Danıştay 9. Daire E.2023/169 K.2023/3814

Dava konusu istem: Davacı şirket hakkında teminat istenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı şirket hakkında yürütülen vergi incelemesi sırasında, 2017 ve 2018 hesap dönemlerinde 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde tanımlı defterlere kaydı gereken hesap ve işlemleri vergi matrahının azalması sonucunu doğuracak şekilde tamamen veya kısmen başka defter, belge veya diğer kayıt ortamlarına kaydedilmesi fiilinin varlığının tespit edildiği, yapılan ilk hesaplamalar dikkate alınarak 6183 sayılı yasanın 9. maddesi uyarınca davacıdan teminat istenildiği anlaşıldığından, davacı adına tesis olunan teminat istenmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği,

her ne kadar vergi incelemesi sonucunda 2017 yılına ilişkin katma değer vergisi artırımı dolayısıyla katma değer vergisi tarhiyatı önerilmemiş ise de, 2018 yılına ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarının yapılmasının yanı sıra ilk hesaplamalar çerçevesinde istenen teminatın, işlem tarihindeki koşullar yönünden bir bütün olarak değerlendirilmesinin gerekmesi nedeniyle bu hususun amme alacağını koruyucu niteliği bulunan teminat istenmesine ilişkin işlemi hukuka aykırı hale getirmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Şirket hakkında 2018 dönemi cezalı katma değer vergisi tarhiyatı tutarı 811.055,52 TL olmasına rağmen idarenin teminat yazısındaki tutarın 3.543.807,70 TL olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin dava konusu işlemin 2017 yılına ait vergi ve cezalardan kaynaklanan kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket hakkında teminat istenmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 9. maddesi; "213 sayılı Vergi Usul Kanununun 344. maddesi uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmesini gerektiren haller ile 359. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairelerince teminat istenir. Türkiye'de ikametgahı bulunmayan amme borçlusunun durumu amme alacağının tahsilinin tehlikede olduğunu gösteriyorsa, tahsil dairesi kendisinden teminat istiyebilir." hükmünü düzenlemiştir.

7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un "Matrah ve Vergi Artırımı" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Mükellefler, bu fıkrada belirtilen şartlar dâhilinde katma değer vergisini artırarak bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödemeleri halinde, kendileri nezdinde söz konusu vergiyi ödemeyi kabul ettikleri yıllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak katma değer vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılmaz.", 7. fıkrasında, "Bu maddeye göre matrah veya vergi artırımında bulunulması,

bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlanılmış olan vergi incelemeleri ile takdir işlemlerine engel teşkil etmez. ..." ve 9. fıkrasında, "213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinin (b) fıkrasındaki “defter, kayıt ve belgeleri yok edenler veya defter sahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyanlar veya hiç yaprak koymayanlar veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleyenler” veya bu fiiller nedeniyle incelemesi devam edenler ile terör suçundan hüküm giyenler,

bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla haklarında terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle adli makamlar, genel kolluk kuvvetleri veya Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı tarafından yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar kapsamında vergi incelemesi yapılması, terörün finansmanı suçu veya aklama suçu kapsamında inceleme ve araştırma yapılması talep edilenler, bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümlerinden yararlanamazlar.

Şu kadar ki 213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinin (b) fıkrasında yer alan defter, kayıt ve belgeleri yok etme veya defter sahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyma veya hiç yaprak koymama veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleme fiillerinden hareketle yapılan vergi incelemesinin tamamlanması sonucu bu fiillerin varlığının tespit edilememesi durumunda, bu durumun tespitine ilişkin raporun mükelleflere tebliği tarihinden itibaren bir ay içerisinde yazılı başvurmaları, matrah ve vergi artırımı sonucu hesaplanan vergileri,

raporun tebliğini izleyen aydan başlamak üzere ikişer aylık dönemler halinde altı eşit taksitte ödemeleri ve maddede öngörülen diğer şartları yerine getirmeleri koşuluyla bu madde hükümlerinden yararlanırlar." hükümleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu teminat istemine ilişkin işleminin, 2018 yılına ait katma değer vergisi ve üç kat vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, teminat istemine ilişkin işlemin, 2017 yılına ait katma değer vergisi ve üç kat vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davacı tarafından ileri sürülen temyiz iddialarının incelenmesine gelince;

Davacı hakkında düzenlenen … tarih … sayılı vergi tekniği raporunda; davacının 2017 yılında katma değer vergisi yönünden matrah artırımında bulunduğu, bu nedenle hakkında ilgili yıla ilişkin katma değer vergisi yönünden inceleme yapılmayacağının bildirildiği görüldüğünden, Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu teminat istemine ilişkin işleminin 2017 yılına ait üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisiyle ilgili hüküm fıkrasında isabet görülmemiştir.

Nitekim, dava konusu işlemden sonra davacı adına, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 13/1 maddesi uyarınca aynı borçlar için tesis edilen ihtiyati haciz işlemine karşı açılan davada … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararıyla verilen ret kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K: … sayılı kararı Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 19/10/2023 tarih ve E:2022/1506,K: 2023/3812 sayılı kararıyla, aynı gerekçeyle kısmen bozularak ihtiyati haciz işleminin 2017 yılından kaynaklanan katma değer vergisi ve üç kat vergi ziyaı cezası yönünden hukuka uygun olmadığına karar verilmiştir.