Danıştay 9. Daire E.2023/4692 K.2024/6483

Dava konusu istem: Davacı adına, belgesiz olarak satın aldığı tütün ve tütün ürünlerinin tahsilatlı gönderi sistemiyle belgesiz olarak satışını yaparak elde ettiği hasılatı kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda düzenlenen vergi tekniği raporu esas alınmak suretiyle katma değer vergisi yönünden düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2018/Ocak ila Aralık dönemleri için re’sen tarh edilen katma değer vergisi ve kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda, davacının 2018 yılında kargo firmaları aracılığıyla gönderdiği emtialar için kargo firmaları tarafından davacı adına tahsili gerçekleştirilen tutarın 1.595.783 TL olarak belirtildiği ve kayıt dışı hasılatın tespitinde bu tutarın dikkate alındığı görülmüş olup, davacının raporda yer alan anılan tutarın kargo firmaları aracılığıyla gönderilen tütün satışlarından elde edildiği,

kargo firmalarıyla genel olarak tahsilatlı gönderi usulüyle (kapıda ödemeli) çalışıldığı ve listedeki ürünleri bizzat kendisinin gönderdiği yönündeki beyanları da dikkate alındığında, söz konusu tutar üzerinden yapılan cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu cezalı tarhiyatın matrahı yönünden bağlı olduğu 2018 yılına ilişkin re'sen tarh edilen gelir vergisi ve kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle açılan davayı reddeden Vergi Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği dikkate alındığında, istinafa konu kararın hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava dilekçelerinde yer alan usule ilişkin itirazlarının değerlendirilmediği, 213 sayılı Kanun'un 139. maddesine göre iş yerinde yapılması gereken vergi incelemesinin davalı idarede yapıldığı, vergi inceleme raporunun 20/03/2020 tarihli olduğu, vergi/ceza ihbarnamelerinin rapor tarihinden yaklaşık 9 ay sonra tebliğ edildiği, bu durumun usul ve yasaya aykırı olduğu, vergi incelemelerinde mükellefin lehine ve aleyhine olan hususların birlikte değerlendirilmesi gerektiği, yani beyan dışı bırakılan gelir ve giderlerin beraber ele alınmasının zorunlu olduğu,

somut tespit, kesin ve inandırıcı delillerle ortaya konulmadan, sadece banka hesaplarına gelen paralardan ve mükellef beyanlarından hareketle yorum yoluyla ticari kazanç elde edildiği sonucunun çıkarılamayacağı, iç yüzde katma değer vergisi hesabıyla bulunan katma değer vergisinin gelir vergisi matrahından düşülmediği, bu yanlışlığın bütün cezalı tarhiyat hesabını etkilediği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, belgesiz olarak satın aldığı tütün ve tütün ürünlerinin tahsilatlı gönderi sistemiyle belgesiz olarak satışını yaparak elde ettiği hasılatı kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda düzenlenen vergi tekniği raporu esas alınmak suretiyle katma değer vergisi yönünden düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2018/Ocak ila Aralık dönemleri için re’sen tarh edilen katma değer vergisi ve kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun "Teslim ve hizmet işlemlerinde matrah" başlıklı 20. maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade edeceği,

belli bir tarifeye göre fiyatı tespit edilen işler ile bedelin biletle tahsil edildiği hallerde tarife ve bilet bedelinin Katma Değer Vergisi dahil edilerek tespit olunacağı ve verginin müşteriye ayrıca intikal ettirilmeyeceği, "Matraha dahil olmayan unsurlar" başlıklı 25. maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen ticari teamüllere uygun miktardaki iskontoların ve hesaplanan katma değer vergisinin matraha dahil olmadığı,

"Verginin etikette gösterilme mecburiyeti" başlıklı 57. maddesinde, perakende satışı yapılan mallara ait etiketlerde, Katma Değer Vergisinin satış fiyatına dahil olup olmadığının açıkça belirtileceği, vergi satış fiyatından hariç ise bunun miktarının ayrıca gösterileceği, katma Değer Vergisinin fatura ve benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesine gerek görülmeyen işlemlerde yukardaki hüküm uygulanmayacağı belirtilmiştir.

