Danıştay 9. Daire E.2022/3490 K.2023/3887

Dava konusu istem: Davacı adına, 2016 yılına ilişkin defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2016/Ocak-Aralık dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile 2016/Ocak-Haziran dönemleri için üç kat, diğer dönemler için tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

Mahkemelerince 08/12/2021 tarihinde yapılan ara kararla davacıdan 2016 yılı tüm yasal defterleri ile alış-satış faturalarının ve belgelerinin sunulmasının istenildiği, davacının sunduğu belgelerin incelenmesi amacıyla davalı idareye gönderildiği, davalı idarece yapılan inceleme sonucunda düzenlenen … tarih … sayılı Görüş ve Öneri Raporunda; davacı tarafından alış ve gider belgelerinin sunulmadığı, alış ve gider belgelerinin mevcut olmaması sebebiyle de bu belgelerin yasal defterlere usulünce kaydedilip kaydedilmediği, yasal defter belgelerinin beyanları ile uyumlu olup olmadığı,

ayrıca söz konusu alış ve gider belgelerinin gerçek kabul edilip edilmeyeceği yönünde tespit ve değerlendirme yapılamayacağının belirtildiği, 3065 sayılı Kanun'un 34. maddesi uyarınca alınan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin ancak alış faturalarında ayrıca gösterilmek ve alış faturalarının kanuni defterlere kaydedilmesi koşuluyla indirilebileceği, davacının alış faturalarını mücbir bir sebep olmaksızın sunamadığı, sadece sevk irsaliyeleri, satış faturaları ve yasal defterlerin sunulduğu, faturalarda katma değer vergisinin yer alıp almadığı, var ise ayrıca gösterilip gösterilmediği,

faturaların defterlere doğru bir şekilde işlenip işlenmediği tespitlerinin alış faturaları olmadan yapılamayacağı, indirimlerin faturalar olmadan belgelendirilemeyeceği, bu sebeple davalı idarece katma değer vergisi indirimlerin reddi suretiyle yapılan cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı, vergi aslı üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezası yönünden; davacı tarafından yasal defterler ile temin edilebilen belgeler incelenmek üzere ibraz edildiğinden,

olayda 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde zikredilen "gizleme" fiilinden artık söz edilemeyeceğinden, vergi aslı üzerinden bir kat vergi ziyaı cezası kesilmesi gerektiği sonucuna varılarak vergi ziyaı cezasının bir katı tutarındaki kısmında hukuka aykırılık, vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı, vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısmı yönünden; davalı idarece dosyaya sunulan belgelerde, tekerrür hükmünün uygulanmasına neden olan vergi ziyaı cezasının 2015/Ocak-Aralık dönemine ilişkin olduğu ve … sayılı vergi/ceza ihbarnamesi içeriğinde yer aldığı,

ihbarnamenin davacıya 24/05/2016 tarihinde posta yoluyla tebliğ edilerek kesinleştirildiği görüldüğünden, dava konusu vergi ziyaı cezalarına tekerrür hükümlerinin uygulanmasında yasal isabet görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu dönemlere ait vergiler üzerinden bir katı aşan vergi ziyaı cezasının ve vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle artırılan kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek davalı idare istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Defter ve belgelerin ibraz edilmesine ilişkin yazının usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine karşın zamanında incelemeye sunmayan davacı hakkında yapılan tarhiyatın ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen cezanın hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına yönelik hüküm fıkrasının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, 2010 yılına ilişkin defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2010/Ocak-Aralık dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesinin ilk fıkrasında, vergi ziyaı suçu; mükellef veya sorumlu tarafından 341.maddede yazılı şekilde vergi ziyama sebebiyet verilmesi olarak tanımlanmış, ikinci fıkrasında da vergi ziyama 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu cezanın üç kat olarak uygulanacağı kurala bağlanmıştır. Aynı Kanun'un sözü edilen 359. maddesinin (a) fıkrasının 2. bendinde, defter, kayıt ve belgelerin tahrif edilmesi veya gizlenmesi kaçakçılık suçu olarak sayılırken, varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olduğu halde, inceleme sırasında vergi incelemesine yetkili kimselere defter ve belgelerin ibraz edilmemesi gizleme olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle artırılan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının dayandığı sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup, ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın söz konusu hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır. Bölge İdare Mahkemesi kararının, vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına yönelik davalı temyiz istemine gelince;

Olayda, davacı tarafından, Mahkemece verilen ara karar üzerine defter ve belgelerin bir kısmının Mahkemeye ibraz edilmediği ve Mahkeme tarafından incelenmek üzere davalı idareye gönderilen defter belgelerin davalı idarece incelemesi sonucu düzenlenen … tarih … sayılı Görüş ve Öneri Raporunda; davacı tarafından alış ve gider belgelerinin sunulmadığı, alış ve gider belgelerinin mevcut olmaması sebebiyle de bu belgelerin yasal defterlere usulünce kaydedilip kaydedilmediği, yasal defter belgelerinin beyanları ile uyumlu olup olmadığı,

ayrıca söz konusu alış ve gider belgelerinin gerçek kabul edilip edilmeyeceği yönünde tespit ve değerlendirme yapılamayacağının belirtildiği, bu durumda mücbir sebep olmaksızın defter ve belgelerin incelemeye eksik ibraz edilmesinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesine göre gizleme fiilini oluşturduğu sonucuna varıldığından, vergi ziyaı cezasının üç kat uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmayıp, yukarıda yazılı gerekçeyle bu kısım yönünden vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmını kaldıran Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.