Danıştay 9. Daire E.2022/2493 K.2024/312

2-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 2014 yılı yasal defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediği ve ... Plastik ve Enerji San. ve Tic. AŞ'den belgesiz alınan malların yine belgesiz ve kayıt dışı satılması nedeniyle söz konusu satışlara isabet eden katma değer vergisinin beyan dışı bırakıldığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 2014/Şubat ila Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezası ve 213 sayılı Kanun’un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararıyla; davacı şirketin kayıt dışı satışlardan kaynaklanan ve beyan dışı bırakılan katma değer vergisine isabet eden kısmına ilişkin olan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin matrahı yönünden bağlı olduğu ve davacı tarafından ... Plastik ve Enerji San. ve Tic.

A.Ş'.den belgesiz alınan malların yine belgesiz ve kayıt dışı satılması nedeniyle kayıt dışı hasılat elde ettiğinin tespit edildiğinden bahisle, davacı adına 2014 yılı için re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile 2014/Ekim-Aralık dönemine ilişkin geçici verginin kaldırılması istemiyle açılan davada; mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacı şirketin ... Plastik ve Enerji San. ve Tic.

A.Ş.'den belgesiz olarak aldığı emtiaları, yine belgesiz bir şekilde kayıt dışı sattığı ve dolayısıyla kayıt dışı hasılat elde ettiği sonucuna varıldığından, söz konusu kayıt dışı hasılatın tespitine ilişkin olarak davacı şirket yetkilisinin beyanı dikkate alınarak %5 karlılık oranında hesaplanan matrahta da herhangi bir yanlışlık bulunmadığından,

anılan matrah üzerinden yeniden düzenlenen kurumlar vergisi beyan tablosuna istinaden davacı şirket adına 2014 yılı bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi tarhiyatında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın geçici vergi aslı bakımından kısmen kabulüne, geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası ile bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi bakımından kısmen reddine karar verildiği,

bu durumda, aynı kayıt dışı hasılata ilişkin matrahlar üzerinden hesaplanan ve kayıt dışı bir hasılat olması nedeniyle davacının katma değer vergisi beyanlarına dahil etmesi mümkün olmayan, dolayısıyla davacı tarafından beyan dışı bırakıldığı açık olan katma değer vergisine ilişkin olarak, davacı adına yapılan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarında da hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı şirketin yasal defter ve belgelerinin incelemeye ibraz edilmemesi sebebiyle tamamı reddedilen ilgili dönem katma değer vergisi indirimlerine isabet eden kısımlarına ilişkin olarak;

iş yeri adresinde 15/04/2015 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde tamamen zayi olduğuna dair ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davacıya zayi belgesi verilmesi yönünde karar alındığı ve kararın kesinleştiği, mücbir sebebin varlığı açık olan olayda, davacının indirim konusu yapılan vergileri, alış belgelerinde ayrıca gösterilmiş olmasını ispatlama yükümlülüğünün bulunmadığı, davacı tarafından indirim konusu yapılan vergilerin gerçekten yüklenilip yüklenilmediğini hususunda araştırma yapılmadan tüm katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesinde ve yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı,

kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden ise 213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesinin uygulanmasını gerekli kılan koşulların oluşmadığı, cezayı gerektiren eylem ve eylemle fail arasındaki bağlantının açık bir şekilde saptanmayıp usulsüzlük eyleminin bütün unsurlarıyla ortaya konulmadığı, dolayısıyla kesilen özel usulsüzlük cezasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu tarhiyatın defter ve belgelerin ibraz edilmemesi sebebiyle reddedilen ilgili dönem katma değer vergisi indirimlerine isabet eden kısımları ile kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

Fiili ve kaydi envanter yapılmadan belgesiz satış yapıldığı iddiası ile yapılan tarhiyatların yargı kararlarıyla kaldırıldığı, belgesiz alış ve satış olduğu gerekçesiyle tarhiyat önerilirken nakit ve banka hareketlerinin incelenmediği, karşıt inceleme yapılmadığı, Danıştay kararlarında belgesiz satış yapılan kişilerin saptanıp, bunlara belge düzenlenip düzenlenmediği yönünde ifade ve tespitler arandığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

Yapılan işlemlerin yasal ve yerinde olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, 2014 yılı yasal defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediği ve ... Plastik ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.'den belgesiz alınan malların yine belgesiz ve kayıt dışı satılması nedeniyle söz konusu satışlara isabet eden katma değer vergisinin beyan dışı bırakıldığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 2014/Şubat ila Aralık dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezası ve 213 sayılı Kanun’un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması isteminilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, ticari ve zırai faaliyet ile serbest meslek çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu, 10. maddesinde, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması ile vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği; 20. maddesinin ilk fıkrasında ise, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu kurala bağlanmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu ifade edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu tarhiyatın defter ve belgelerin ibraz edilmemesi sebebiyle reddedilen ilgili dönem katma değer vergisi indirimlerine isabet eden kısımları ile kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olup, davalı temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Tarhiyatın kayıt dışı satışlardan kaynaklanan ve beyan dışı bırakılan katma değer vergisine isabet eden kısmına ilişkin davacı temyiz istemine gelince; tarhiyatın anılan kısmı yönünden Vergi mahkemesince davacı adına yapılan vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi tarhiyatına karşı açılan davada verilen karara atıfla davanın bu kısmının reddine karar verilmiş ve kararın anılan kısmına yönelik davacı istinaf talebi reddedilmiş ise de.

