Danıştay 9. Daire E.2023/1285 K.2025/1154

Dava konusu istem: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına ... Petrolcülük Ticaret Limited Şirketine ait vergi borçlarının tahsili amacıyla, müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ...tarihli ve ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; asıl borçlu ...

Petrolcülük Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen ...tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporu ile davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ...,...sayılı Görüş ve Öneri Raporlarında yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden; uyuşmazlık konusu dönemlerde asıl borçlu şirketin kanuni temsilcilik görevininde bulunan ... tarafından verilen ifadede yapılan tüm işlem ve eylemlerin davacı tarafından yerine getirildiğinin, davacının ... akaryakıt istasyonunun bayileri olan firmaların mali ve resmi işlemlerini kılıfına uyduran organizasyonun önemli bir parçası olduğunun beyan edilmesi,

asıl borçlu şirket çalışanlarının bir kısmının vermiş olduğu ifadelerinde asıl borçlu şirketin muhasebe hilelerine başvurulduğunun ve davacının bunlara ilişkin organizasyonda rolü ve sorumluluğu bulunduğunun beyan edilmesi, ... akaryakıt istasyonunu bayileri olan firmalar arasında düzenlenen has altın içerikli faturaların incelenmesinden anılan faturalarda birim fiyat ve miktar gibi bilgilerin yazılmadığının tespit edilmesi, davacının böylece fatura nizamına aykırı olduğu görülen faturaları vergi idaresine bildirmeden ve eleştiri konusu yapmadan yasal defter ve belgelere kaydettiğinin anlaşılması,

... akaryakıt istasyonunu bayileri olan firmalar arasında düzenlenen has altın içerikli söz konusu faturaların davacı tarafından bizzat yasal defter ve belgelere kaydedildiğinin ikrar edilmesi söz konusu faturaların temelde iki yazı karakteri ile yazıldığının anlaşılması ve bu haliyle farklı firmalar tarafından ve farklı tarihlerde düzenlenen faturaların temelde iki yazı karakteri ile oluşturulmasının ticari ve teknik icaplara aykırı olması ve ticari ve teknik icaplara aykırılık gösteren söz konusu faturaların davacı tarafından yasal defter ve belgelere kaydedilmesi,

davacı hakkında çeşitli mükellefler ve nedenlerden dolaya çok sayıda mali sorumluluk, disiplin ile görüş ve öneri raporlarının bulunması ile davacının geçmişte vergi denetmeni olarak çalışması ve sahip olması gereken mesleki tecrübe ve sorumluluk da göz önünde bulundurulduğunda;

davacının göstermesi gereken gerekli dikkat ve özeni yerine getirmediğinden davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinin yargı harçları dışında kalan kısımlarında hukuka aykırılık bulunmadığı,yargı harcına ilişkin kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu ödeme emirlerinin yargı harçlarına ilişkin kısımlarının iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hakkında düzenlenen sorumluluk raporlarının varsayımdan öteye geçmediği, asıl borçlu ... Petrolcülük Ticaret Limited Şirketi ile aynı olayları içeren ve birlikte hareket eden, karşılıklı ilişkileri söz konusu olan ... Akaryakıt Bayi şirketlerinden ...

Petrolcülük'e ait incelemeler sonucunda adına müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerine karşı açılan davalarda verilen kararların Danıştay Dokuzuncu Dairesinin kararlarıyla bozulduğu, meslek mensuplarının sahip olmadıkları yetkiyi kullanmamalarından dolayı sorumlu tutulmalarının hukuken mümkün olmadığı,kredi kartları ile yapılan pos tahsilatlarının karşılığında satış belgesi ( satış fatura ,ökc fişi )düzenlenmeyen tutarları tespit edip, bu satış farklarının hangi katma değer vergisi oranına tabi olduğunu belirleyip vergi matrahına dahil etmenin vergi inceleme yetkisine sahip olmayı gerektirdiği,

vergi inceleme yetkisi olmadığından uygunluk sorumluluğu dışında kalan uygulamalar nedeniyle sorumlu tutulamayacağı iddiasıyla kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına ... Petrolcülük Ticaret Limited Şirketine ait vergi borçlarının tahsili amacıyla, müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen... tarihli ve ... ve ... sayılı ödeme emirlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 1. maddesinde kanunun amacı, işletmelerde faaliyetlerin ve işlemlerin sağlıklı ve güvenilir bir şekilde işleyişini sağlamak, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetlemeye, değerlendirmeye tabi tutarak gerçek durumu ilgililerin ve resmi mercilerin istifadesine tarafsız bir şekilde sunmak olarak düzenlenmiş, aynı Kanun'un 2. maddesinin A bendinde, muhasebecilik ve mali müşavirlik mesleğinin konusunun, gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin, genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kâr, zarar tablosu ve beyannameleri ile ilgili diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işler yapmak olduğu belirtilmiştir.

3568 sayılı Kanun'un serbest muhasebeci, serbest muhasebeci ve mali müşavirler ile yeminli mali müşavirlere vermiş olduğu yetkiye ilişkin mali sorumluluğu düzenleyen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde ise, meslek mensuplarının, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıdaki düzenlemelerin değerlendirilmesinden, serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin sadece imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulabilecekleri anlaşılmaktadır.

Davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ...,... sayılı Görüş ve Öneri Raporlarında mükellef şirket hakkında düzenlenen 2016-2017 hesap dönemi vergi tekniği raporunda muhteviyatı has altın olan faturaların sahte olduğuna ilişkin tespitlerin yapıldığı, ... Akaryakıt istasyonları arasında düzenlenen faturalarda birim, fiyat, miktar gibi bilgilerin yer almadığı, bu nedenle davacının beyannamelerin sahteciliğe elverişli şekilde düzenlenmesi bağlamında sorumluluğunun bulunduğu, bu durumun ötesinde davacının mevcut sahtecilik, menşei bilinmeyen, kaçak akaryakıt organizasyonunun bir parçası olduğuna ilişkin tespitlere yer verilmiştir.

Yukarıda anılan hükümler uyarınca, serbest muhasebecilerin müşterek ve müteselsil sorumluluğundan söz edilebilmesi için çalışma konuları içinde yaptığı ve yapması gereken işler dolayısıyla, imzaladıkları beyannamelerde yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmaması ve bunun neticesinde vergi kaybı meydana gelmiş olması gerekmektedir.

Olayda, davacı hakkında düzenlenen görüş ve öneri raporunda varsayıma dayalı tespitlere yer verildiği, dava konusu ödeme emirleri içeriği borcun, beyannamelerde yer alan bilgilerin, defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygun olmadığı yönünde bir tespit yapılmadığı, davacının sorumluğunu doğuracak hususların açık ve somut bir şekilde ortaya konulamadığı,

mükellefçe kendisine verilen bilgi ve belgelerden farklı olarak muhasebe kayıtlarına aykırı biçimde kayıt yaptığına veya kayıtları mali tablolara yansıtmadığına yönelik tespitlere yer verilmediği görüldüğünden, serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına düzenlenen ... tarihli ve ... ve...... sayılı ödeme emirlerinin temyize konu kısmının iptali gerekirken davayı bu kısım yönünden reddeden vergi mahkemesi kararına yönelik davacı istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.