Danıştay 9. Daire E.2021/88 K.2022/5669

Dava konusu istem: ... İnşaat Makine İmalat Montaj Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ait vergi borçları nedeniyle, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 79. maddesi uyarınca, davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin .. tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davalı idareye borcu bulunan ... İnşaat Makine İmalat Montaj Gıda San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin davacıya mal ve hizmet sattığının tespiti üzerine, borçların tahsili amacıyla davacıda bulunan tüm hak ve alacaklarına haciz konulduğunun 01/09/2019 tarihinde davacıya bildirildiği, davacının haciz bildirisine karşı süresinde itiraz etmeyerek haciz bildirisinin kesinleştiği gerekçesiyle davacı uhdesinde olduğu kabul edilen alacak nedeniyle dava konusu ödeme emrinin düzenlendiğinin anlaşıldığı, dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, ...

İnşaat Makine İmalat Montaj Gıda San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından davacı şirket adına kesilen 01/03/2019 tarih ve 328.090,00-TL tutarlı faturadan kaynaklanan borcun aynı gün banka kanalıyla, haciz bildirisinin tebliğ tarihinden önce ödenmiş olduğu anlaşıldığından, gerek haciz işleminin tesis edildiği tarih itibariyle gerek ödeme emrinin düzenlendiği tarih itibariyle dava dışı şirket ile davacı arasında bir alacak-borç ilişkisi kalmaması, dolayısıyla uyuşmazlıkta 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'nun 79. maddesi kapsamında işlem yapılma koşulu ve olanağı bulunmaması,

davacı iddialarının "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilmesini zorunlu kıldığından dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'nun 79. maddesi kapsamında davacıya tebliğ edilen haciz bildirisine karşı davacı tarafından itiraz edilmemesi üzerine davacının zimmetinde sayılan borcun tahsili amacıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği, davacı tarafından süresinde açılacak menfi tespit davasında ileri sürülecek iddiaların ödeme emrine karşı açılan işbu davada borcum yoktur iddiası kapsamında değerlendirilmesinin ise mümkün olmadığı,

menfi tespit davasında adli yargı yeri tarafından tespit edilecek hususların, ödeme emrine karşı açılacak davada çözümlenmesinin "kanuni hakim ilkesi" ile bağdaşmadığının anlaşılması karşında, davacı adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davalı istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararı kaldırıldıktan sonra davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'nun 79. maddesi kapsamında haciz bildirisinin gönderilmesi için öncelikle tahsil dairesince tespit olunan bir alacak-borç ilişkisinin olması gerektiği, davalı idarece böyle bir tespit yapılmadan tesis edilen işlemlerin keyfiyete dayandığı, hukuki dayanağının bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Daire kararında belirtilen gerekçe ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... İnşaat Makine İmalat Montaj Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ait vergi borçları nedeniyle, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 79. maddesi uyarınca, davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemiyla dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "Haciz" başlıklı 62. maddesinin 1. fıkrasında; borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı ifade edilmiş, aynı Kanun'un "Üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczi" başlıklı 79. maddesinin 3. fıkrasında da;

haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü şahsın, borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın tüketildiği ya da kusuru olmaksızın telef olduğu veya alacağın, borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise durumu, haciz bildirisinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde tahsil dairesine yazılı olarak bildirmek zorunda olduğu, üçüncü şahsın süresinde itiraz etmemesi halinde, mal elinde ve borç zimmetinde sayılacağı ve hakkında bu Kanun hükümlerinin tatbik olunacağı, hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda metnine yer verilen madde hükümlerine göre amme borçlusunun üçüncü şahıslardaki alacakları üzerine haciz uygulanabilmesi için, amme borçlusunun üçüncü şahıs nezdinde alacağının bulunduğunu bildirmiş olması veya idarece borçlu şirketin bu şahıslardan alacağı olduğunun tespit edilmesi ve tespit edilen tutar için haciz konulması gerekmektedir

Dosyanın incelenmesinden; asıl amme borçlusu ... İnşaat Makine İmalat Montaj Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti'nin 2019 vergilendirme dönemi için vermiş olduğu Bs bildiriminden, davacıya 328.090,00-TL tutarında mal veya hizmet sattığının tespiti üzerine, davalı idarece ... İnşaat Makine İmalat Montaj Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davacı arasında mevcut bir ticari ilişki olduğu ve bu ilişki nedeniyle bahsi geçen şirketin, davacıdan alacağı olduğundan hareketle, ...

İnşaat Makine İmalat Montaj Gıda San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin ödenmemiş ve vadesi geçmiş vergi borçlarının, 6183 sayılı Yasa'nın 79. maddesi hükmü uyarınca, davacıda mevcut olduğu iddia edilen alacaklarının haczi suretiyle tahsili yoluna gidildiği, bu kapsamda, davacı adına ... tarih ve ... sayılı haciz bildirisi düzenlenerek 01/09/2019 tarihinde tebliğ edildiği, bu suretle söz konusu alacağın haczedildiğinin bildirildiği, bu bildirime karşı davacı tarafından, yedi günlük yasal sürede itiraz edilmediğinden, borç zimmetinde sayılmak suretiyle söz konusu borcun tahsili için ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin düzenlenerek davacıya tebliğ edilmesi üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda, her ne kadar davacı tarafından haciz bildirisinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde davalı idareye itirazda bulunulmamış ise de, davalı idarece davacının ... İnşaat Makine İmalat Montaj Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti'ne borcu olduğuna ve borcun miktarına dair bir tespit yapılmadığı, salt ... İnşaat Makine İmalat Montaj Gıda San. ve Tic. Ltd.

Şti'nin vermiş olduğu Bs bildiriminden hareketle söz konusu şirketin davacıdan alacağı bulunduğu sonucuna varılarak davacının ilgili şirketin borcundan sorumlu tutulmasında yasal isabet bulunmadığı, ... İnşaat Makine İmalat Montaj Gıda San. ve Tic. Ltd.

Şti'nden alınan mal veya hizmete ilişkin bedelin, haciz bildirisinden önce banka kanalıyla 01/03/2019 tarihinde ödendiği ve buna ilişkin dekontların sunulduğu anlaşılmakla, davacı adına 6183 sayılı Kanun'un 79. maddesinin 3. fıkrası hükmüne dayanılarak mal elinde borç zimmetinde sayılmak suretiyle ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerekmektedir.