Danıştay 9. Daire E.2021/4466 K.2023/3353

Dava konusu istem: Yüksek Öğrenim ve Kredi Yurtlar Kurumu'nca ihale edilen ve davacı şirketin uhdesinde kalan … ihale kayıt numaralı "Edirne 1000 kişilik Öğrenci Yurdu Yapım İşi"ne ilişkin olarak alınan ihale kararı nedeniyle 2018/Temmuz dönemi için tahakkuk ettirilen damga vergisinin iptali ile ihtirazi kayıtla ödenen 205.778,85 TL'nin yasal faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin uhdesinde kalan … ihale kayıt numaralı "Edirne 1000 Kişilik Öğrenci Yurdu Yapım İşi"ne ilişkin olarak alınan ihale kararı nedeniyle tahakkuk eden damga vergisinin iptali ve ihtirazi kayıtla ödenen 205.778,85-TL'nin yasal faiziyle iadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı,

bir faaliyetin döviz kazandırıcı faaliyet olarak değerlendirilebilmesi için yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olarak çıkılan ve yabancı firmalarca da teklif verilen uluslararası ihale kapsamında olması gerektiği, anılan ihaleye ilişkin "Teklif Zarflarının İhale Komisyonunca Teslim Alındığına Dair Tutanak"ın incelenmesinden ise yabancı firmalarca teklif verilmediğinin görüldüğü,

bu durumda uluslararası ihale ve dolayısıyla döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında bulunmayan ihaleye ilişkin kararın damga vergisinden istisna olmadığı sonucuna varıldığı ve söz konusu damga vergisinin tahakkuk ve tahsilinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin uhdesinde kalan … ihale kayıt numaralı "Edirne 1000 kişilik Öğrenci Yurdu Yapım İşi"ne ilişkin olarak alınan ihale kararı nedeniyle 2018/Temmuz dönemi için tahakkuk ettirilen damga vergisinin iptali ile ihtirazi kayıtla ödenen 205.778,85 TL'nin yasal faiziyle iadesinin istenildiğinin anlaşıldığı, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 2. fıkrasında;

vergi, resim, harç istisnası belgesine bağlanan ve maddenin devamında sayılan diğer döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemler nedeniyle, belgenin geçerlilik süresi içerisinde, belgede yer alan tutarla sınırlı olmak kaydıyla düzenlenen kağıtların damga vergisinden müstesna olduğunun belirtildiği,

(a) bendinde de Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan uluslararası ihaleye çıkarılanların ihalesini kazanan veya yabancı para ile finanse edilenlerin yapımını üstlenen ana yüklenici firmaların (alt yükleniciler hariç) yapacakları teslim, hizmet ve faaliyetlerin damga vergisinden müstesna olduğunun açıklandığı. 4. fıkrasında; bu maddenin uygulanmasında, uluslararası ihalenin.

Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olarak çıkarılan ve yabancı firmalarca da teklif verilen ihaleyi ifade ettiğinin hükme bağlandığı, olayda dava konusu damga vergisi tahakkuku işleminin sebep unsurunu oluşturan, davacı tarafından üstlenilen işe ilişkin ihale aşamasında "yabancı firmalarca teklif vermesi" şartının Anayasa Mahkemesinin 28/04/2021 tarih ve 31468 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı kararıyla iptal edildiği,

bu durumda dava konusu işlemin sebep unsurunun hukuka aykırılığının, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında somut bir olgu olarak ortaya çıktığı, davacı şirket tarafından üstlenilen işin cari yıl yatırım programında yer aldığı, yerli ve yabancı katılımcılara açık olduğu ve bu haliyle damga vergisinden istisna sayılması için yasanın aradığı koşulları taşıdığının kabulü gerektiğinden, söz konusu ihale kararına ilişkin damga vergisinin tahakkuku ve tahsili işleminde hukuka uyarlık görülmediği,

idarenin hukuka aykırı işlem ve eylemlerinden dolayı idare edilenlerin uğrayacakları her türlü zararın tazmini, "idarenin sorumluluğu" ile ilgili kurallarla sağlanacağı, idarenin kendisine ait olmayan parayı belirli süre kullanması, asıl para sahibinin bu ekonomik değerden mahrum bırakılması sonucunu doğuracağından, parası uhdesi dışında kalan ve mülkiyet hakkı ihlal edilen bu kişiye haksız kullanım karşılığında faiz ödeneceği gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davanın kabulüne ve dava konusu tahakkuk işleminin iptali ile ödenen 205.778,85 TL'nin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu damga vergisine ilişkin ihalenin döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında bulunmadığı, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.