Danıştay 9. Daire E.2023/1567 K.2023/3050

Dava konusu istem: Müteahhit olan davacı şirket tarafından,6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı niteliği bulunan İstanbul İli, Şişli İlçesi, … Mahallesi, … Pafta, … Ada, … Parselde kayıtlı taşınmazın yıkılarak yerine inşa edilen bağımsız bölümlerden hissesine düşen kısımlarının üçüncü kişilere satışı sırasında ödenen tapu harçlarının iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarların ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte iadesi istemine ilişkindir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Danıştay Dokuzuncu Dairesince, 6306 sayılı Kanun'un vergi ve harç istisnası ile ilgili 7.maddesinin 9.fıkrasında yapılan değişikliğin dikkate alınarak satış yapılan dönemlerde yürürlükte bulunan Kanun hükümlerinin ayrı ayrı değerlendirilmesi ve 59,66,103-105,119,120,139-142,154,162,170,176,187-189,205-210 numaralı bağımsız bölümlerle ilgili 1/2 hisseye sahip davacı tarafından iadesi talep edilen tapu harcı tutarlarının sadece davacının ödemesi gereken tutar mı,yoksa diğer 1/2 hisseye sahip riskli yapı maliki tarafından ödenmesi gereken tutarla birlikte toplam tutar mı olduğunun araştırılarak sonuca göre

karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle verilen bozma kararına uyarak dosyayı yeniden incelemek suretiyle.

6306 sayılı Kanun'da 10/12/2018 tarihi itibariyle geçerli olan değişiklik öncesi dönemde, 05/12/2017-22/11/2018 tarihleri arasında, gerçekleştirilen 90 adet bağımsız bölüm hissesinin üçüncü kişilere satışı sebebiyle ödenen tapu harçlarının iadesi istemi yönünden, 6306 sayılı Kanun'un, "dönüşüm gelirleri" başlıklı 7.maddesinin 9.fıkrasının ilk halinde kentsel dönüşüm uygulamaları ile oluşturulan bağımsız bölümlerin, işi yüklenen müteahhit ya da dönüşüm uygulaması öncesinde riskli taşınmazın maliki tarafından satılmasıyla ilgili olarak satış işlemine ilişkin ödenen tapu harcı istisnası yönünden bir ayrıma gidilmediği,

inşa edilen yeni konutların üçüncü kişilere ilk satış işlemlerinin Kanun kapsamında değerlendirilerek vergi ve harçtan istisna olması gerektiği sonucuna varıldığı;uyuşmazlıkta, davacının bozma kararı üzerine dosyaya ibraz ettiği bilgi ve belgeler ile Dairelerince verilen ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı şirket ile riskli yapı maliki … 'nin tüm bağımsız bölümlerde 1/2 hisseye sahip oldukları, bu bağımsız bölümlerden 59, 66, 103, 104, 105, 119, 120, 139, 140, 141, 142, 154, 170, 176, 187, 188, 189, 205-208 ve 210 numaralı bağımsız bölümlerin,

Kanundaki değişikliğin yürürlük tarihi olan 10/12/2018 tarihinden evvel gerçekleştirilen satışları sırasında davacı ile arsa malikinin kendi hisselerine isabet eden tapu harçlarını ayrı ayrı ödedikleri ve bu ödemelere ait dekontların da davacı ve arsa maliki adına ayrı ayrı düzenlendiğinin görüldüğü, davacı tarafından anılan bağımsız bölümlere ait olup kendi adına ve hissesine isabet eden tapu harçlarının dekontlardaki miktarlarının tam olarak iadesinin talep edildiği,

yukarıda numaraları belirtilen bağımsız bölümler dışında kalanların ise davacı tarafından hem kendi hissesine hem de arsa malikinin hissesine isabet eden kısımlarının ödenmiş olması sebebiyle dekontlarda yer alan tutarların yalnızca 1/2'lik kısımlarının iadelerine karar verilmesi isteminde bulunulduğu,

ancak 162 numaralı bağımsız bölüme ait tapu harcının davacı tarafından hem kendi hissesine hem de arsa malikinin hissesine isabet eden kısımlarının ödenmiş olmasına rağmen dekontta yazılan miktarın hissesine isabet eden 1/2'lik kısmının değil, tamamının iadesi isteminde bulunulduğunun anlaşıldığı;bu durumda, 6306 sayılı Kanunun kapsamında riskli yapı niteliği bulunan İstanbul İli, Şişli İlçesi,. Mahallesi,. Pafta,.

Ada, … parselde kayıtlı taşınmazın yıkılarak yerine inşa edilen bağımsız bölümlerden müteahhit olarak hissesine isabet eden kısımlarının üçüncü kişilere satışı sırasında ödenen tapu harçlarının iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin,

162 numaralı bağımsız bölüm dışında kalan ve 6306 sayılı Kanunun 7/9. maddesindeki değişikliğin yürürlüğe girdiği 10/12/2018 tarihinden evvel gerçekleştirilen 89 adet bağımsız bölüme ilişkin satış işlemlerine ait tapu harçlarına ilişkin kısımları ile 162 numaralı bağımsız bölüm için davacının hissesine ait olarak ödenen 1/2'lik (9.600,80-TL'lik) kısmında hukuka uyarlık, 162 numaralı bağımsız bölüm için arsa maliki adına davacı tarafından ödenen 1/2'lik (9.600,80-TL'lik) kısmında ise davacının ehliyetinin bulunmaması nedeniyle hukuka aykırılık görülmediği.

6306 sayılı Kanun'da 10/12/2018 tarihi itibariyle geçerli olan değişiklik sonrası dönemde, 28/12/2018 tarihinde, gerçekleştirilen 7 adet bağımsız bölüm hissesinin üçüncü kişilere satışı sebebiyle ödenen tapu harçlarının iadesi istemi yönünden ise; anılan maddede yapılan ve 10/12/2018 tarihinden itibaren geçerli olan değişiklikle 6306 sayılı Kanun kapsamında hangi vergi, harç ve ücretlerin istisna olduğu ve bu istisnalardan kimlerin ve hangi şartlarda faydalanacağının açıkça düzenlendiği, işi yüklenen müteahhit tarafından yapılan ilk satış işlemlerinin de bu kapsamda değerlendirildiği,

bu durumda, işi yüklenen müteahhit tarafından 10/12/2018 tarihinden sonra satışı gerçekleşen bağımsız bölümlere ilişkin de tapu harcı istisnası uygulanması gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen ehliyet yönünden reddine, dava konusu işlemin 162 numaralı bağımsız bölüm dışında kalan 96 adet bağımsız bölüme ilişkin satış işlemlerine ait tapu harçlarına ilişkin kısımları ile 162 numaralı bağımsız bölüm için davacının hissesine ait olarak ödenen 1/2'lik (9.600,80-TL'lik) kısmı yönünden davanın kabulüne, bu kısımlar yönünden dava konusu işlemin iptaline, ödenen tutarların tecil faiziyle davacıya iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dönüşüm uygulamaları ile inşa edilen bağımsız bölümlerin üçüncü kişilere satış işlemlerinin ketsel dönüşümün bir parçası olarak değerlendirilemeyeceği, bu konuda emsal yargı kararları bulunduğu,idarece yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.