Danıştay 9. Daire E.2020/3513 K.2022/1492

Dava konusu istem: Davacı hakkında, bir dönem kanuni temsilcisi olduğu … Özel Eğitim Öğretim Kantin Yemekçilik Servis Hizmetleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin vergi borçları nedeniyle taşınmazları üzerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'un 13/1-2,3. maddesi uyarınca uygulanan ihtiyati haciz işleminin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun

un "Amme Alacaklarının Korunması" başlıklı ikinci bölümünde düzenlenen teminat, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkukun, kamu alacağının korunmasına ilişkin tedbirlerden olduğu, şirket alacaklarından sorumlu olabilecek kanuni temsilcilere de Kanunun 13. maddesinde yazılı şartlardan birinin bulunması halinde ihtiyati haczin uygulanabileceği, öte yandan; dava dilekçesinde "6" ve "7" numaralı olarak belirtilen taşınmazlar üzerinde uygulanan haciz işlemlerinin ihtilaf konusu olmadığı, bunların dışında belirtilen 5 adet taşınmaza ilişkin uygulanan ihtiyati hacizlerin dava konusu edildiğinin anlaşıldığı,

Mahkemenin E:… sayılı dosyasında davacı adına uygulanan ihtiyati haczin sadece 11.233,66-TL'lik kısmında hukuka uyarlık bulunduğu, fazlaya ilişkin ihtiyati haciz tutarında ise hukuka uyarlık bulunmadığı yönündeki Mahkeme kararının da dikkate alınması neticesinde, alacaklı davalı idarece, ihtiyati haciz uygulanan taşınmazların hacze neden olan amme alacağını karşılamaya yeterli olup olmadığı yolunda davacının da menfaatini gözetecek biçimde herhangi bir araştırma ve tesbitte bulunulmaksızın davacının 5 adet taşınmazı üzerine uygulanan taşkın ihtiyati haciz işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne,

dava konusu ihtiyati haciz işleminin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının ilgili dönem kanuni temsilcisi olduğu şirketin 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gereğince kapatıldığı, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından çıkarılan 08/09/2016 tarih ve 2016/3 Seri Nolu Uygulama İç Genelgesinde.

Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kapatılarak ticaret sicilinden re'sen terkin edilen ticaret şirketleri hakkında terkin tarihinden önceki dönemlere ilişkin yapılacak her türlü vergi tarhiyatının ve kesilecek cezaların ilgili dönem kanuni temsilcileri adına yapılması gerektiği ile (...) bu mükelleflerden aranılan kamu alacakları hakkında 6183 sayılı Kanunun 35. ve mükerrer 35. maddeleri kapsamında takip işlemlerine ivedilikle devam edilmesi gerektiğinin düzenlendiği,

6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'un 13/1-2,3. maddesi ve anılan İç Genelge hükümleri uyarınca kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına tesis edilen ihtiyati haciz işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının temyiz kararında yazılı gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı hakkında, bir dönem kanuni temsilcisi olduğu … Özel Eğitim Öğretim Kantin Yemekçilik Servis Hizmetleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin vergi borçları nedeniyle taşınmazları üzerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'un 13/1-2,3. maddesi uyarınca uygulanan ihtiyati haciz işleminin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "teminat isteme" başlıklı 9. maddesinde.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca kaçakçılık cezası kesilmesini gerektiren haller ile 347. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplamalara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairelerince teminat isteneceği, aynı Kanun'un 13. maddesinde, ihtiyati haciz sebeplerinin yedi bent halinde sayıldığı,

bu hallerden herhangi birisinin mevcudiyeti halinde ihtiyati haczin hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurun kararıyla, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümlere göre derhal tatbik olunacağı, ihtiyati tahakkuk başlığını taşıyan 17. maddesinde de, ihtiyati tahakkuk sebeplerinin üç bent halinde sayıldığı,

bu hallerden birinin bulunması durumunda vergi dairesi müdürünün yazılı isteği üzerine defterdarın, mükellefin henüz tahakkuk etmemiş vergi ve resimlerden Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek olanlarla, bunların zam ve cezalarının derhal tahakkuk ettirilmesi hususunda yazılı emir vereceği, vergi dairesi müdürünün de bu emri derhal tatbik edeceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda bahsedilen hükümlerde sözü edilen teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk, kamu alacağının cebren tahsil ve takip işlemleri olmayıp, icrai muamelelere başlamadan önce tahsile konu amme alacağının tehlikeye girmemesi için korumaya yönelik işlemlerdir. Bu işlemler korumaya yönelik olduğundan, bunların asıl muhatabı amme borçlusu, diğer bir değişle verginin mükellefi veya sorumlusudur.

İlgili düzenlemelerde, esas amme borçlusu olmayan ortaklar, yönetim kurulu üyeleri, icra komitesi üyeleri, kanuni temsilciler adına teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk gibi amme alacağının korunmasına ilişkin işlemlerin uygulanabileceğine dair bir açıklık bulunmamaktadır. 213 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca kanuni temsilciler ancak kesinleşen ve şirketin mal varlığından tamamen veya kısmen alınamamış olan borçlarından dolayı sorumlu tutulabileceklerinden, henüz tahakkuk etmemiş vergi borçlarından bu aşamada sorumlu olmaları düşünülemez.

Dosyanın incelenmesinden, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname gereğince kapatılan asıl borçlu … Özel Eğitim Öğretim Kantin Yemekçilik Servis Hizmetleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin vergi borçları nedeniyle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 13. maddesi uyarınca … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı olurlar ile davacı hakkında -6183 sayılı Kanunun 13/1-2,3. maddesi uyarınca- ihtiyati haciz uygulanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır

Bu durumda, amme alacağının asıl borçlusu olmayan kanuni temsilci adına doğrudan teminat, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk gibi amme alacağının korunmasına ilişkin işlemlerin uygulanmasına yasal olanak bulunmadığından, davacı hakkında tesis edilen ihtiyati haciz işleminin iptali istemiyle açılan davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.