Danıştay 9. Daire E.2022/1294 K.2024/273

Dava konusu istem: Davacı adına, defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2017/Ocak-Aralık dönemleri için re’sen tarh edilen katma değer vergisi ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca 2017/Ocak dönemi için kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla. Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında, mücbir sebep olmaksızın defter ve belgelerini, incelemeye yetkili olan inceleme elemanlarına ibraz etmeyen katma değer vergisi mükellefleri adına yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davalarda;

davacılar tarafından, vergilendirme dönemine ilişkin yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip, bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiğine hükmedildiği,

bu itibarla, ara kararı üzerine Mahkemelerine ibraz edilen davacı şirkete ait 2017 yılına ilişkin defter ve belgelerin incelenerek 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 34. maddesi uyarınca vergi indirimi için yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinde ayrıca gösterilme ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedilme şartlarının yerine getirilip getirilmediğinin tespiti ve bu tespite bağlı olarak aylar itibarıyla katma değer vergisi indirim listesinin ve 2017 yılına ilişkin katma değer vergisi beyan tablosunun yeniden oluşturulmasına

yönelik bilirkişi raporu hazırlanmak üzere dava dosyasının bilirkişiye verildiği, bilirkişi raporunda. 2017 yılına ilişkin indirilecek katma değer vergilerinin listelendiği ve dosya içeriğinde bulunan katma değer vergisi beyan özetlerinden, davacı şirketin 2017 yılı matrah ve hesaplanan katma değer vergisi bilgileri dikkate alınarak, tespiti yapılan indirilecek katma değer vergilerine göre katma değer vergisi beyan tablosunun yeniden oluşturulduğu,

söz konusu beyan tablosu esas alınmak suretiyle Mahkemelerince düzenlenen beyan tablosuna göre, davacı şirket hakkında 2017/Ocak-Aralık dönemleri için yapılan cezalı tarhiyatın 2017/Ocak döneminde 7.093,08 TL, 2017/Nisan döneminde 352,20 TL, 2017/Mayıs döneminde 36.246,16 TL, 2017/Temmuz döneminde 507,15 TL, 2017/Eylül döneminde 46.410,17 TL, 2017/Ekim döneminde 26.814,05 TL, 2017/Kasım döneminde 100.952,16 TL, 2017/Aralık döneminde 35.601,65 TL katma değer vergisi ve bu tutarlara isabet eden üç kat vergi ziyaı cezalarına ilişkin kısmında hukuka aykırılık, bunu aşan kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı;

tekerrür uygulamasına esas alınan 2012/Şubat-Mart dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalarının 08/02/2015 tarihinde itirazsız kesinleştiği, tekerrür hükümleri cezanın kesinleştiği yılı takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içerisinde yeni bir ceza kesilmesi halinde uygulanabileceğinden, 2017/Ocak, Nisan, Mayıs, Temmuz, Eylül, Ekim-Aralık dönemleri için kesilen vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle arttırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; sahte faturalar içeriği emtiayı, gerçekte faturasız olarak aldığı ileri sürülerek, davacı adına özel usulsüzlük cezası kesilmiş ise de;

idari cezalar için de geçerli olan fiilin tüm unsurları tamam olmadan faile ceza kesilemeyeceği yönündeki ceza hukuku ilkesi gereğince, ceza gerektiren her bir eylemin ve eylemle fail arasındaki bağlantının açıklıkla saptanması ve eylemin bütün unsurlarıyla ortaya konulması gerekli olduğu halde, faturayı vermeyen ve almayan mükellefler ile faturası düzenlenmeyen mal alış işlemi saptanarak, yasanın aradığı anlamda somut bilgiler içeren bir tespit yapılmadığından,

varsayıma dayalı olarak kesildiği anlaşılan özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 2017/Ocak-Aralık dönemleri için yapılan cezalı tarhiyatın 2017/Ocak döneminde 7.093,08 TL, 2017/Nisan döneminde 352,20 TL, 2017/Mayıs döneminde 36.246,16 TL, 2017/Temmuz döneminde 507,15 TL, 2017/Eylül döneminde 46.410,17 TL, 2017/Ekim döneminde 26.814,05 TL, 2017/Kasım döneminde 100.952,16 TL, 2017/Aralık döneminde 35.601,65 TL katma değer vergisinin ve bu tutarlara isabet eden vergi ziyaı cezalarını aşan kısmı ile özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda oluşturulan beyan tablosunda, 2017/Ocak döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisinin "0,00 TL" olarak hesaplanmasına rağmen, 2017/Şubat döneminde önceki dönemden devreden katma değer vergisinin "6.660,60 TL" olarak dikkate alındığının görüldüğü, bu durumda, davacı şirketin 2017/Ocak döneminden sonraki döneme devreden indirilecek katma değer vergisinin bulunmadığı anlaşıldığından,

Mahkeme kararının, cezalı tarhiyatın 2017/Şubat döneminde önceki dönemden devreden katma değer vergisinin "6.660,60 TL" olarak dikkate alınmasından kaynaklanan bölümü yönünden davanın kabulüne ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına, anılan kısım yönünden davanın reddine, cezalı tarhiyatın diğer bölümü yönünden davanın kabulüne ilişkin kısmının ise usul ve hukuka uygun olduğu,

dilekçede ileri sürülen istinaf nedenlerinin kararın bu kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle anılan kısma yönelik istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının 2016, 2017 ve 2018 yılları yasal defter ve belgelerini vergi incelemesine ibraz etmediği, yine 2017 yılında yaptığı bazı mal ve hizmet alımlarını hakkında sahte belge düzenleyicisi olduğu yönünde vergi tekniği raporu bulunan mükellefe ait faturalarla belgelendirdiği, bu nedenlerle dava konusu vergi ve cezalarda hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen iddialar, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, katma değer vergisi ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmına yönelik temyiz istemine gelince;

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/02/2019 tarih ve E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararıyla, davacılar tarafından mücbir sebep olmaksızın inceleme elemanına ibraz edilmeyen yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip, bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, oluşan içtihat aykırılığının, bu doğrultuda birleştirilmesine karar verilmiştir.

Vergi Mahkemesince, davacı tarafından mahkemeye ibraz edilen defter ve belgeler davalı idareye gönderilmemiş, defter ve belgeler üzerinde serbest muhasebeci mali müşavire bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiş ve Bölge İdare Mahkemesince de davalının istinaf istemi reddedilmiştir.

Yukarıda değinilen Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararına göre ise, davacının defter ve belgelerinin davalı idareye gönderilerek ve davalı idarenin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiğinden, Bölge İdare Mahkemesince davacının ibraz ettiği defter ve belgeler üzerinde davalı idareye inceleme yaptırılmak ve ortaya çıkacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın anılan kısmının bozulması gerekmektedir.