Danıştay 9. Daire E.2021/640 K.2022/5166

Dava konusu istem: Müteahhit olan davacı şirket tarafından,6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında inşa edilen İstanbul İli,Ataşehir İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … parselde kayıtlı muhtelif bağımsız bölümlerin satışı sırasında ödenen tapu harçlarının iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarın iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:. K:… sayılı kararıyla.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 57. maddesinin ve 6306 sayılı Kanun'un olay tarihinde yürürlükte bulunan 7. maddesinin 9.fıkrasının değerlendirilmesinden,gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabının harca tabi olduğu, ancak 6306 sayılı Kanun uyarınca yapılacak devir ve tescillerin tapu harcından istisna olduğu, buna göre anılan Kanun uyarınca yapılan kentsel yenileme uygulamalarının da belirtilen istisnadan yararlanacağı sonucuna varıldığı;

olayda,davacı tarafından dava konusu bağımsız bölümlerin muhtelif tarihlerde yapılan satış işlemleri nedeniyle tahsil edilen tapu harçlarının haksız olarak alındığından bahisle iadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı; uyuşmazlıkta, taşınmaz alım satımına konu alanın ve satış işlemlerinin 6306 sayılı Kanun hükümleri uyarınca istisna kapsamında bulunup bulunmadıklarının tespiti gerektiği;

bu bağlamda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İstanbul Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü'nün dosyaya ibraz edilen yazısında, dava konusu bağımsız bölümlerin inşa edildiği parsel üzerindeki eski binanın 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı niteliğinde olduğunun ve anılan taşınmaza ilişkin işlemlerin harç, vergi ve ücretlerden muaf olduğunun belirtildiği,

dava konusu satış işlemlerinin kentsel dönüşüm uygulaması sonrasında müteahhit olan davacı adına tescil edilen bağımsız bölümlerin 3.kişilere ilk satış işlemleri olduğunun görüldüğü;bu durumda, mevzuat hükümleri uyarınca 6306 sayılı Kanun kapsamında yapılan uygulamalar neticesinde oluşan yeni yapıda bulunan bağımsız bölümlerin alım satım işlemlerinin tapu harcından istisna olması,

istisnaya dair hususun yoruma yer bırakmayacak şekilde kurala bağlanması ve kanun gereği yeniden inşa edilen taşınmazlarda hak sahibi malik dışında 3. kişilere yapılacak devirlere ilişkin bir kısıtlama getirilmemiş olması karşısında dava konusu tapu harçlarının iade edilmesi gerektiği sonucuna varıldığı; ancak, 7 nolu bağımsız bölüm için 6.100,00-TL tapu harcı iadesinin istenildiği,

ara karar cevabında gönderilen dekontta 4.575,00-TL harç ödenmiş olduğunun görüldüğü,ödenmiş olan 4.575,00-TL'nin iadesinin gerektiği, fazladan iade istenen tutarda tapu harcı tahsilatı yapılmamış olduğundan iadeye konu olamayacak fazlaya ilişkin talep edilen kısmın incelenmeksizin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen incelenmeksizin reddine, davacı tarafından ödenen toplam 194.740,09-TL tapu harcının iadesine, fazlaya ilişkin iade talebinin ise incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davalı istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

6306 sayılı Kanun kapsamında inşa edilen bağımsız bölümlerin hak sahipleri dışında üçüncü kişilere satış işlemlerinin anılan Kanun'un 7/9.maddesinde yer alan istisnadan faydalanamayacağı, konuya ilişkin özelgelerde de bu yönde görüş bildirildiği,idare tarafından yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Müteahhit olan davacı şirket tarafından,6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında inşa edilen İstanbul İli,Ataşehir İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … parselde kayıtlı muhtelif bağımsız bölümlerin satışı sırasında ödenen tapu harçlarının iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarın iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14.maddesinin 3.fıkrasında, dilekçelerin Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; yine aynı Kanunun 15.maddesinin 1/c bendinde ise, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması halinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine karar verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından,6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında inşa edilen İstanbul İli,Ataşehir İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … parselde kayıtlı muhtelif bağımsız bölümlerin satışı sırasında ödenen tapu harçlarının iadesi talebiyle 05/12/2018 tarihinde her satış işlemi için … Vergi Dairesi Müdürlüğüne başvuruda bulunulduğu,Vergi Dairesi Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile başvuruların reddedildiği,daha sonra aynı taleple Gelir İdaresi Başkanlığına yapılan şikayet başvurusunun da zımnen reddi üzerine yasal süresi içerisinde … Vergi Dairesi Müdürlüğü hasım gösterilerek bakılmakta olan davanın açıldığı görülmüştür.

Vergi Mahkemesince, dava konusu, bağımsız bölümlerin satış işlemlerinde ödenen tapu harçlarının iadesi istemi olarak alınarak uyuşmazlık Rıhtım Veraset ve Harçlar Vergi Dairesi Müdürlüğü husumetiyle görülmüş olup,davanın kabulü yolunda verilen karara karşı davalı Vergi Dairesi Müdürlüğünün istinaf başvurusu da Bölge İdare Mahkemesince reddedilmiştir.

Uyuşmazlığın, düzeltme şikayet kapsamında değerlendirilerek Gelir İdaresi Başkanlığının hasım mevkiine alınması ve dosyanın buna göre tekemmül ettirilerek karara bağlanması gerektiğinden, Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.