Danıştay 9. Daire E.2022/3759 K.2023/5025

Dava konusu istem: ... Seramik Tüketim Mamülleri San. ve Tic. Ltd. Şti’nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ..., ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; asıl borçlu şirket tarafından, kesinleşmiş amme borçlarının, 01/02/2021 tarihinde 7256 sayılı Kanun'un 2. maddesi kapsamında yapılandırılmasının talep edilmesi üzerine davalı idarece ödeme tablosu oluşturulduğu ve ilk taksit ödemesinin yapıldığı, kalan taksitlerin ödenmemesi üzerine de ödenen kısmın şirket borçlarından mahsup edildiği ve yapılandırmanın iptal edildiği,

yapılandırmadan önceki sorumluluğun borcun nitelik değiştirmesi nedeniyle ortadan kalktığı, ortaya yeni bir borç ilişkisinin çıktığı, yeni borç ilişkisinde ödenmeme halinde asıl borçlu nezdinde 6183 Sayılı Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca yeniden işlem yapılması ve bu işlemlerin sonucuna göre kanuni temsilci ve ortakları sorumluluğuna gidilmesi gerekirken davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 7256 sayılı Yasa'da yer alan "...bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam eder." hükmü dikkate alındığında anılan Yasa uyarınca yapılandırılıp koşulları ihlal edilen kamu alacaklarının yeniden takibi sırasında yapılandırma öncesi yapılan işlemlerin geçerliliğini koruduğunun ve takibin, hangi aşamada kaldıysa o aşamadan devam ettirileceğinin, dolayısıyla da kamu alacağı açısından yeni bir hukuki durumun oluşmayacağının kabulü gerektiği,

bu durumda dava konusu ödeme emirlerinin düzenlenmesinden sonra asıl borçlu şirket tarafından 7256 sayılı Kanundan yararlanılarak şirket borçlarının yapılandırıldığı ancak yapılandırma sürecinde şirket tarafından ilk taksidin ödenmesi ve kalan taksitlerin ödenmemesi üzerine yapılandırmanın iptal edilmiş olması sebebiyle bu Kanun hükümlerinden yararlanmanın da söz konusu olamayacağı, bu durumda takibin kaldığı yerden devam etmesi gerektiğinden dava konusu ödeme emirlerinin de hukuk alemindeki varlığını koruduğu,

dava konusu ... sayılı ödeme emrinin 2,3,4,5,6,20 ve 21. sıralarında yer alan vergiler dışında kalan kısım ile ... sayılı ödeme emrinin 1 ve 2. sırasında yer alan vergiler dışında kalan kısım yönünden; söz konusu vergi borçlarının beyan üzerine tahakkuk eden vergiler olduğu, davacının söz konusu şirketten ayrıldığı 27/08/2018 tarihinden sonraki tarihlere tekabül eden vade tarihlerinde ödenmemesinde o tarihte kanuni temsilci olmadığı görülen davacıya kusur izafe edilmesi olanağı bulunmadığından, dava konusu ödeme emirlerinin bu kısımlarında hukuka uyarlık bulunmadığı,

davanın kabulü yolundaki mahkeme kararında anılan kısımlar yönünden yapılan istinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddine, dava konusu ... sayılı ödeme emrinin 2,3,4,5,6,20 ve 21. sıralarında yer alan vergiler ile ... sayılı ödeme emrinin 1 ve 2. sırasında yer alan vergilere ilişkin davanın kabulü yolundaki hüküm fıkrasına yönelik istinaf başvurusunun kabulüne Vergi Mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılarak davanın kısmen reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Öncelikle süreaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği, ödeme emrinde yer alan borçların davacının kanuni temsilci olduğu döneme ilişkin olduğu iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Seramik Tüketim Mamülleri San. ve Tic. Ltd. Şti’nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ..., 6 sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükellef veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı ifade edilmiştir.

17/11/2020 tarih ve 31307 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 3. maddesinin 6. fıkrasında, bu Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden;

bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı,

ilk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği, aynı maddenin 8. fıkrasında ise bu Kanun kapsamına giren alacakların altıncı fıkrada belirtilen şekilde tamamen ödenmemiş olması hâlinde borçlular, ödedikleri tutarlar kadar bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı,

Kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemleri ilgili mevzuat kapsamında yapılır ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacının 29/11/2017-20/09/2018 tarihleri arasında asıl borçlu ... Seramik Tüketim Mamülleri San. ve Tic. Ltd. Şti’nin kanuni temsilcisi olduğu, şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin e-tebliğ yoluyla tebliğ edildiği, kesinleşen amme borçlarının asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine bu borçların tahsili amacıyla davacı adına dava konusu ödeme emirlerinin düzenlendiği, daha sonra asıl borçlu şirket tarafından borçlarının 01/02/2021 tarihli başvuru ile 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığı, yapılandırma kapsamında borçların kısmen ödenmekle birlikte yapılandırma şartlarının ihlali sonrasında tecilin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Temyize konu kararda.

7256 sayılı Kanundan yararlanılarak borçların yapılandırılması daha sonra yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle hakkın kaybedilmesi ve bunun sonucunda yapılandırmanın iptali durumunda borcun yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takibe devam edileceği, daha önceden yapılan takip işlemlerinin kaldığı yerden devam edeceği yönündeki değerlendirme hukuka uygun ise de; asıl borçlu şirket tarafından davacıya ödeme emri düzenlendikten sonra borçların bir kısmının yapılandırma kapsamında ödenmesiyle davacının sorumluluk miktarının değişip değişmediği hususunun irdelenmediği,

7256 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 8. fıkrası da göz önünde bulundurulmak suretiyle bir değerlendirme yapılmadığı, kararda belirtilenin aksine davacının 20/09/2018 tarihli itibarıyla kanuni temsilciğinin sona erdiği ve ödeme emri içeriği bazı borçların vade tarihinde davanın kanuni temsilci olduğu anlaşıldığından bu husular dikkate alınarak Bölge İdare Mahkemesince yeniden değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekmektedir.