KÜNYE
Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2023/4620 E., 2024/2408 K.·T.C. Danıştay Dokuzuncu Daire
- Karar tarihi
- 7 Mayıs 2024
- Esas No
- 2023/4620
- Karar No
- 2024/2408
- Temyiz eden (davalı)
- ... Vergi Dairesi Başkanlığı-...
- Vekili
- Av. ...
- Karşı taraf (davacı)
- ...
- İstemin konusu
- ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:...; K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
- Yargılama süreci
- —
Karar Metni
1.136 kelime·6 dk okuma·8 bölüm
Dava konusu istem: Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2014 yılı gelir vergisi ile 2014/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemlerine ilişkin geçici vergi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 6736 Sayılı Yasa'dan faydalanarak 2014 yılı için 6736 Sayılı Yasa kapsamında bu döneme ilişkin olarak belirlenen asgari matrah tutarının (11,60-TL) üstünde faaliyette bulunduğu gelir türü itibariyle gelir vergisi matrah artırımında bulunduğu,
6736 Sayılı Yasanın 5'nci maddesi ve genel tebliğ hükümleri uyarınca, ödeme koşullarının ihlali halinde dahi matrah artırımı hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedilmeyeceği ve işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler için belirlenen asgari matrahlardan az olmamak üzere matrah artırımında bulunmaları hâlinde bütün gelir unsurları için vergi incelemesi ve tarhiyata muhatap olmayacakları hükmü dikkate alındığında,
her ne kadar tefecilik faaliyetine ilişkin gelir unsuru açısından matrah artırımında bulunulmamış ve ödeme koşulları ihlal edilmiş olsa dahi 6736 Sayılı Yasa hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedilmeyeceği görüldüğünden, 2014 yılı için gelir vergisi matrah artırımında bulunan davaca hakkında artırımda bulunulan dönem ve vergi türü itibariyle vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmasına imkan bulunmadığından tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, tarhiyatların kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
Davacı şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu ve vergi inceleme raporuna dayanılarak tarhiyatların yapıldığı, davacının esas faaliyetinin pos cihazlarının kullandırılması suretiyle faiz karşılığı ödünç para verme işi olduğundan elde ettiği faiz/komisyon gelirinin vergilendirilmesi amacıyla re'sen tarh edilen dava konusu tarhiyatların hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ
Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE
MADDİ OLAY
Davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2014 yılı gelir vergisi ile 2014/Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemlerine ilişkin geçici vergi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT
19/08/2016 tarih ve 29806 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun'un 5/3. maddesinde.
"Mükellefler, bu fıkrada belirtilen şartlar dâhilinde katma değer vergisini artırdıkları takdirde, kendileri nezdinde söz konusu vergiyi ödemeyi kabul ettikleri yıllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak katma değer vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılmaz. a) Katma değer vergisi mükellefleri, her bir vergilendirme dönemine ilişkin olarak verdikleri beyannamelerindeki (ihtirazi kayıtla verilenler dâhil) hesaplanan katma değer vergisinin yıllık toplamı üzerinden 2011 yılı için %3,5, 2012 yılı için %3, 2013 yılı için %2,5, 2014 yılı için %2 ve 2015 yılı için %1,5 oranından az olmamak üzere belirlenecek katma değer vergisini,
vergi artırımı olarak bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ikinci ayın sonuna kadar beyan ederler." düzenlemesi, 5/7. maddesinde. "Bu maddeye göre matrah veya vergi artırımında bulunulması, bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce başlanılmış olan vergi incelemeleri ile takdir işlemlerine engel teşkil etmez.
Ancak, artırımda bulunan mükellefler hakkında başlanılan vergi incelemeleri ve takdir işlemlerinin, bu maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi ve üçüncü fıkrasının (e) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ayın başından itibaren bir ay içerisinde sonuçlandırılamaması hâlinde, bu işlemlere devam edilmez. Bu süre içerisinde sonuçlandırılan vergi incelemeleri ile ilgili tarhiyat öncesi uzlaşma talepleri dikkate alınmaz.
İnceleme veya takdir sonucu tarhiyata konu matrah veya vergi farkı tespit edilmesi hâlinde, inceleme raporları ile takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihten önce artırımda bulunulmuş olması şartıyla inceleme ve takdir sonucu bulunan fark, bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri ile birlikte değerlendirilir.
İnceleme ve takdir işlemlerinin sonuçlandırılmasından maksat, inceleme raporları ve takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettirilmesidir." 5/9. maddesinde ise.
"213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinin (b) fıkrasındaki “defter, kayıt ve belgeleri yok edenler veya defter sahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyanlar veya hiç yaprak koymayanlar veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleyenler”, bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümlerinden yararlanamazlar." düzenlemesi yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin, 6736 sayılı Kanun kapsamında 2014 yılı gelir vergisi matrah arttırımında bulunduğu, davacı şirket hakkında 6736 sayılı Kanun'un yayım tarihi olan 19/08/2016 tarihinden önce 2009 ve 2010 yıllarında pos/tefecilik faaliyeti nedeniyle... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunun düzenlendiği, bu nedenle 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun m.5/9 kapsamında tarhiyat işlemlerine engel bir durumun olmadığı gerekçesiyle hakkında yapılan inceleme sonucu dava konusu tarhiyatların yapıldığı anlaşılmıştır.
6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun kapsamında mükelleflerin belirtilen şartlar dâhilinde gelir ve kurumlar vergisi matrahlarını artırdıkları takdirde, artırımda bulunulan yıllar için yıllık gelir ve kurumlar vergisi incelemesi ve bu yıllara ilişkin olarak bu vergi türleri için daha sonra başka bir tarhiyat yapılamayacağının açıkça belirtildiği,
6736 sayılı Kanunun 5/9. maddesinde yer alan, 213 sayılı Kanunun 359. uncu maddesinin (b) fıkrasındaki “defter, kayıt ve belgeleri yok edenler veya defter sahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyanlar veya hiç yaprak koymayanlar veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleyenler, bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümlerinden yararlanamazlar'' hükmüne göre, yasada tarif edilen fiillerin, münhasıran matrah artırımında bulunulan dönemlerde işlenmesi halinde matrah arttırımına engel teşkil edeceği şeklinde anlaşılması gerektiği, aksi yöndeki düşüncede ise,
kanun ile gerçekleştirilmek istenen amaca aykırı sonuçlar doğacağı ve yasa koyucunun amaçlamadığı bir sonuca dar yorum yolu ile ulaşılacağı ve hukuki belirlilik ilkesininin ihlal edileceği, yasa koyucunun mükellef bakımından kısıtlayıcı nitelikteki düzenlemeleri açıkça yaptığı halde mevzuatta böyle bir düzenlemenin bulunmadığı,
14/10/2016 tarihinde 6736 sayılı Kanun kapsamında 2014 yılı gelir vergisi matrah artırımında bulunan davacı adına, artırımda bulunulan yıllara ilişkin olarak başka bir inceleme ve tarhiyat yapılamayacağı yönündeki hüküm gözetilmeden davacı şirket hakkında 6736 sayılı Kanun'un yayım tarihi olan 19/08/2016 tarihinden önce 2009 ve 2010 yıllarında pos/tefecilik faaliyeti nedeniyle düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunu esas alınarak 6736 sayılı Kanun m.5/9 kapsamında tarhiyat işlemlerine engel bir durumun olmadığı gerekçesiyle hakkında yapılan inceleme sonucu yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığından Bölge İdare
Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Danıştay 9. Daire, E. 2023/4620, K. 2024/2408, 7 Mayıs 2024 tarihli karar · Kaynak: Danıştay Karar Arama