Danıştay 9. Daire E.2022/4329 K.2024/2274

Dava konusu istem: ... Demir Çelik San. İnş. Tic. A.Ş.'ye ait vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ...-... sayılı ödeme emirleri ile ... Metal Ticaret A.Ş.'ye ait vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilcisi sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ...-...sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; ...

Metal Ticaret A.Ş.'nin borçlarından dolayı davacı adına düzenlenen ...tarih ve ... sayılı ödeme emri yönünden, anılan ödeme emri içeriği borçların davacının asıl borçlu şirketin kanuni temsilcisi olduğu dönemde yapılan matrah artırımından kaynaklandığından, söz konusu amme alacaklarından davacının sorumlu olduğu sonucuna varılmış olup, bu itibarla davacı adına düzenlenen bu ödeme emrinde hukuka aykırılık görülmediği;

... tarih ve ... sayılı ödeme emri yönünden, davacının kanuni temsilci olmadığı bir dönemde asıl borçlu şirketten istenilen defter ve belgelerin ibraz edilmemesi sebebiyle tarh ve tahakkuk ettirilen uyuşmazlık konusu ödeme emri içeriği amme alacaklarından davacının sorumluluğunun bulunmadığı ve bu durumun da "davacının böyle bir borcu bulunmadığı" kapsamına girdiği sonucuna varılmış olup, davacı adına düzenlenen bu ödeme emrinde hukuka uygunluk görülmediği;

... tarih ve ... sayılı ödeme emri yönünden, uyuşmazlık konusu ödeme emri içeriği amme alacakları, davacının asıl borçlu şirketin kanuni temsilcisi olduğu dönemde gerçekleştirilen bir kısım sahte fatura düzenleme fiilinden kaynaklandığından,

söz konusu amme alacaklarından davacının sorumlu olduğu sonucuna varılmış olup, bu itibarla anılan ödeme emrinin 6. sıra numarasındaki 2014/Ekim-Aralık dönemine ait geçici vergi dışında kalan kısımlarında hukuka aykırılık görülmediği ancak geçici verginin mahsup dönemi geçmiş olduğundan ve bu durumun "davacının böyle bir borcu bulunmadığı" kapsamına girdiği açık olduğundan, dava konusu bu ödeme emrinin 6. sıra numarasında yer alan 2014/Ekim-Aralık dönemine ait geçici vergiye ilişkin kısmında ise hukuka uygunluk görülmediği; ...

Demir Çelik San. İnş. Tic.

A.Ş.' nin borçlarından dolayı davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emri yönünden, uyuşmazlık konusu ödeme emri içeriği amme alacaklarının gerek vade tarihlerinde gerekse ilgili beyannamelerin verildiği tarihlerde davacının asıl borçlu şirketin temsil ve ilzama yetkili kanuni temsilcisi olması sebebiyle, söz konusu amme alacaklarından sorumlu olduğu sonucuna varılmış olup, bu itibarla davacı adına düzenlenen bu ödeme emrinde hukuka aykırılık görülmediği;

... tarih ve ... sayılı ödeme emri yönünden, içeriği amme alacaklarından, ödeme emrinin 18. sıra numarası dışında kalan damga vergilerinin gerek vade tarihlerinde gerekse ilgili beyannamelerin verildiği tarihlerde davacının asıl borçlu şirketin temsil ve ilzama yetkili kanuni temsilcisi olması ve ödeme emri içeriği özel usulsüzlük cezasının kesilmesine dayanak olan "sevk irsaliyesi düzenlememe" fiilinin de davacının asıl borçlu şirketin kanuni temsilcisi olduğu 2016/Kasım dönemde gerçekleşmiş olması sebebiyle, söz konusu amme alacaklarından davacının sorumlu olduğu sonucuna varılmış olup,

bu itibarla davacı adına düzenlenen anılan ödeme emrinin 18. sıra numarası dışında kalan kısımlarında hukuka aykırılık görülmediği ancak ödeme emrinin 18. sıra numarasında yer alan 2017/Kasım dönemine ilişkin damga vergisine dayanak olan katma değer vergisi beyannamesinin 25/12/2017 tarihinde verildiği ve söz konusu beyanname üzerine tahakkuk ettirilen damga vergisinin vade tarihinin de 26/12/2017 tarihi olduğu,

bu kapsamda söz konusu damga vergisinin gerek vade tarihinde gerekse damga vergisine dayanak beyannamenin verildiği tarihte, davacının asıl borçlu şirketteki kanuni temsilcilik görevi sonra ermiş olduğundan, söz konusu amme alacağından davacının sorumluluğunun bulunmadığı ve bu durumun da "davacının böyle bir borcu bulunmadığı" kapsamına girdiği sonucuna varılmış olup, bu itibarla, dava konusu bu emrinin 18. sıra numarasında yer alan 2017/Kasım dönemine ait damga vergisine ilişkin kısmında ise hukuka uygunluk görülmediği;

