Danıştay 9. Daire E.2022/2451 K.2024/1431

Dava konusu istem: Mirasbırakan ...'nın vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına mirasçı sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .. Vergi Mahkemesinin . tarih ve E:., K:.. sayılı kararıyla; davalı idarenin ara kararı cevabında, asıl borçlu müteveffa ...'nın 7326 sayılı Kanun kapsamına giren tüm borçlarının yapılandırıldığı ve dava konusu ödeme emri içeriği borçların da 7326 sayılı Kanun kapsamında olduğunun belirtildiği, yapılandırmaya ilişkin ödeme tablosunun dosyaya sunulduğu, bu durumda dava konusu ödeme emri içeriği vergi borçlarının yapılandırılmış olması sebebiyle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı gerekçesiyle, 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılan yapılandırma sonucunda konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ödeme emrinin müteveffa ...'nın varisi sıfatıyla davacı adına düzenlendiği, ... tarih ve … sayılı davalı Kadıköy Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü yazısından, dava konusu ödeme emrinin ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin … sayılı tereke dosyasına konu olması için Mahkemeye ulaştırıldığının belirtildiği, yine aynı müdürlüğün … tarihinde dosyaya giren bila tarih ve … sayılı yazısında tereke memurunun başvurusu üzerine müteveffaya ait borçların 7326 sayılı Kanun uyarınca yapılandırıldığının ve dava konusu ödeme emri içeriği amme alacaklarının da bu yapılandırma kapsamında olduğunun belirtildiği, takibe konu amme alacağı henüz asıl borçlunun süren tereke dosyasında yapılandırılmış olduğundan, mirasçı olan davacının takibiyle adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı,

bu durumda, ödeme emrinin iptaline karar verilmesi gerekirken davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığı yönünde verilen kararda isabet görülmediği gerekçesiyle davacı istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu ödeme emrinin ...Sulh Hukuk Mahkemesine … sayılı tereke dosyasına konu olması için 12/07/2021 tarihinde ulaştırıldığı, belediyeye olan borçların tereke davasına alacak olarak kaydedilmesi için ayrıca 09/06/2021 tarihli yazı ile ….Sulh Hukuk Mahkemesine yazı yazıldığı, tereke memurunun başvurusu üzerine, mirasbırakanın 7326 sayılı Kanun kapsamına giren borçlarının yapılandırıldığı, fakat yasal süreler içerisinde ödeme yapılmadığından yapılandırmanın iptal edildiği, ...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .. tarih ve.

Tereke sayılı kararına istinaden mirasçıların kamu alacağında sorumlu oldukları paylar doğrultusunda gerekli işlemlerin yapıldığı ve davacının payına düşen tutarı ödediği, dolayısıyla takibe konu amme alacağının yapılandırılmış olduğu gerekçesiyle ödeme emrinin iptaline karar verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğu, yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mirasbırakan ...'nın vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına mirasçı sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

09/06/2021 tarih ve 31506 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 9. maddesinin 6. fıkrasında, bu Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden;

bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı,

ilk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği, aynı maddenin 8. fıkrasında ise bu Kanun kapsamına giren alacakların altıncı fıkrada belirtilen şekilde tamamen ödenmemiş olması hâlinde borçlular, ödedikleri tutarlar kadar bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı,

Kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemleri ilgili mevzuat kapsamında yapılır ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği hükme bağlanmıştır.

Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin 7326 Sayılı Kanun Genel Tebliğinin (Seri no:1) “VIII-Ortak Hükümler” Ana Başlığının Altında Yer Alan B-Kanun Hükümlerinin İhlali Halinde Alacakların Takibi” başlıklı kısmında. 7326 sayılı Kanunun 9. maddesinin sekizinci fıkrasında “Bu Kanun kapsamına giren alacakların altıncı fıkrada belirtilen şekilde tamamen ödenmemiş olması hâlinde borçlular, ödedikleri tutarlar kadar bu Kanun hükümlerinden yararlanırlar.

Kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemleri ilgili mevzuat kapsamında yapılır ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam eder." hükmünün yer aldığı,

bu hükme göre, Kanun kapsamında yapılandırıldığı halde Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların, yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemleri ilgili mevzuat kapsamında yapılacak ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği, dolayısıyla, alacakların Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle yapılandırılması bu alacakların niteliğini değiştirmediğinden, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak,

daha önce yapılan takip işlemleri yenilenmeksizin, bu işlemlere kaldığı yerden devam edileceği,diğer taraftan, alacağın ödenmesinden sorumlu olan diğer kişiler (213 ve 6183 sayılı Kanunlar ile diğer kanunlarda yer alan sorumluluk düzenlemeleri nedeniyle mirasçılar, kefiller, şirket ortakları ve kanuni temsilciler gibi amme borçlusu sayılan kişiler) hakkında yapılan takip işlemlerine de Kanunun 3 üncü maddesinin sekizinci fıkrasına göre kaldığı yerden devam edilmesi gerektiği düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Önceki yapılandırma kanunlarından farklı olarak 7256, 7326, 7440 sayılı Kanunlarla, kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemlerinin ilgili mevzuat kapsamında yapılacağı ve kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği yönünde hüküm getirildiği, bu hüküm dikkate alındığında 7326 sayılı Yasa uyarınca yapılandırılıp koşulları ihlal edilen kamu alacaklarının yeniden takibi sırasında yapılandırma öncesi yapılan işlemlerin geçerliliğini koruduğu ve takibin, hangi aşamada kaldıysa o aşamadan devam edeceği hususunun açıkça belirtildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, asıl borçlu tarafından 7256, 7326 ve/veya 7440 sayılı Kanunlar'dan yararlanılarak borçların yapılandırılması daha sonra yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle hakkın kaybedilmesi ve bunun sonucunda yapılandırmanın iptali durumunda borcun yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takibe devam edileceği, daha önceden yapılan takip işlemlerinin kaldığı yerden devam edeceği, başka bir anlatımla yapılandırmanın borcun takibinde gelinen aşamayı değiştirmeyeceği,

bu nedenle davacı adına 6183 sayılı Kanun kapsamındaki alacakların yapılandırılması halinde yeniden ödeme emri düzenlenmesine gerek olmadığı gibi mirasçıların sorumluluğunun da kaldığı yerden devam edeceği açıktır.

Dolayısıyla, yapılandırma şartlarının ihlali nedeniyle tecilin iptal edilmesi durumunda borcun usulüne uygun kesinleşip kesinleşmediği, borcun zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ve mirasçı sıfatıyla yapılan takiplerde mirasçının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususlarında değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının mirasbırakanı ...'nın 16/06/2012 tarihinde vefat ettiği, 27/06/2012 tarihinde davacı tarafından ... Sulh Hukuk Mahkemesinin E: … tereke sayılı dosyasına kayden tereke (tespit istemli) davasının açıldığı, anılan dava karara bağlanmadan önce davalı belediyece.

17/12/2019 tarihinde dava konusu ödeme emirinin düzenlenip 12/06/2021 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, 12/07/2021 tarihinde ise anılan ödeme emrinin tereke dosyasına gönderildiği, ayrıca ödeme emri içeriği alacağın tereke dosyasında alacak kaydının yapılması için 09/06/2021 tarihli yazıyla ….

Sulh Hukuk Mahkemesine talepte bulunulduğu, davalının 05/10/2021 havale tarihli yazısı ile temyiz dilekçesinde ise tereke memurunca mirasbırakanın vergi borçlarının 16/08/2021 tarihli başvuru ile 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığı ve dava konusu ödeme emrine konu borçların da bu kapsamda olduğu ancak yasal süreler içerisinde ödeme yapılmadığından yapılandırmanın iptal edildiğinin beyan edildiği anlaşılmaktadır.

Olayda, Bölge İdare Mahkemesince, tereke memurunun başvurusu üzerine mirasbırakana ait borçlar dava konusu ödeme emri içeriği borçları kapsar şekilde 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığından, mirasçı sıfatıyla davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle karar verilmişse de, yasal süreler içerisinde ödeme yapılmadığından yapılandırmanın iptal edildiği ayrıca 7326 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen ilgili hükümleri uyarınca Kanun'un yayımı öncesinde başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği dikkate alındığında Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesince yeniden verilecek kararda, davalı idarenin temyiz dilekçesinde "... Sulh Hukuk Mahkemesinin .. tarih ve E:… tereke K:… sayılı kararına istinaden mirasçıların kamu alacaklarından sorumlu oldukları paylar doğrultusunda gerekli işlemlerin yapıldığı ve davacının payına düşen tutarı ödediği" yolundaki beyanı ile 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesi kapsamında ileri sürülebilecek nedenler dikkate alınarak karar verileceği açıktır.