Danıştay 9. Daire E.2021/3920 K.2023/4129

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, İstanbul İli, Beykoz İlçesi, … (…) Mahallesi, … Ada, … parsel; … Ada, … parsel ve … Ada, … parselde kayıtlı taşınmazların satın alınması sırasında ödenen 544.740,34-TL tapu harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 57. maddesi gereğince gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabının harca tabi olduğu, aynı Kanunun 59/m maddesinde, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının devir ve iktisabına ilişkin işlemlerin harçtan müstesna olduğu hükmüne yer verildiği,

2863 sayılı Kanunu’nun "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 3.maddesinin a-1 bendinde, kültür varlıklarının, tarih öncesi ve tarihi devirlere ait bilim, kültür, din ve güzel sanatlarla ilgili bulunan veya tarih öncesi ya da tarihi devirlerde sosyal yaşama konu olmuş bilimsel ve kültürel açıdan özgün değer taşıyan yer üstünde, yer altında veya su altındaki bütün taşınır ve taşınmaz varlıklar olarak tanımlandığı,

aynı Kanunun (uyuşmazlık tarihinde yürülükte bulunan haliyle) 21.maddesinde ise, tapu kütüğüne "korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır" kaydı konulmuş olan ve I. ve II. grup olarak gruplandırılmış bulunan taşınmaz kültür varlıkları ile arkeolojik sit alanı ve doğal sit alanı olmaları nedeniyle üzerlerinde kesin yapılanma yasağı getirilmiş taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları olan parsellerin her türlü vergi, resim ve harçtan muaf olacağının hüküm altına alındığı;

mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmazların istisna hükümlerinden yararlanabilmesi için "korunması gerekli kültür varlığı" olarak tescilli olmaları ya da üzerlerinde kesin yapılaşma yasağı bulunması gerektiği sonucuna varıldığı; olayda, dosyada bulunan İstanbul 6 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı ile ara kararına cevaben gönderilen İstanbul Valiliği, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ve Uyap Takbis sorgulamalarından dava konusu parsellerin korunması gerekli kültür varlığı olarak tescili bulunmadığı,

bu konuda alınmış herhangi bir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararı olmadığı,söz konusu taşınmazların İstanbul III Numaralı Kültür Ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla İstanbul Kuzey Kesimi Karadeniz Kuşağı Doğal Sit Alanın'da kaldığı ve aynı kurulun ... tarih ve … sayılı kararı ile "III.derece doğal sit alanı" ilan edildiği,

üzerlerinde doğal sit alanı açısından kesin yapılaşma yasağı olmadığı görüldüğünden harçtan muaf olmayan taşınmazların satın alınması sırasında tapu harcı ödenmesinde açık bir vergilendirme hatası bulunmadığı anlaşılmış olup dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu taşınmazlar üzerinde "korunması gerekli taşınmaz tabiat varlığıdır" şerhi bulunduğu ve 2863 sayılı Kanun'un 21.maddesi kapsamında tapu harcından istisna tutulması gerektiği iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.