Danıştay 9. Daire E.2023/4599 K.2024/4225

Dava konusu istem: İkamet amaçlı binaların inşaatı faaliyeti ile iştigal eden davacı şirket tarafından, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 2017 yılı için 7.000,00-TL ve üzeri nakit ödeme ve tahsilatların aracı finansal kurumlar kanalıyla yapılmadığı, düzenlenmesi gereken satış faturalarının düzenlenmediği ve/veya eksik tutarda düzenlendiği, muhasebe standartlarına ilişkin usul ve esaslara uyulmadığından bahisle 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1, 353/6 ve mükerrer 355/1-1 maddeleri uyarınca 2017/Ocak-Aralık dönemi için kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih,..., K: ... sayılı kararıyla; davacı hakkında düzenlenen... ve ... vergi inceleme raporunun değerlendirilmesinden.

213 sayılı Kanunun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden; vergi inceleme tutanağının 28. maddesindeki tabloda yer alan yasal defter kayıtlara dayanak teşkil eden ödeme ve tahsilat işlemlerinin nakit olarak yapılması ve 100-Kasa Hesabı kullanılmak suretiyle yasal defter kayıtlarına intikal ettirilmesinin sebebi olarak davacı şirket temsilcisinin kısmen nakit tahsilat yapılarak tahsilat makbuzunun kesildiğinin belirtildiği ve herhangi bir belge ibraz edilmediği bu nedenle davacı şirketin,

2017 yılında bir kısım ödemelerini banka ve benzeri finans kurumlarından alınan belgelerle tevsik edememiş olması nedeniyle hukuka aykırılık bulunmadığı. 213 sayılı Kanunun 353/6. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden; davacı şirketin muhasebe kayıtlarının tek düzen hesap planına aykırı olduğu görüldüğünden hukuka aykırılık bulunmadığı.

213 sayılı Kanunun 353/1 maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden ise; davacı şirket hakkında düzenlenen... tarih ve... sayılı vergi tekniği raporu dayanağı tutanağın ekinde yer alan, davacı şirket ile davacı şirketten gayrimenkul satın alan kişilerin isim, soy isimleri, tapu devir tarihleri ile gayrimenkul sıra numaralarının belli olduğu, tapu devir işlemleri yapılıp faturasının düzenlenmediği ve/veya gerçek meblağdan düşük tutarlara yer verildiğinin açıkça ortaya konulduğu,

davacı şirketin hangi gayrimenkul satışları için belge düzenlemediğine ilişkin hukuken geçerli somut tespitlerin yapılmış olduğu anlaşıldığından hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

213 sayılı Kanun hükümlerine uygun bir vergi incelemesi yapılmadığı, tapu siciline tescil edilen satışlar için tevsik zorunluluğunun bulunmadığı, defterlerinin e-defter kapsamında olduğu ve tekdüzen muhasebe sistemine uygun tutulduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Davacı şirketin ikamet amaçlı binaların inşası faaliyeti ile uğraştığı ve 459 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde 4.2.ç bendinde tapuda gerçekleştirilmesi zorunlu satış işlemleri nedeniyle tahsil edilen tutarların tevsik zorunluluğu kapsamında olmadığı düzenlendiğinden, 213 sayılı Kanunun mük. 355 maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden davacı temyiz isteminin kabulü ile kararın bu kısmının bozulması, kalan kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İkamet amaçlı binaların inşaatı faaliyeti ile iştigal eden davacı şirket tarafından, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 2017 yılı için 7.000,00-TL ve üzeri nakit ödeme ve tahsilatların aracı finansal kurumlar kanalıyla yapılmadığı, düzenlenmesi gereken satış faturalarının düzenlenmediği ve/veya eksik tutarda düzenlendiği, muhasebe standartlarına ilişkin usul ve esaslara uyulmadığından bahisle 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1, 353/6 ve mükerrer 355/1-1 maddeleri uyarınca 2017/Ocak-Aralık dönemi için kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinin (B) fıkrasında, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu; mükerrer 257. maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde de Maliye Bakanlığı'na, mükelleflere muameleleri ile ilgili tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etmeleri zorunluluğunu getirme ve bu zorunluluğun kapsamını ve uygulamaya ilişkin usul ve esaslarını belirleme yetkisi verildiği;

mükerrer 355. maddesinin 4. fıkrasında ise, tahsilat ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etme zorunluluğuna uymayan mükelleflerden her birine, her bir işlem için bu maddeye göre uygulanan cezalardan az olmamak üzere işleme konu tutarın % 5'i nispetinde özel usulsüzlük cezası kesileceği düzenlenmiştir.

459 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin "Kapsamda Olmayan Tahsilat ve Ödemeler" başlıklı 4.2. maddesinin (ç) bendinde ise; tapu sicil müdürlüklerinde gerçekleştirilen işlemler karşılığında yapılan tahsilat ve ödemelerin, aracı finansal kurumlar kanalıyla yapılması zorunluluğu bulunmadığı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, 213 sayılı Kanunun 353/1 ve 353/6 maddeleri uyarınca 2017 yılı için kesilen özel usulsüzlük cezalarına ilişkin kısmının dayandığı sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup davacı tarafından ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın belirtilen kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, 213 sayılı Kanunun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına yönelik davacı temyiz istemine gelince;

459 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine 4.2.ç. maddesine göre tapu idarelerinde yapılan işlemlere konu ödeme ve tahsilatların belirtilen kurumlar aracı kılınarak yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır.

Uyuşmazlığa konu özel usulsüzlük cezasının dayanağı vergi inceleme raporunda tevsik zorunluluğu sınırı üzerindeki bir kısım tahsilatların nakit olarak yapıldığından bahisle ceza tutarı hesaplanmış ise de; davacı hakkında düzenlenen ... tarih ... sayılı vergi tekniği raporunda ikamet amaçlı binaların inşası faaliyetiyle uğraşan davacı şirketin tarhiyata konu tahsilatlarının bir kısmının taşınmaz satışına ilişkin olduğu belirtilmesine rağmen,

tapuda gerçekleştirilmesi zorunlu söz konusu satış işlemleri nedeniyle tahsil edilen tutarların ilgili Genel Tebliğe göre tevsik zorunluluğu kapsamında bulunmadığı hususu dikkate alınarak tapuda yapılan satış tutarları karşılığı miktarlar çıkarılmak suretiyle hesaplama yapılması gerekirken, düzenlenen vergi inceleme raporunda bu durumun değerlendirilmediği ve tüm ödemelerin tevsik edici belgelerle belgelenmediği hususunun somut olarak ortaya konulamadığı görüldüğünden, temyize konu kararının, 213 sayılı Kanunun mükerrer 355. maddesi uyarınca kesilen özel usulsülük cezasına ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.