Danıştay 9. Daire E.2022/1636 K.2024/1432

Dava konusu istem:... Tekstil İmalat Satış ve Pazarlama İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti'ye ait vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacının taşınır ve taşınmaz malları ile miras hissesi üzerine uygulanan haciz işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. Vergi Mahkemesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla; ... Tekstil İmalat Satış ve Pazarlama İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin vergi borçlarından dolayı davacı adına ödeme emri tebliğ edildiği, borcun ödenmemesi üzerine dava konusu haciz işleminin tesis edildiği, ancak asıl borçlu şirketin 6736, 7020, ve 7143 sayılı Kanunlardan faydalandığı, yapılandırılan taksitlerin bir kısmının ödenip kalan taksitlerin süresinde ödenmemesinden dolayı yapılandırmaların iptal olduğu, 7256 sayılı yapılandırmanın ise taksit ödemelerinin devam ettiği, 24/07/2019 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan 18/07/2019 tarihli müdürler kurulu kararı ile davacının temsil yetkisinin sona erdirildiği, ...

Tekstil İmalat Satış ve Pazarlama İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından ise 30/01/2021 tarihinde verilen talep dilekçesi ile 7256 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanma başvurusunda bulunulduğu, bu durumda, davacının 09/04/2017-18/07/2019 tarihler arasında kanuni temsilcisi olduğu asıl borçlu şirketin 30/01/2021 tarihinde yapılan başvuruyla vergi borcunu 7256 sayılı Yasa kapsamında yapılandırdığı, yapılandırma sonucu şirkete ait kamu alacaklarına ilişkin yeni bir hukuki durumun ortaya çıktığı, yapılandırılan borcun süresi içinde ödenmemesi ve yapılandırmanın ihlal edilmesi halinde, vadesi değişen borç için öncelikle şirket adına yeniden ödeme emri düzenlenip tebliğ edilmesi,

buna rağmen amme alacağının tahsil imkanının kalmadığının saptanması durumunda 7256 sayılı Kanun'dan yararlanılan dönemlerde şirketi temsile yetkili kanuni temsilciye gidilmesi gerektiğinden, yapılandırma esasında borçlu şirketin kanuni temsilcisi olmayan davacı adına tesis edilen haciz işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu haciz işleminin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ödeme emri içeriği borçların davacının kanuni temsilci olduğu döneme ait olduğu, yapılandırma sonucu ortaya çıkan yeni hukuki durum sonucu borcun muhteviyatının değişmediği, bu nedenle tekrar asıl borçlu şirketten alacağın tahsili yoluna gidilmesinin gerekmediği, yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ .'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Tekstil İmalat Satış ve Pazarlama İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti'ye ait vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacının taşınır ve taşınmaz malları ile miras hissesi üzerine uygulanan haciz işleminin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükellef veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı ifade edilmiştir.

17/11/2020 tarih ve 31307 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 3. maddesinin 6. fıkrasında, bu Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden;

bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı,

ilk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği, aynı maddenin 8. fıkrasında ise bu Kanun kapsamına giren alacakların altıncı fıkrada belirtilen şekilde tamamen ödenmemiş olması hâlinde borçlular, ödedikleri tutarlar kadar bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı,

Kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemleri ilgili mevzuat kapsamında yapılır ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği hükme bağlanmıştır. 7326 sayılı Kanunun 9. maddesinin sekizinci fıkrasında da aynı yönde düzenleme yapılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Önceki yapılandırma kanunlarından farklı olarak 7256 sayılı Kanun ve sonrasında yayımlanan 7326, 7440 sayılı Kanunlarla, kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemlerinin ilgili mevzuat kapsamında yapılacağı ve kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği yönünde hüküm getirildiği, bu hüküm dikkate alındığında 7326 sayılı Yasa uyarınca yapılandırılıp koşulları ihlal edilen kamu alacaklarının yeniden takibi sırasında yapılandırma öncesi yapılan işlemlerin geçerliliğini koruduğu ve takibin, hangi aşamada kaldıysa o aşamadan devam edeceği hususunun açıkça belirtildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, asıl borçlu şirket tarafından 7256, 7326 ve/veya 7440 sayılı Kanunlar'dan yararlanılarak borçların yapılandırılması daha sonra yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle hakkın kaybedilmesi ve bunun sonucunda yapılandırmanın iptali durumunda borcun yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takibe devam edileceği, daha önceden yapılan takip işlemlerinin kaldığı yerden devam edeceği, başka bir anlatımla yapılandırmanın borcun takibinde gelinen aşamayı değiştirmeyeceği,

bu nedenle de asıl borçlu şirket adına 6183 sayılı Kanun kapsamındaki alacakların yapılandırılması halinde yeniden ödeme emri düzenlenmesine gerek olmadığı gibi kanuni temsilcinin veya şirket ortağının sorumluluğunun da kaldığı yerden devam edeceği açıktır.

Dolayısıyla, yapılandırma şartlarının ihlali nedeniyle tecilin iptal edilmesi durumunda borcun usulüne uygun kesinleşip kesinleşmediği, şirketten tahsil imkanını bulunup bulunmadığı yine borcun zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ve kanuni temsilci sıfatıyla yapılan takiplerde kanuni temsilcinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususlarında değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Dosyasının incelenmesinden; asıl borçlu şirketin vergi borçlarının 16/09/2016 tarihli başvuru ile 6736 sayılı, 13/06/2017 tarihli başvuru ile 7020 sayılı, 10/07/2018 tarihli başvuru ile 7143 sayılı, 30/01/2021 tarihli başvuru ile de 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığı, taksitlerin bir kısmının ödenip kalan taksitlerin süresinde ödenmemesinden dolayı yapılandırmaların iptal olduğu, 7256 sayılı yapılandırmanın ise taksit ödemelerinin devam ettiği, davacının 08/04/2015-18/07/2019 tarihleri arasında asıl borçlu ...

Tekstil İmalat Satış ve Pazarlama İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kanuni temsilcisi olduğu, anılan şirketin tahsil edilemeyen vergi borçları için kanuni temsilcisi sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinin 08/01/2019 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, ödeme emrine dava açılmayarak borcun kesinleştiğinden bahisle davacının taşınır, taşınmaz malları ile miras hissesine uygulanan hacizlerin kaldırılması istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Temyize konu kararda. 7256 sayılı Yasa'dan yararlanılan dönemlerde şirketi temsile yetkili kanuni temsilciye gidilmesi gerektiği, dolayısıyla yapılandırma esnasında borçlu şirketin kanuni temsilcisi olmayan davacı adına tesis edilen haciz işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle haczin kaldırılmasına karar verilmiş ise de.

7256 sayılı Kanun'un yayımı öncesinde başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceğinden şirket adına yeniden ödeme emri düzenlenmesine gerek bulunmadığı gibi kanuni temsilcinin sorumluluğu da kaldığı yerden devam edeceğinden Bölge İdare Mahkemesince yukarıda belirtilen hususlar değerlendirilmek, 7256 sayılı Yasa kapsamında asıl borçlu şirket tarafından yapılandırılan borcun ödenip ödenmediği ve davacının malları ve miras hissesine uygulanan haczin dayanağının hangi vergi borçlarına ilişkin olduğu tam olarak ortaya konulma suretiyle işin esası incelenerek karar verilmesi gerekmektedir.