Danıştay 9. Daire E.2023/2232 K.2023/5526

Dava konusu istem: Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunca ihalesi gerçekleştirilen, ... ihale kayıt numaralı "Uşak 2000 Kişilik Öğrenci Yurdu Yapım İşi"ni yüklenen davacı tarafından, bu işe ilişkin olarak 05/03/2019-16/08/2020 tarihleri arasında düzenlenen hak ediş ödemelerine dair belgeler üzerinden ödenen 1.012.991,81-TL damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile ödenen bu tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; dava dilekçesi ekinde sunulan belgelerden, ihaleye yabancı firmalarca teklif verilmediği görüldüğünden, ihale konusu iş için vergi, resim, harç istisnası belgesi verilmesi talebiyle başvurulsa ve yapılan bu başvurunun reddine dair işleme karşı dava açılmış olsa dahi o tarihlerde geçerli mevzuat hükümlerine göre açılacak bu davanın davacının aleyhine sonuçlanabileceğinden,

mevzuatta yer alan uluslararası ihale tanımındaki "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibaresinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi neticesinde ihale tarihi itibarıyla geçerli olan mevzuattaki hukuka aykırılık giderildiğinden,

hak ediş ödemelerine dair belgeler üzerinden kesilen damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan dava konusu işlemin Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrası oluşan yeni hukuki durum dikkate alınarak incelenmesinin gerektiği, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 4. fıkrasındaki "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibaresinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesi karşısında,

ihale konusu işin Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında ve yerli ve yabancı katılımcılara açık olması nedeniyle döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin olarak damga vergisi istisnasından yararlanmasına yönelik tüm koşulları taşıdığı, bu nedenlerle damga vergisinden istisna tutulması gereken ihale konusu işe ait hak ediş ödemelerine ilişkin belgeler üzerinden kesinti suretiyle tahsil edilen damga vergisinde ve dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı,

haksız yere alınan vergi nedeniyle yoksun kalınan tutarın tahsil tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında işleyecek faiziyle birlikte davacıya iadesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, 05/03/2019-16/08/2020 tarihleri arasında yapılan 17 adet hak ediş ödemesine dair belgeler üzerinden kesilen damga vergisinin kesinti tarihlerinden itibaren tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesinin, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görüldüğü, dilekçede ileri sürülen iddiaların anılan kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu olayda herhangi bir vergi hatası bulunmadığı, hukuki yorum gerektiren konu hakkında düzeltme hükümlerinin uygulanamayacağı, iddiaların hukuki boyutta bulunması nedeniyle tahakkuka karşı açılacak davada ileri sürülebileceği, döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin şartları taşımayan işlere ait kağıtlara damga vergisi istisnasının uygulanmasına olanak bulunmadığı, mahkeme kararının geç uygulanması halinde faize hükmedilebileceği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, davalının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek işin esasına geçildi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunca ihalesi gerçekleştirilen, ... ihale kayıt numaralı "Uşak 2000 Kişilik Öğrenci Yurdu Yapım İşi"ni yüklenen davacı tarafından, bu işe ilişkin olarak 05/03/2019-16/08/2020 tarihleri arasında düzenlenen hak ediş ödemelerine dair belgeler üzerinden ödenen 1.012.991,81-TL damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ile ödenen bu tutarın tecil faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun "Konu" başlıklı 1. maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tablodaki yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu belirtilmiş, Damga Vergisine Tâbi Kâğıtların yer aldığı (1) sayılı Tablonun IV.Makbuzlar ve diğer kâğıtlar kısmının 1-a. maddesinde, resmî daireler tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dahil) nedeniyle kişiler tarafından resmî dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri ile bu ödemelerin resmî daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden kâğıtlar damga vergisine tabi kağıtlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden.

Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunca ihalesi gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Uşak 2000 Kişilik Öğrenci Yurdu Yapım İşi"nin davacı şirket tarafından yüklenildiği, bu işe ilişkin olarak 05/03/2019-16/08/2020 tarihleri arasında düzenlenen hak ediş ödemelerine dair belgeler üzerinden kesinti yapılmak suretiyle davacıdan damga vergisinin tahsil edildiği, davacı şirket tarafından, Anayasa Mahkemesince 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. maddesinde yer alan "... ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ifadesinin iptal edilmesi nedeniyle döviz kazandırıcı faaliyet istisnasından yararlandırılması gerektiği ileri sürülerek,

tahsil edilen bu vergilerin iadesi talebiyle yapılan düzeltme başvurusunun Kızılbey Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine yapılan şikayet başvurusuna Gelir İdaresi Başkanlığınca cevap verilmemesi nedeniyle oluşan zımni ret işleminin iptali ile tahsil edilen vergilerin hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Temyize konu kararda; Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında oluşan hukuki durum dikkate alınmak suretiyle yapılan değerlendirme Dairemizce uygun görülmesine karşın; olayda 41.768,88-TL'nin 3 nolu hakediş raporu ve 24/05/2019 düzenleme tarihli ödeme emri belgesi ile ayrı ayrı, 59.501,52-TL'nin ise 4 nolu hakediş raporu ve 03/07/2019 düzenleme tarihli ödeme emri belgesi ile ayrı ayrı olmak üzere davacı tarafından iadesinin istenildiği görüldüğünden, ihaleyi gerçekleştiren Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu'ndan anılan iki belgeden aynı tutarlı damga vergisinin ayrı ayrı olarak kesinti suretiyle tahsil edilip edilmediği hususunun araştırılmak suretiyle oluşacak sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.