Danıştay 9. Daire E.2023/230 K.2025/2963

Dava konusu istem: ... Petrol Ürünleri Madeni Yağ Nak. ve İnş. Malz. İml. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu ödeme emri içeriği borçların vadelerinin 2019 yılına ilişkin muhtelif tarihler olduğu, anılan borçların tahsili amacıyla asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usulüne uygun olarak elektronik tebligat yoluyla tebliğ edildiği, yapılan tebliğlere rağmen dava açılmayarak kesinleşen amme alacaklarının ödenmemesi üzerine şirket hakkında yapılan malvarlığı araştırmasında asıl borçlu şirketin 37.229.160,55-TL tutarındaki toplam borcu bulunduğu dikkate alındığında amme alacaklarının şirket malvarlığından tahsil edilemeyeceği sonucuna varıldığı,

davacının 02/07/2010 tarihinden itibaren şirketin kanuni temsilcisi olduğu ve ödeme emri içeriğinde yer alan borçlardan sorumlu olduğu dikkate alındığında, şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağı için kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Şirket nezdindeki malvarlığı araştırmasının eksik yapılması nedeniyle borcun şirketten tahsil edilemeyeceğinin usulüne uygun olarak ortaya konulmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Petrol Ürünleri Madeni Yağ Nak. ve İnş. Malz. İml. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ...tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 54. maddesinde, müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil edileceği, 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği belirtilmiştir.

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 120. maddesinin 1. fıkrasında, "Ticari kazanç sahipleri (basit usulde vergilendirilenler hariç) ile serbest meslek erbabı cari vergilendirme döneminin gelir vergisine mahsup edilmek üzere, bu Kanunun ticari veya mesleki kazancın tespitine ilişkin hükümlerine göre (indirim ve istisnalar ile Vergi Usul Kanunun değerlemeye ait hükümleri de dikkate alınarak) belirlenen ilgili hesap döneminin altışar aylık kazançları (42. madde kapsamına giren kazançlar ile noterlik görevini ifa ile mükellef olanların bu işten sağladıkları kazançlar hariç) üzerinden,

103. maddede yer alan tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oranda geçici vergi öderler." hükmü yer almakta olup, 4. fıkrasında ise yapılan incelemeler sonucunda, geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10'unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde, eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra, kesinleşen geçici vergilerin terkin edileceği, ancak gecikme faizi ve ceza tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin; sırasıyla 1, 2, 14,16, 26, 28. satırlarında yer alan 2014/Temmuz-Eylül, Ocak-Mart, Nisan-Haziran dönemlerine ilişkin geçici vergi asılları ile anılan dönemlere ilişkin geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı dışında kalan kısımlarına yönelik davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen kısımlarının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının,dava konusu ödeme emrinin; sırasıyla 1, 2, 14,16, 26, 28. satırlarında yer alan 2014/Temmuz-Eylül, Ocak-Mart, Nisan-Haziran dönemlerine ilişkin geçici vergi asılları ile anılan dönemlerine ilişkin geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına yönelik temyiz isteminin incelenmesinden;

Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinin değerlendirilmesinden; yapılan incelemeler sonucunda geçmiş dönemlere ait geçici verginin %10’unu aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespiti halinde eksik beyan edilen bu kısım için re’sen veya ikmalen geçici vergi tarh edileceği, mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici verginin terkin edileceği ancak gecikme faizi ve cezanın tahsil edileceği sonucuna ulaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; mahsup olanağı kalmaması nedeniyle tahakkuk ettirilmemesi gereken geçici verginin tahakkuk ettirilerek dava konusu ödeme emrinde cebren tahsil aşamasına geçildiğinin görüldüğü ve bu durumun ödeme emrine karşı açılan davada "borcum yoktur" itirazı kapsamında kabul edilebilecek nitelikte olduğu ayrıca geçici vergi üzerinden ceza kesilmesi yukarıda belirtilen hükme uygun ise de,

yıllık vergiye mahsuben peşin alınan bir vergi niteliği taşıyan geçici vergi nedeniyle yol açılan vergi kaybından dolayı bir kat ceza kesilmesi ve davacı iddialarının da "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, dava konusu ödeme emrinin.

1, 2, 14,16, 26, 28. satırlarında yer alan 2014/Temmuz-Eylül, Ocak-Mart, Nisan-Haziran dönemlerine ilişkin geçici vergi asılları ile anılan dönemlere ilişkin geçici vergiler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısımlarında hukuka uyarlık, bu kısımlar yönünden davanın reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında yasal isabet bulunmamaktadır.