... tarih ve ... sayılı ödeme emri yönünden, söz konusu amme alacaklarından davacının sorumluluğunun bulunmadığı ve bu durumun da "davacının böyle bir borcu bulunmadığı" kapsamına girdiği sonucuna varılmış olup, dava konusu bu ödeme emrinde hukuka uygunluk görülmediği;

... tarih ve ... sayılı ödeme emri yönünden, içeriği damga vergilerinin gerek vade tarihlerinde gerekse dayanak beyannamenin verildiği tarihte, davacının asıl borçlu şirketteki kanuni temsilcilik görevi sonra ermiş olduğundan, söz konusu amme alacaklarından davacının sorumluluğunun bulunmadığı ve bu durumun da "davacının böyle bir borcu bulunmadığı" kapsamına girdiği sonucuna varılmış olup, bu itibarla, dava konusu bu ödeme emrinde hukuka uygunluk görülmediği;

...tarih ve... sayılı ödeme emri yönünden, içeriği amme alacakları, davacının asıl borçlu şirketin kanuni temsilcisi olduğu dönemde gerçekleştirilen sahte fatura düzenleme fiilinden kaynaklandığından, söz konusu amme alacaklarından davacının sorumlu olduğu sonucuna varılmış olup, bu itibarla davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emrinin 6. sıra numarasındaki 2017/Ocak-Mart dönemine ait geçici vergi dışında kalan kısımlarında hukuka aykırılık görülmediği ancak geçici verginin mahsup dönemi geçmiş olduğundan ve bu durumun "davacının böyle bir borcu bulunmadığı" kapsamına girdiği açık olduğundan,

dava konusu bu ödeme emrinin 6. sıra numarasında yer alan 2017/Ocak-Mart dönemine ait geçici vergiye ilişkin kısmında ise hukuka uygunluk görülmediği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, dava konusu ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin tamamı ile ... sayılı ödeme emrinin 6. sıra numarasında yer alan amme alacağına ilişkin kısmının, ... sayılı ödeme emrinin 18. sıra numarasında yer alan amme alacağına ilişkin kısmının ve ... sayılı ödeme emrinin 6. sıra numarasında yer alan amme alacağına ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarenin istinaf isteminin reddine, davacının istinaf isteminin ise ... tarih ve ... sayılı ödeme emri dışındaki kısımlar yönünden reddine, davacının ... tarih ve ... sayılı ödeme emrine yönelik istinaf istemine gelince;

anonim şirketlerde, temsil ve ilzam yetkisinin yönetim kurulu üyelerinden bir kısmına ya da müdür sıfatıyla üçüncü bir kişiye verilebilmesi mümkün olup, bu yetkinin verilmesi halinde asıl borçludan alınamayan vergi borçlarının tahsili amacıyla ancak temsil ve ilzam yetkisi taşıyan kişiler nezdinde takip yapılabileceği, dolayısıyla, yönetim kurulu üyesi olmasına rağmen bu tür bir yetkisi bulunmayan kişilerin kanuni temsilci sıfatıyla şirket borçlarından sorumlu tutulabilmesinin mümkün olmadığı,

olayda, 26/07/2013 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan Genel Kurul kararları ile davacının da aralarında bulunduğu beş kişinin üç yıl süre ile ... ...

Ticaret A.Ş' nin yönetim kurulu üyeliğine seçildiği ve bu kişilerden davacı dahil dördünün üç yıllığına münferiden şirketi temsil ve ilzama yetkili kılındığının ilan edildiği, daha sonra 13/03/2015 tarihinde ilan edilen Yönetim Kurulu kararında ise şirketin her konuda temsil ve ilzamının yönetim kurulu başkanı ile başkan yardımcısının münferiden atacakları imza ile yapılacağının belirtildiği, davacının ise yönetim kurulu başkanı veya başkan yardımcısı olmadığının anlaşıldığı,

ödeme emri içeriği amme alacağının doğduğu tarihte şirket yetkilisi olmayan davacının söz konusu alacağın ödenmesinden bir sorumluluğu bulunmadığından dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin söz konusu ödeme emri yönünden kabulüne, istinafa konu kararının kısmen kaldırılmasına, yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Asıl borçlu şirketler nezdinde usulüne uygun gerçekleştirilen takip işlemleri neticesinde bu şirketlerden tahsil edilemeyeceği anlaşılan borçlar için kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.