Danıştay 9. Daire E.2021/14 K.2022/3762

Dava konusu istem: Davacı adına ... Derneği'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ...,...,..,.. ,...sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, dava konusu ödeme emirleri içeriği amme alacaklarının 6736, 7020 ve 7143 sayılı yapılandırma Kanunları kapsamında taksitlendirildiği, ... ve ... sayılı tecil dosyalarının kısmi ödeme nedeniyle 10/06/2019 tarihinde iptal edilerek kaldırıldığı, ... numaralı tecil dosyasının hiç ödeme yapılmaması nedeniyle 12/03/2019 tarihinde iptal edilerek kaldırıldığı,

dava konusu ödeme emirleri içeriği amme alacaklarına ilişkin tecil dosyaları iptal edildikten sonra asıl amme borçlusu dernek adına yeniden ödeme emri düzenlenmediği açık olduğundan, tecil dosyaları kaldırıldıktan sonra asıl amme borçlusu adına yeniden ödeme emri tanzim ve tebliğ edilmeden, vergi borçları yeniden vadelendirilmeden, ödenen kısımlar ya da faizler belirlenmeden yapılandırma başvuruları ile iptal edilmesi gereken ödeme emirleri sonucunda amme alacaklarının kesinleştiğinden bahisle davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne,

dava konusu ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Asıl borçlu ... Derneği'nin malvarlığından tahsil imkanı olmadığının anlaşılması üzerine, davacı adına ilgili derneği temsil yetkili olduğu dönemlere ilişkin olarak dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği, yapılandırma Kanunlarından yararlanılmış olmasının sorumluların hukuki durumunu değiştirmediği, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına ... Derneği'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ,...,...,...,... sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükellef veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı ifade edilmiştir.

19/08/2016 tarih ve 29806 sayılı Resmi Gazatede yayımlanarak yürürlüğe giren 6736 sayılı Bazı Alacakların Yapılandırılmasına İlişkin Kanun'un "Kesinleşmiş Alacaklar" başlıklı 2. Maddesinde 1) Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine ve belediyelere bağlı tahsil daireleri tarafından takip edilen alacaklardan bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla (bu tarih dâhil);

a) Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan vergilerin ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları yerine bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

ödenmemiş alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilere bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları ile aslı bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce ödenmiş olanlar dâhil olmak üzere asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının,

b) Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve bir vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş vergi cezaları ile iştirak nedeniyle kesilmiş vergi cezalarının %50’si ve bu tutara gecikme zammı yerine, bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

ödenmemiş alacağın sadece gecikme zammından ibaret olması hâlinde gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının, c) Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve bu Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında olan idari para cezalarının tamamı ile bunlara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları yerine,

bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaya bağlı fer’ilerin tamamının tahsilinden vazgeçileceği hüküm altına alınmış, 7020 sayılı Kanun ile 7143 sayılı Kanun'da da aynı yolda düzenlemelere yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyasının incelenmesinden, davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerine konu borçlara ilişkin olarak, asıl borçlu derneğin, davacının kanuni temsilcilik görevinin sona erdiği 17/10/2016 tarihinden sonra 18/11/2016 tarihinde 6736 sayılı Yasa uyarınca, 29/06/2017 tarihinde 7020 sayılı Yasa uyarınca, 16/07/2018 tarihinde 7143 sayılı Yasa uyarınca taksitlendirme talebinde bulunduğu ve borcun yapılandırılarak yeni bir mahiyet kazandığı anlaşılmaktadır.

6736, 7020, 7143 sayılı Kanunlar kapsamında yapılan başvurular üzerine söz konusu vergi borçlarının yeniden yapılandırılması halinde Kanun hükümleri ile yeni bir hukuki durum ortaya çıkacağından, anılan Kanunlara göre belirlenecek ödenmeyen tutarların takip ve tahsil edilebilmesi için öncelikle dernek adına ödeme emri düzenlenmesi, buna rağmen amme alacağının tahsil imkanının kalmadığının saptanması durumunda, sözü edilen Kanunlardan yararlanılması sırasında derneği temsile yetkili olan kanuni temsilcinin sorumluluğuna başvurulması gerektiğinden;

dava konusu ödeme emirleri içeriği amme alacaklarına ilişkin tecil dosyalarının iptal edilmesinin ardından sonra asıl amme borçlusu dernek adına yeniden ödeme emri düzenlenmediği açık olduğundan, tecil dosyaları kaldırıldıktan sonra asıl amme borçlusu adına yeniden ödeme emri tanzim ve tebliğ edilmeden davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar veren Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf ibaşvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla usule ve yasaya aykırılık görülmemiştir.