Danıştay 9. Daire E.2022/4491 K.2024/2737

Dava konusu istem:Davacı şirket adına, düzenlenen ... tarih ve ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla;7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan vergi borçlarının yapılandırılmasından sonra, anılan Kanun hükümlerinin ihlali nedeniyle Kanundan yararlanma hakkının kaybedilmesinden dolayı yapılandırmanın kaldırılması halinde, bu işlemin ve sonrasında ortaya çıkan vergi borçlarına ilişkin borç tablolarının kesinleşmiş alacak, kesinleşmemiş ve dava safhasında bulunan alacak, inceleme ve tarhiyat safhasında bulunan alacak ve matrah artırımına ilişkin alacak olarak ilgilisine tebliğ edilmesi gerektiği,

yapılandırılan alacakların Kanunda öngörülen şekilde tamamen ödenmemiş olması halinde borçluların ödedikleri tutarlar kadar Kanun hükümlerinden yararlanacağı ile Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemlerinin ilgili mevzuat kapsamında yapılacağı ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemlerinin geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği hususları göz önüne alındığında, yapılandırmanın kaldırılması işlemi ile bu işlem üzerine oluşan borç tablolarının düzenlenip ilgilisine tebliğ edilmesinin kanuni zorunluluk olduğu,

bu işlemin ihtilafsız kesinleşmesi halinde ancak vadesinde ödenmeyen alacakların ödeme emri ile takibe konu edilebileceği, bu durumda, davacının 7326 sayılı Kanunun 2. maddesi kapsamındaki borç yapılandırmasının ihlalinden dolayı kaldırılarak, yapılandırılan borçların takibe konulması yönündeki dava konusu ödeme emirlerinde, anılan Kanun kapsamındaki yapılandırmanın ihlali nedeniyle kaldırılması ile yeni oluşan duruma göre borç tablosuna ilişkin olarak davacıya herhangi bir işlem tebliğ edilmemiş olması nedeniyle hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İlk savunma ve istinaf dilekçelerinde belirtilen nedenlerle kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve Kanunya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına, düzenlenen ... tarih ve ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

09/06/2021 tarih ve 31506 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 9. maddesinin 6. fıkrasında, bu Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden;

bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı,

ilk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği, aynı maddenin 8. fıkrasında ise bu Kanun kapsamına giren alacakların altıncı fıkrada belirtilen şekilde tamamen ödenmemiş olması hâlinde borçlular, ödedikleri tutarlar kadar bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı,

Kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemleri ilgili mevzuat kapsamında yapılır ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği hükme bağlanmıştır.

Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin 7326 Sayılı Kanun Genel Tebliğinin (Seri no:1) “VIII-Ortak Hükümler” Ana Başlığının Altında Yer Alan B-Kanun Hükümlerinin İhlali Halinde Alacakların Takibi” başlıklı kısmında. 7326 sayılı Kanunun 9. maddesinin sekizinci fıkrasında “Bu Kanun kapsamına giren alacakların altıncı fıkrada belirtilen şekilde tamamen ödenmemiş olması hâlinde borçlular, ödedikleri tutarlar kadar bu Kanun hükümlerinden yararlanırlar.

Kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemleri ilgili mevzuat kapsamında yapılır ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam eder." hükmünün yer aldığı,

bu hükme göre, Kanun kapsamında yapılandırıldığı halde Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların, yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemleri ilgili mevzuat kapsamında yapılacak ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği, dolayısıyla, alacakların Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle yapılandırılması bu alacakların niteliğini değiştirmediğinden, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak,

daha önce yapılan takip işlemleri yenilenmeksizin, bu işlemlere kaldığı yerden devam edileceği,diğer taraftan, alacağın ödenmesinden sorumlu olan diğer kişiler (213 ve 6183 sayılı Kanunlar ile diğer kanunlarda yer alan sorumluluk düzenlemeleri nedeniyle mirasçılar, kefiller, şirket ortakları ve kanuni temsilciler gibi amme borçlusu sayılan kişiler) hakkında yapılan takip işlemlerine de Kanunun 3 üncü maddesinin sekizinci fıkrasına göre kaldığı yerden devam edilmesi gerektiği düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Önceki yapılandırma kanunlarından farklı olarak 7256, 7326, 7440 sayılı Kanunlarla, kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemlerinin ilgili mevzuat kapsamında yapılacağı ve kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemlerinin geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği yönünde hüküm getirildiği, bu hüküm dikkate alındığında 7326 sayılı Kanun uyarınca yapılandırılıp koşulları ihlal edilen kamu alacaklarının yeniden takibi sırasında yapılandırma öncesi yapılan işlemlerin geçerliliğini koruduğu ve takibin, hangi aşamada kaldıysa o aşamadan devam edeceği hususunun açıkça belirtildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, asıl borçlu şirket tarafından 7256, 7326 ve/veya 7440 sayılı Kanunlar'dan yararlanılarak borçların yapılandırılması daha sonra yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle hakkın kaybedilmesi ve bunun sonucunda yapılandırmanın iptali durumunda borcun yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takibe devam edileceği, daha önceden yapılan takip işlemlerinin kaldığı yerden devam edeceği, başka bir anlatımla yapılandırmanın borcun takibinde gelinen aşamayı değiştirmeyeceği, bu nedenle de asıl borçlu şirket adına 6183 sayılı Kanun kapsamındaki alacakların yapılandırılması halinde yeniden ödeme emri düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.

Dosyanın, Dairemizin E:2022/98, E:2022/4185 sayılı dosyaları ile birlikte incelenmesinden, davacı şirketin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla Abdulkerim Sekban adına düzenlenen ... tarih ve ... ila ... sayılı ödeme emirlerine karşı açılan davanın,

asıl borçlu şirket tarafından vergi borçlarının 6736 ve 7143 sayılı Kanunlar kapsamında yapılandırılması akabinde yapılandırma şartlarının ihlali nedeniyle tecil dosyasının iptali üzerine söz konusu borçların tahsiline yönelik öncelikle asıl borçlu şirket adına yeniden ödeme emirleri düzenlenerek bu borçların asıl borçlu şirketten tahsil edilemediğinin somut olarak ortaya konulması gerektiği gerekçesiyle kabulüne ilişkin ...

Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E...., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği, bu arada davacı şirket tarafından borçlarının 13/07/2021 tarihli başvuru ile 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığı, şartlarının ihlali nedeniyle tecil dosyasının iptali üzerine, anılan Mahkeme kararı gereği dava konusu ödeme emirlerinin düzenlenip davacı şirkete tebliğ edildiği, bahsi geçen ödeme emirlerinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Temyize konu kararda, 7326 sayılı Kanun kapsamında başvurulan yapılandırmanın kaldırılması halinde, vergi borçlarına ilişkin borç tablolarının kesinleşmiş alacak, kesinleşmemiş ve dava safhasında bulunan alacak, inceleme ve tarhiyat safhasında bulunan alacak ve matrah artırımına ilişkin alacak olarak ilgilisine tebliğ edilmesi gerektiği, yapılandırma şartlarının ihlali nedeniyle kaldırılması ile anılan borç tablosuna ilişkin davacıya herhangi bir işlem tebliğ edilmemiş olması nedeniyle dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle verilen kabul kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmişse de,

7326 sayılı Kanunda, hangi hallerde Kanundan yararlanma hakkının kaybedileceği, anılan Kanun kapsamında yapılandırıldığı halde ödenmeyen borçların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemlerinin ilgili mevzuat kapsamında yapılacağı ve Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemlerinin de geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceğinin açıkça düzenlendiği,

bu nedenle de yapılandırma şartlarını yerine getirmeyerek tecil dosyasının iptaline neden olan davacıya yapılandırma işleminin iptal edildiğinin ayrıca bildirilmesi zorunluluğu bulunmadığı gibi dava konusu ödeme emri içeriği borçların 6183 sayılı Kanun kapsamındaki alacak niteliğinde olması nedeniyle tecil dosyasının iptali üzerine davacıya borç tablosu gönderilmesine ve/veya yeniden ödeme emri düzenlenmesine gerek bulunmadığı nitekim 7326 sayılı Kanunda da bu yönde bir hüküm bulunmadığı gibi yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinden de kanun koyucunun böyle bir amacının olmadığı sonucuna varıldığından Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka

uyarlık bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, Bölge İdare Mahkemesince bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda, yukarıda yer verilen hususlar dikkate alınmak suretiyle ödeme emrine karşı ileri sürülebilecek iddialar kapsamında inceleme yapılarak karar verileceği tabidir.