Danıştay 9. Daire E.2022/795 K.2023/5312

Dava konusu istem: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına, ... Temizlik Orman Ürün. Kağ. Amb. Rek. Oto. San. Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ila …, … ila … sayılı ve … tarih ve … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; asıl borçlu ... Temizlik Orman Ürün. Kağ. Amb. Rek. Oto. San. Tic. Ltd.

Şti hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda yer alan tespitler ile davacı hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Görüş ve Öneri Raporunda yer alan tespit ve değerlendirmelerin incelenmesinden; davacının, muhasebe iş ve işlemlerini yürüttüğü, şirketin ortağı ve kanuni temsilcisi ile bu şirketin muhasebe işlemleri, yasal defterlerinin tutulması ve beyannamesini vermesini istemesi üzerine tanıdığını, söz konusu kişi ile ilişkisinin ilgili firmaya muhasebe hizmeti vermekle sınırlı olduğunu,

geçmişte ve şu anda söz konusu kişi ve ilgili kişinin ortağı olduğu firmalarla hiçbir ilişkisi bulunmadığını beyan etmesine rağmen davacının asıl mükellef olan şirketin kanuni temsilcisi olan ...'ın şahsi mükellefiyetinin ve ortağı ve kanuni temsilcisi olduğu firmaların da muhasebe işlemlerini yürüttüğünün tespit edilmesi, davacı tarafından bu konuda doğru olmayan, yanıltıcı bilgi verilmesi,

asıl mükellefin A4 kağıdına yazılmış alış faturalarına ait bilgilerin tespiti hususunda, faturaların toplu bir şekilde yasal defterlere kaydedildiğini, daha sonra faturaların kendisine ulaştırılmasına rağmen herhangi bir düzeltmede bulunmadığının kabulü ile bu hususta şahsi ihmalinin söz konusu olabileceğini beyan etmesi, mükellef firmanın faaliyetlerini tedarikçi olarak yürüttüğünü, iş yerinin bu denli stok yapmaya elverişli olmadığı, çalışan işçisinin bulunmadığı, iş yeri ziyaretlerinde ticaretini yaptığı emtia numunelerinin olduğu, şirket yetkilisinin tedarikçi olduğunu söylemesi üzerine bu satışları yapabileceğini düşündüğünü belirtmesi,

asıl mükellefin şirket faaliyet konusu olmayan konularda sigortalı işçisi olmamasına rağmen fatura içeriklerinde farklı uzmanlık gerektiren oto yedek parçası, reklam ve promosyon hizmeti, işçilik bedeli, taşıma bedeli, araç kiralama vb. farklı faaliyet konuları ile ilgili olduğu hususunda da davacının mükellefi faaliyet konusu ile sınırlı işlem yapabileceği konusunda bilgilendirmekle yetindiği, davacının mükellefin bir kısım vergisel yükümlülüklerini de yerine getirmediği kanaatinde olduğu,

sahte fatura düzenlemeye yönelik eylem ve fiil içinde bulunma ihtimali konusunda herhangi bir fikri bulunmadığını belirtmesi hususları birlikte dikkate alındığında; serbest muhasebeci mali müşavir olan davacının verilen beyanname ve bildirimlerin, ilgili mevzuat uyarınca harici araştırmayı gerektirmeden sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı olduğu anlaşılabilen, miktar veya tutar itibarıyla işletmenin faaliyet konusu veya iş hacmiyle mütenasip olmayan, ticari örf ve teamüle uygun olmayan belgelere dayandığının açık olduğu,

davacının mesleğinin gerektirdiği dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle sebebiyet verilen vergi ziyaı nedeniyle ortaya çıkan amme alacağından müteselsilen sorumlu tutulmak suretiyle adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu faturaların sahte olduğu kabul edilse bile bu faturalardan ve belgelerden haberi olmadığı, mükellefe sürekli uyarılarda bulunmasına rağmen ödeme ve tahsilat belgelerini ibraz etmediği, bu belgelerin bilgisi dışında düzenlendiği iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına, ... Temizlik Orman Ürün. Kağ. Amb. Rek. Oto. San. Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve … ila …, … ila … sayılı ve … tarih ve … sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 1. maddesinde kanunun amacı, işletmelerde faaliyetlerin ve işlemlerin sağlıklı ve güvenilir bir şekilde işleyişini sağlamak, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetlemeye, değerlendirmeye tabi tutarak gerçek durumu ilgililerin ve resmi mercilerin istifadesine tarafsız bir şekilde sunmak olarak düzenlenmiş, aynı Kanun'un 2. maddesinin A bendinde, muhasebecilik ve mali müşavirlik mesleğinin konusunun, gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin, genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kâr, zarar tablosu ve beyannameleri ile ilgili diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işler yapmak olduğu belirtilmiştir.

Aynı Kanun'un serbest muhasebeci, serbest muhasebeci ve mali müşavirler ile yeminli mali müşavirlere vermiş olduğu yetkiye ilişkin mali sorumluluğu düzenleyen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde ise, meslek mensuplarının, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıdaki düzenlemelerin değerlendirilmesinden, serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin sadece imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulabilecekleri anlaşılmaktadır.

Davacı hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı görüş ve öneri raporunun incelenmesinden; muhasebe hizmeti verilen ... Temizlik Orman Ürün. Kağ. Amb. Rek. Oto. San. Tic. Ltd.

Şti hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda, söz konusu mükellefin gerçek bir faaliyetinin bulunmadığı, komisyon karşılığı sahte belge düzenlediği, davacının harici araştırmayı gerektirmeden sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı olduğu anlaşılabilen belgelerden miktar veya tutar itibariyle işletmenin faaliyet konusu veya iş hacmiyle mütenasip olamayan belgeler ile ticari örf ve teamüle uygun olmayan belgelerden sorumlu olduğu,

davacının mesleki özen ve sorumluluğunu yerine getirmediğinden bahisle beyanname düzenlediği dönemlere ilişkin doğan vergi, ceza ve gecikme faizinin ödenmesinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği tespitlerine yer verilmiştir.

Yukarıda anılan hükümler uyarınca, serbest muhasebecilerin müşterek ve müteselsil sorumluluğundan söz edilebilmesi için çalışma konuları içinde yaptığı ve yapması gereken işler dolayısıyla, imzaladıkları beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmaması ve bunun neticesinde vergi kaybı meydana gelmiş olması gerekmektedir.

Olayda, davacı hakkında düzenlenen görüş ve öneri raporunda, dava konusu ödeme emirleri içeriği borcun, beyannamelerde yer alan bilgilerin, defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygun olmadığı yönünde bir tespit yapılmadığı, davacının sorumluğunu doğuracak hususların açık ve somut bir şekilde ortaya konulamadığı, mükellefçe kendisine verilen bilgi ve belgelerden farklı olarak muhasebe kayıtlarına aykırı biçimde kayıt yaptığına veya kayıtları mali tablolara yansıtmadığına yönelik tespitlere yer verilmediği görüldüğünden, serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinin iptali gerekirken davayı reddeden Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.