7/11/2013 kabul tarihli, 28/11/2013 tarih ve 28835 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un "Fiyat etiketi" başlıklı 54. maddesinde, perakende satışa arz edilen malların veya ambalajlarının yahut kaplarının üzerine kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde tüketicinin ödeyeceği tüm vergiler dâhil satış fiyatı ve birim fiyatını gösteren, üretim yeri ve ayırıcı özelliklerini içeren etiket konulmasının; etiket konulması mümkün olmayan hâllerde aynı bilgileri kapsayan listelerin görülebilecek şekilde uygun yerlere asılmasının zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacı hakkında 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin olarak düzenlenen "Belgesiz Alış ve Kısmen Belgesiz Satış" konulu, ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporunda, 2017 ve 2018 yıllarında belgesiz olarak satın aldığı tütün ve tütün ürünlerini tahsilatlı gönderi sistemiyle (kapıda ödeme) Türkiye'nin farklı illerinde bulunan kişilere belirli bir kar karşılığı göndermek suretiyle ürün satışında bulunduğu, kargo firmalarınca banka hesabına yatırılan tutarların mükellefin satışını gerçekleştirdiği ürünlere ait hasılat olduğu,

kargo firmalarının mükellef adına tahsil ettikleri ürün bedelleri toplamı olan 2017 yılı için 996.392 TL'nin, 2018 yılı için ise 1.595.783 TL'nin kayıt dışı hasılatın tespitinde dikkate alınması gerektiği, bu tutarlardan mükellefin yıl içerisinde düzenlediği katma değer vergisi hariç fatura tutarları (2017 yılında 50.916 TL, 2018 yılında 31.200 TL) çıkarılarak kayıt dışı hasılatının 2017 yılı için 945.976 TL, 2018 yılı için ise 1.564.583 TL olarak hesaplandığı, ancak mükellef 2017 yılında basit usulde vergilendirildiğinden, bu yıl içerisinde yaptığı satışların katma değer vergisinden istisna olduğu,

bu nedenle 2017 yılı için katma değer vergisi yönünden yapılacak bir işlem bulunmadığı, öte yandan, mükellef 2018 yılında düzenlediği faturalar için katma değer vergisi hesaplamadığından, bu fatura tutarlarının (31.200 TL) da kayıt dışı hasılata ilave edileceği, böylece mükellefin 2018 yılı kayıt dışı hasılatının 1.595.783 TL olacağı, mükellefin belgesiz satışlarına ilişkin katma değer vergisi oranının %18 olarak alınacağı, sonuç olarak, mükellef tarafından 2018 yılında beyan dışı bırakılan katma değer vergisinin 287.240,94 TL olacağı tespitlerine yer verilmiştir.

Bu rapor esas alınarak 2018 yılına ait katma değer vergisine ilişkin olarak düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi inceleme raporuna dayanılarak 2018/Ocak ila Aralık dönemleri için re’sen tarh edilen katma değer vergisi ve kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un "Fiyat etiketi" başlıklı 54. maddesinde, perakende satışa arz edilen malların veya ambalajlarının yahut kaplarının üzerine kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde tüketicinin ödeyeceği tüm vergiler dâhil satış fiyatı ve birim fiyatını gösteren, üretim yeri ve ayırıcı özelliklerini içeren etiket konulmasının; etiket konulması mümkün olmayan hâllerde aynı bilgileri kapsayan listelerin görülebilecek şekilde uygun yerlere asılmasının zorunlu olduğu kurala bağlandığından,

perakende satışlarda alıcılar tarafından fiyat etiketinde gösterilen katma değer vergisi dahil satış fiyatının ödendiği, olayda, dava konusu cezalı tarhiyata dayanak raporlarda kayıt dışı hasılata konu tütün mamullerinin satışını gerçekleştiren davacı ve bu mamulleri satın alan alıcılar nezdinde kargo firmalarına ödenen ve bu firmalar tarafından davacının banka hesaplarına gönderilen paraların katma değer vergisi hariç tahsil edildiğine veya ödendiğine dair yapılan bir tespitin bulunmadığı, bu nedenlerle, iç iskonto yöntemi kullanılarak davacının banka hesaplarına gönderilen paralardan katma değer vergisi tutarı ayrıştırılarak,

diğer bir anlatımla, hariç tutularak matrah bulunması gerektiğinden, bu husus gözetilerek hesaplanacak matraha göre uyuşmazlık dönemlerinde ödenecek katma değer vergisinin bulunup bulunmadığı değerlendirilmek suretiyle Bölge İdare Mahkemesince yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.