Danıştay 9. Daire E.2023/5269 K.2024/1406

Dava konusu istem: Davacı vakfa bağlı GS1 Türkiye Vakfı İktisadi İşletmesinin elde ettiği ve vakfa aktarılan kar üzerinden, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinin 1. fıkrasının 6/b-i bendi uyarınca aktarılan kardan tevkifat yapılmaması gerektiği ihtirazi kaydı ile verilen 2019/Ağustos dönemi muhtasar beyannamesine göre tahakkuk ettirilen gelir (stopaj) vergisinin kaldırılması ve ödenen 1.340.797,32-TL'nin hesaplanacak yasal faizle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla; tüzel kişiliği bulunmayan dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler kurumlar vergisi mükellefi kabul edilmekle birlikte, bağlı bulundukları vakıf veya dernek tarafından yönetileceği ve dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmelerden her biri için, bunların bağlı olduğu tüzel kişilerle dernek ve vakıflar tarafından ayrı beyanname verileceği, sermayelerinin tamamının da ilgili dernek veya vakıf tarafından tahsis edileceği, 83 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nde ise,

iktisadi işletmenin oluşan kârından ödenmesi gereken vergiler indirildikten sonra kalan net kârın vakıf bütçesine gelir olarak aktarılacağının belirtildiği, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94/6-b-i. maddesinde, 75. maddeye atıfta bulunularak maddenin sadece 2. fıkrasının 1, 2 ve 3 numaralı bendinde yazılı kâr paylarından stopaj yapılacağının ifade edildiği, 75/2. maddesinde iştirak hisselerinden doğan kazançların menkul sermaye iradı sayıldığı, ancak vergi kanunlarında iştirak hissesinin tanımının yapılmadığı,

sadece, anılan 75. maddenin 2. bendinin parantez içi bölümünde, limited şirket ortaklarının, iş ortaklarının ve komanditerlerin kâr payları ile kooperatiflerin dağıttıkları kazançların iştirak hisselerinden doğan kazanç olduğu, kooperatiflerin ortakları ile yaptıkları muamelelerden doğan kârların ortaklara, kooperatifle yaptıkları muameleler nisbetinde tevziinin kazanç dağıtımı sayılmayacağının belirtildiği, dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerden elde edilen kârın dernek veya vakıf hesabına aktarılmasının iştirak kazancı kabul edildiğine ilişkin açık bir düzenlemeye yer verilmediği,

vakıflara ait iktisadi işletmelerin elde ettikleri kazançlarının bağlı bulundukları vakıflara aktarmaları yönünde genel bir düzenleyici işlemin var olduğu, iktisadi işletmenin elde ettiği kârı, hukuken bağlı ve ait olduğu dernek veya vakıf tüzel kişiliği hesabına aktarması işleminin nitelik itibariyle bir kâr dağıtımı işlemi olarak kabul edilemeyeceği ve söz konusu kazancın aktarımının, vergi kesintisine konu olacak kâr payları arasında sayılmadığından, davacı vakfa aktarılan kârın vakıf açısından iştirak kazancı kabul edilmesi suretiyle gelir stopaj vergisi tahakkuk ettirilmesinde hukuka uyarlılık görülmediği,

haksız yere alınan vergi nedeniyle yoksun kalınan tutarın Danıştayın yerleşik hale gelen içtihatlarıyla kabul edilen ve bu husustaki genel hükümleri içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine ilişkin Kanun'da öngörülen oranda faiz uygulanarak iadesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu tahakkukun iptaline, 1.340.797,32-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesine göre vakıf tüzel kişiliğinin kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmadığı için kar dağıtımı üzerinden kesinti yapılmasının zorunlu olduğu, bu nedenle tesis edilen işlemler açısından yasal bir isabetsizlik bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı vakfa bağlı GS1 Türkiye Vakfı İktisadi İşletmesinin elde ettiği ve vakfa aktarılan kar üzerinden, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinin 1. fıkrasının 6/b-i bendi uyarınca aktarılan kardan tevkifat yapılmaması gerektiği ihtirazi kaydı ile verilen 2019/Ağustos dönemi muhtasar beyannamesine göre tahakkuk ettirilen gelir (stopaj) vergisinin kaldırılması ve ödenen 1.340.797,32-TL'nin hesaplanacak yasal faizle birlikte iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun "Vergi tevkifatı" başlıklı 94. maddesinde, kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zırai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçilerin, hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre,

yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden (Noterlere serbest meslek faaliyetlerinden dolayı yapılan ödemeler hariç). 18 inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden, diğerlerinden nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; ihtirazi kayıtla verilen 2019/Ağustos dönemi muhtasar beyannamesinin incelenmesinden; diğer ücretler ve ücret sayılan ödemelerden 11.804,03-TL, diğer serbest meslek kazancı ödemelerinden 5.598,20-TL, davacı vakfa aktarılan kar payından 1.323.529,41-TL vergi kesintisi yapıldığı, 4447 sayılı Kanunun Geçici 21. maddesi kapsamında terkin edilecek tutarın ise 134,32-TL olduğu, terkin sonrası kalan vergi tutarın da 1.340.797,32-TL olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi kararının, 2019/Ağustos dönemi muhtasar beyannamesine istinaden iktisadi işletme tarafından davacı vakfa aktarılan kardan kesinti suretiyle tahakkuk ettirilen 1.323.529,41-TL'lik kısmın kaldırılmasına ve tahsil edilen bu tutarın yasal faizle birlikte iadesine dair hüküm fıkrası, usul ve hukuka uygun olup, davalı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Ancak; Bölge İdare Mahkemesi kararının; 2019/Ağustos dönemi muhtasar beyannamesine istinaden tahakkuk ettirilen 17.267,91-TL'nin(1.340.797,32-TL - 1.323.529,41-TL) kaldırılmasına ve tahsil edilen bu tutarın yasal faizle birlikte iadesine dair hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;

Olayda, davacı vakfa bağlı iktisadi işletme, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun "Vergi tevkifatı" başlıklı 94. maddesi uyarınca diğer ücretler ve ücret sayılan ödemeler ile diğer serbest meslek kazancı ödemelerinden, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur olduğundan, 2019/Ağustos dönemi muhtasar beyannamesi üzerinden tahakkuk ettirilen ve tahsil edilen, anılan ödemelerden yapılan vergi kesintisinde, 17.267,91-TL gelir (stopaj) vergisinde hukuka aykırılık, bu kısım yönünden davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında ise yasal isabet bulunmamaktadır.