uzatılmasına, değiştirilmesine, devrine veya bozulmasına ilişkin mektup ve şerhlerin de damga vergisine tabi olduğu; 10. maddesinde ise, damga vergisinin nispi veya maktu olarak alınacağı, nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre bu kağıtlarda yazılı paranın; maktu vergide, kağıtların mahiyetlerinin esas alınacağı, belli para teriminin kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade edeceği hükümlerine yer verilmiştir.

Damga Vergisi Kanununa ekli (I) sayılı Tablonun "Akitlerle ilgili Kağıtlar" başlıklı 1. Bölümünün "Belli Parayı İhtiva Eden Kağıtlar" alt başlığına 15/07/2016 tarih ve 6728 sayılı Kanunun 28. maddesiyle eklenen 13 numaralı bentle de, 18/04/2001 tarihli ve 4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu kapsamında düzenlenen toptan doğal gaz satışına ilişkin sözleşmeler ile tüketicilere doğal gaz satışına ilişkin sözleşmeler belli bir parayı ihtiva eden kağıtlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; 488 sayılı Damga Vergisi Kanunun 10. maddesi uyarınca belli para teriminin kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade edeceği belirtilerek damga vergisine tabi bir kağıdın, nispi olarak vergilendirilebilmesi için, ya kağıda bağlanan işlem bedelinin (kağıdın içerdiği meblağın) kağıtta açıkça belirtilmiş olması, ya da bu bedelin matematiksel olarak hesaplanmasına olanak sağlayan rakamların kağıtta yer alması, yani "belli para" içermesi, bir başka deyişle; kağıda bağlanan işlemin bedelinin açıkça belirtilmemiş olmasına karşın, bunun hesaplanmasına ilişkin olarak belli tutarların gösterilmiş bulunması gerekmektedir.

Olayda. 21/12/2017 tarihinde davacı ile Botaş arasında imzalanan Standart Taşıma Sözleşmesinin incelenmesinden; anılan sözleşmenin "6. Rezerv Kapasite" başlıklı bölümünde sözleşmenin ekini oluşturan Kapasite Tescil belgesine atıf yapıldığı, bu belgelerde de azami günlük taşıma miktarlarına yer verildiği, Standart Taşıma Sözleşmesinin "Ödemeler" başlıklı 7. maddesinin 1. bendinde ise;

taşıtanın Kapasite Tescil Belgesi ile belirtilen ödeme şartlarına uygun olarak ödeme başlangıç tarihinden sözleşme döneminin sonunu kapsayacak şekilde taşıyıcıya Tarife ve İletim Şebekesi İşleyiş Düzenlemesine İlişkin Esaslara (ŞİD) ait hükümler doğrultusunda ödeme yapılacağı hükmünün yer aldığı aynı maddenin 2. bendinde ise Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun doğalgazın taşınması ile ilgili olarak Tarifeyi etkileyen bir kurul kararı yayımlanması halinde tarafların sözleşme ile söz konusu karar tarafından ilzam edilmeyi ve uygulanacak tarifenin Kurul Kararına uygun olacağını kabul etmekte olduğu hususlarının düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Buna göre kapasite tescil belgesinde yer alan azami günlük miktar ve sözleşme süresi dikkate alınmak suretiyle, sözleşmenin düzenlendiği tarihte Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili dönem için açıkladığı birim fiyatların çarpımı sonucunda sözleşmelerin içerdiği bedeller bulunabileceğinden, davacı tarafından da bu basit matematiksel hesaplamanın sözleşmelerde yazılı rakamların dikkate alınması suretiyle yapılarak bu tutar üzerinden damga vergisinin beyan edildiği görüldüğünden, anılan kağıdın belli para içerdiği ve bu tutar üzerinden damga vergisine tabi tutulmasının kanuna uygun olduğu ve sözleşmenin imzalandığı tarih itibarıyla hesaplanabilir belli parayı içerdiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda; davacı tarafından imzalandığı tarihte sözleşmenin içerdiği bedel yukarıda izah edilen şekilde bulunabileceğinden, anılan kağıdın belli para içerdiği açık olup, bu tutar üzerinden damga vergisine tabi tutulmasında kanuna aykırılık görülmediğinden davanın kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.