2014 yılı için re'sen tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile geçici verginin kaldırılması istemiyle açılan davada; ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacı şirketin ... Plastik ve Enerji San. ve Tic.

A.Ş.'den belgesiz olarak aldığı emtiaları, yine belgesiz bir şekilde kayıt dışı sattığı ve dolayısıyla kayıt dışı hasılat elde ettiği sonucuna varıldığından, söz konusu kayıt dışı hasılatın tespitine ilişkin olarak davacı şirket yetkilisinin beyanı dikkate alınarak %5 karlılık oranında hesaplanan matrahta da herhangi bir yanlışlık bulunmadığından,

anılan matrah üzerinden yeniden düzenlenen kurumlar vergisi beyan tablosuna istinaden davacı şirket adına 2014 yılı bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi tarhiyatında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın geçici vergi aslı bakımından davanın kısmen kabulüne, geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezası ile bir kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi bakımından davnın kısmen reddine dair karara karşı taraflarca yapılan istinaf başvuruları sonucu ...

Bölge İdare Mahkemesi ...

Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun hükümlerinden yararlanmak istediği ve davadan vazgeçtiği hususlarını içeren dilekçe verdiği bildirildiğinden istemler hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedildiğinden somut olayda kayıt ve beyan dışı bırakılan katma değer vergisi olup olmadığının değerlendirilmesi suretiyle karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Davacı adına fatura düzenleyen ... Plastik ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporunda özetle, "mükellef kurumun, 2014 hesap dönemi iş ve işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde SAP (Systems Analysis and Program Development) muhasebe/finansman programını kullandığı, yasal iş ve işlemlerine ait kayıtlarının yanı sıra kayıt dışı olan iş ve işlemlerine ait muhasebe kayıtlarını da bu programda muhasebeleştirdiği,

dolayısıyla çift muhasebe kaydı tuttuğu, kayıt dışı olan iş ve işlemlerine ait muhasebe kayıtlarını SAP muhasebe programında X başlıklı belge türü adı altında ınuhasebeleştirdiği ve söz konusu kayıt dışı iş ve işlemler için belge düzenlemeyerek ve bunları yasal defter kayıtlarına yansıtmayarak kurum kazancını eksik tespit ve beyan ettiği, mükellef kurumun kayıt dışı belgesiz satış yaptığı mükellefler arasında davacı şirketin de bulunduğu, bu firmaya yapılan belgesiz satış tutarının toplam 522.378,72-TL olduğu,

mükellef kurumun kayıt dışı belgesiz satışlarından elde ettiği kayıt dışı hasılata ilişkin olarak mükellef kurum adına kurumlar vergisi tarhiyatı yapılması gerektiği" sonucuna varıldığı, davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... ve ... vergi inceleme raporlarında ise, davacı şirketin 2014 hesap döneminde ...

Plastik ve Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den katma değer vergisi hariç 442.693,83-TL tutarındaki emtiayı belgesiz/faturasız olarak aldığı ve yine belgesiz alınan bu emtiaların % 5 karlılık oranı ile katma değer vergisi hariç 464.828,52-TL tutar karşılığı sattığı, hususunun ... Plastik ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda yer alan karşıt tespit tutanağında davacı şirket temsilcisinin ifadesi ile sabit olduğu tespitlerine yer verilmiştir.

Nitekim, söz konusu rapora istinaden ... Plastik ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. adına söz konusu kayıt dışı belgesiz satışlarından elde ettiği hasılata ilişkin olarak yapılan 2014 yılı kurumlar vergisi tarhiyatına karşı açılan davada, ... Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği ve söz konusu karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile istinaf isteminin reddine karar verildiği, anılan karara yönelik davacı temyiz isteminin ise Danıştay Üçüncü Dairesinin 03/10/2022 tarih ve E:2019/7758 K:2022/3531 sayılı kararıyla reddedilmek suretiyle kararın onandığı görülmüştür.

Gerek yukarıda yer verilen mahkeme kararı ve gerekse davacı şirketin ilgili dönemdeki şirket yetkilisinin vermiş olduğu ifadeler ile sabit olduğu üzere, davacı şirket tarafından 2014 hesap döneminde ... Plastik ve Enerji San. ve Tic.

A.Ş.'den katma değer vergisi hariç (522.378,72 - 79.684,89 =) 442.693,83-TL tutarındaki emtianın belgesiz olarak alındığı, ancak davacı şirket tarafından söz konusu belgesiz alınan emtiaların kayıtlarına intikal ettirilerek (sahte faturalar ile belgelendirilmek suretiyle kayıtlara intikal ettirilerek) belgeli bir şekilde satıldığı yönünde gerek vergi incelemesi esnasında gerekse dava dosyasına herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı,

yani normal ve mutad olmayan bir durumu iddia eden ve ispat külfeti kendisinde bulunan davacının bahsi geçen malların kayıtlarına intikal ettirilerek satıldığını ispatlayamadığı anlaşılmış olup, bu haliyle davacı şirketin ... Plastik ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.'den belgesiz olarak aldığı emtiaları, yine belgesiz bir şekilde kayıt dışı sattığı ve kayıt dışı hasılat elde ettiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, davacı adına re'sen tarh edilen katma değer vergisi tarhiyatının kayıt dışı satışlardan kaynaklanan ve beyan dışı bırakılan katma değer vergisine isabet eden kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmemiştir.