Danıştay 9. Daire E.2022/3256 K.2022/5533

Dava konusu istem: Davacının, 2017 ila 2020 yıllarında araç alım satım faaliyetiyle uğraştığından bahisle 2020 yılındaki araç alışları için gider pusulası ve araç satışları için fatura düzenlenmemesi nedeniyle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; davacının 2017 yılından 05/03/2021 tarihine kadar hamam, sauna, vb. yerlerin işletilmesi faaliyetiyle iştigal ettiğinin, 05/03/2021 tarihinden itibaren otomobil araç alım satım faaliyetine başladığının, davacının bahse konu dönemlerde toplam 22 tane araç alıp sattığının tespit edildiğinin anlaşıldığı,

davacı tarafından her ne kadar kişisel ihtiyaçları için araç alıp sattığı, ticari amaç gütmediği iddia edilmiş olsa da, söz konusu durumun ekonomik, ticari ve teknik gereklere uygun düşmediği ve olayın özelliğine göre hayatın olağan akışına aykırı olan durumun aksi davacı tarafından ispat edilemediğinden bahse konu itiraza itibar edilmeyerek yapılan satışların ticari amaçla olduğu kanaatine varıldığı,

davacının hem araç alımı, hem de araç satımı için ayrı ayrı inceleme yapılması gerektiği, 213 sayılı Kanun'un 234. maddesinde sayılmak suretiyle belirtilen mükellefler tarafından, iş yaptırdıkları ya da kendilerinden hizmet satın aldıkları vergiden muaf esnaf ile kıymetli eşyalarını satın aldıkları zati eşya sahipleri adına gider pusulası düzenlenmesi gerektiğinden ve olayda, davacıya araç satanların vergiden muaf esnaf oldukları yönünde bir tespit yapılmadığı gibi satışa konu araçlar altın, mücevher gibi kıymetli eşya niteliğinde de olmadığından,

davacının satın aldığı araçlar için gider pusulası düzenlemediğinden bahisle kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı.

213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesine göre özel usulsüzlük cezasının kesilebilmesi için öncelikle, madde metninde sayılan belgelerin verilmediğinin ve alınmadığının belirlenmesi, bu belgeleri vermeyen ve almayanların saptandığına ilişkin hukuken geçerli bir tespitin bulunması gerektiği, davacı tarafından 2020 hesap döneminde satılan araçların defter belge kayıtları ve noter belgesi ile kime satıldığı, ne zaman satıldığı, hangi tutarda satıldığı belli olup, davacı tarafından da fatura düzenlendiğine yönelik belge sunulmadığı,

böylece, anılan madde hükmündeki şartların olayda gerçekleştiği görüldüğünden, davacı adına fatura düzenlememe nedeniyle kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, satın alınan araçlar için gider pusulası düzenlenmediğinden bahisle kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Fatura veyahut gider pusulası, verilmemesi ya da alınmaması eyleminin tamamlanmasının, eylemin ilgili bulunduğu vergilendirme döneminde tüccar sıfatının taşınması, adına tesis edilmiş bir mükellefiyet kaydının bulunması ve Kanun'un yüklediği defter ve belge düzenleme ödevi ile bu ödevin gereği verilen izin uyarınca bastırılmış faturaları ve gideri pusulaları bulunmasına karşın, fatura ve gider pusulası düzenlememiş olmasına bağlı olduğu, eylem tarihinde tüm bu koşullar bulunmadıkça usulsüzlük eyleminin işlenip tamamlanmasının olanaklı olmadığı,

davacının 2020 yılında şahsı adına bir mükellefiyeti ve mükellefiyet dolayısıyla izin alarak bastırdığı faturaları ve gider pusulaları bulunmadığından, faaliyetini vergi idaresinin bilgisi dışında bıraktığı vergilendirme döneminden sonra saptanarak şahsı adına geçmişe dönük olarak mükellefiyet tesis edilen davacı adına fatura ile gider pusulası düzenlememesi nedeniyle kesilen özel usulsüzlük cezalarında hukuka uyarlık bulunmadığı ve Mahkeme kararının, fatura düzenlememesi nedeniyle kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasında yasal isabet,

gider pusulası düzenlememesi nedeniyle kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden ise davanın kabulü yolundaki hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla yasal isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davalı idare istinaf başvurusunun reddine, davacı istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararın davanın reddi yolundaki hüküm fıkrasının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kesilen özel usulsüzlük cezalarında hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.