Danıştay 9. Daire E.2022/1984 K.2023/3383

Dava konusu istem: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına, …Akaryakıt Nakliyat Tekstil İnşaat Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti’ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla …tarih ve …sayılı üst yazı ile tebliğ edilen 2017 ve 2018 yılı kurumlar vergisi, 2017/Kasım, Aralık ve 2018/Ocak-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi, 2017/Ekim-Aralık ve 2018/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi ile 2017-2018 yılları için kesilen özel usulsüzlük cezalarına ilişkin tahakkukların kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde öngörülen sorumluluğun, beyannameleri imzalayan meslek mensuplarının, imzaladıkları beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygun olmamasından doğan, bir başka ifadeyle defter kayıt ve belgeler ile beyannamelerin birbirleriyle tutarsız olmasından kaynaklanan bir sorumluluk olduğu,

davacı adına düzenlenen tahakkuk fişleri içeriğinde yer alan borçların ise, verilen beyannamelerdeki vergi kaybının nasıl oluştuğu ve beyannameler ile belgeler arasında vergi ziyaına neden olacak şekilde bir aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarının tespit edilmesinden değil, …Akaryakıt Nakliyat Tekstil İnşaat Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd.

Şti’nin düzenlediği faturaların sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olduğundan ve davacının bu durumu bilmesi, bildirmesi gerektiğinden bahisle düzenlendiği, bu durumda davacının 213 sayılı Kanun'un mükerrer 227. maddesi kapsamında sorumluluğunun olduğu yönünde davalı idarece yapılmış bir tespit bulunmadığı anlaşıldığından, davacı adına müşterek ve müteselsil sorumluluk kapsamında düzenlenen tahakkuk fişlerinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, tahakkukların iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

… Akaryakıt Nakliyat Tekstil İnşaat Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına yapılan tarhiyatların ve kesilen cezaların ihtilafsız kesinleştiği, söz konusu vergi ve cezaların tahsili amacıyla 213 sayılı Kanunu'nun mükerrer 227. maddesi kapsamında düzenlenen tahakkuklarda hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına, …Akaryakıt Nakliyat Tekstil İnşaat Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti’ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla …tarih ve …sayılı üst yazı ile tebliğ edilen 2017 ve 2018 yılı kurumlar vergisi, 2017/Kasım, Aralık ve 2018/Ocak-Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi, 2017/Ekim-Aralık ve 2018/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi ile 2017-2018 yılları için kesilen özel usulsüzlük cezalarına ilişkin tahakkukların kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 1. maddesinde kanunun amacı, işletmelerde faaliyetlerin ve işlemlerin sağlıklı ve güvenilir bir şekilde işleyişini sağlamak, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetlemeye, değerlendirmeye tabi tutarak gerçek durumu ilgililerin ve resmi mercilerin istifadesine tarafsız bir şekilde sunmak olarak düzenlenmiş, aynı Kanun'un 2. maddesinin A bendinde, muhasebecilik ve mali müşavirlik mesleğinin konusunun, gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin, genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kâr, zarar tablosu ve beyannameleri ile ilgili diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işler yapmak olduğu belirtilmiştir.

3568 sayılı Kanun'un serbest muhasebeci, serbest muhasebeci ve mali müşavirler ile yeminli mali müşavirlere vermiş olduğu yetkiye ilişkin mali sorumluluğu düzenleyen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde ise, meslek mensuplarının, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıdaki düzenlemelerin değerlendirilmesinden, serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin sadece imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulabilecekleri anlaşılmaktadır.

Ancak, meslek mensuplarına yüklenen bu sorumluluk, borçtan sorumluluk olup, beyannameleri ve işlemleri meslek mensuplarınca imzalanıp onaylanan vergi yükümlüleri tarafından ödeme yapılması, bu sorumluluğun miktarını azaltıcı veya kaldırıcı etki yaratmaktadır.

Kaldı ki, bir borçtan müştereken ve müteselsilen sorumlulukta, müteselsil borçlular, tahakkuk etmiş ve vadesi geçmiş alacağın tahsil edilmemiş kısmından, asıl borçluya rücu olanağı bulunmak üzere sorumlu tutulduğundan, yükümlü sıfatıyla ödenmesi gereken bir borcun tarafı da olamazlar.

Tüm bu nedenlerle, bir vergi yükümlüsü adına tahakkuk edip, vadesi geçmiş kamu alacağından 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 227. maddesi uyarınca müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulan meslek mensupları hakkında yapılacak takibe, ödeme emri düzenlenerek başlanması yasa gereğidir.

Bu durumda, serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına, …Akaryakıt Nakliyat Tekstil İnşaat Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti’ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla; ödeme emri düzenlenmek suretiyle takibe başlanması gerekirken, uyuşmazlığa konu tahakkuk ve cezaların …tarih ve …sayılı üst yazı ile tebliğ edilmesi suretiyle takip edilmesinde hukuka uyarlık, yukarıda yazılı gerekçeyle davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.