Danıştay 9. Daire E.2023/5872 K.2024/2236

Dava konusu istem: Davacı adına, 2015 yılı yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2015/Ocak-Eylül, Kasım, Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu tarhiyatların dayanağı defter belge isteme yazılarına ait tebliğ mazbatalarının incelenmesinden. 19/06/2019 tarih ve 18814 sayılı defter belge isteme yazısının 24/06/2019 tarihinde davacının "... Mah. ... Cad.

No:... .../..." adresine tebliğe çıkarıldığı, gösterilen adresin kapalı olduğu ve merciine iade şeklinde şerh düşüldüğü, 22/07/2019 tarih ve 22523 sayılı defter belge isteme yazısının tebliği için ise 26/07/2019 tarihinde aynı adrese ikinci kez gidildiği ve adres kapalı olduğundan kapıya tebligat pusulasının yapıştırıldığının görüldüğü, defter belge isteme yazısının tebliğine ilişkin olarak davacının adresine ilk gidişte tebligatın yapılamadığının usulüne uygun tespit edildiği,

ancak söz konusu adrese ikinci kez tebliğe çıkıldığında oluşturulan ve kapıya yapıştırılan tebligat pusulasına ait mazbata üzerine 24/06/2019 tarihinde söz konusu adrese gidildiğine ilişkin şerh düşülmek suretiyle ilk yapılan tebligata ait durumun ifade edilmediği gibi kapıya yapıştırılan tebligat pusulasında, tebliğe çalışılan evrakın ne olduğuna ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı, ayrıca pusulada, tebliğine çalışılan gönderinin, gönderildiği idareden alınabileceğine ilişkin herhangi bir şerh de düşülmediği,

dolayısıyla defter belge isteme yazısının usulüne uygun tebliğ edilmemesi üzerine düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden dava konusu vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için; gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasının yapılmış olması, indirim konusu yapılacak katma değer vergisinin fatura vb. belgelerde ayrıca gösterilmesi ve söz konusu fatura vb. belgelerin kanuni defterlere kaydedilmesinin şart olduğu, davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda da belirtildiği gibi davacının mal alımlarını sahte faturalarla belgelendirdiğinden yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, 2015 yılı yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2015/Ocak-Eylül, Kasım, Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesinde; tebliğ olunacak evrakı içeren zarfın posta idaresince muhatabına verileceği ve bu durumun muhatap ile posta memuru tarafından tebliğ alındısına tarih ve imza konulmak suretiyle tespit olunacağı, bu Kanunun 101 inci maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde sayılan adrese tebliğe çıkılan hallerde, tebliğ yapılacak kişinin adresinde bulunamaması durumunda (Bulunamama durumu o adresten geçici ayrılmaları da kapsar.) durum, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek,

tebliğ evrakının gönderildiği idareye iade edileceği, bunun üzerine tebliği çıkaran merci tarafından tayin olunacak münasip bir süre sonra yeniden tebliğ çıkarılacağı, ikinci defa çıkarılan tebliğ evrakı da aynı sebeplerle tebliğ edilemezse, tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren bir pusulanın kapıya yapıştırılacağı, bu durumun, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek,

tebliğ evrakının, gönderildiği idareye iade edileceği, tebliğ evrakının pusulanın yapıştırıldığı tarihten itibaren on beş gün içerisinde muhatabı tarafından alınması hâlinde alındığı günde, bu süre içerisinde alınmaması hâlinde ise on beşinci günde tebliğ yapılmış sayılacağı hükmüne yer verilmiştir.

485 nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin Ek:1 bölümünde iki kısımdan oluşan pusula örneğine yer verildiği, söz konusu pusulanın "Tebligat Pusulası (Muhatap)" başlığını taşıyan kısmında. “Tebliğ evrakını gönderen idareden alabileceğiniz duyurulur. Tebellüğden imtina edilmesi halinde pusulanın kapıya yapıştırıldığı tarihte tebliğ yapılmış sayılır.

Yerleşim yeri adresine ikinci defa gidildiği halde tebliğ yapılacak olanların bu adreste bulunamaması durumunda (geçici ayrılmayı da kapsar) tebliğ evrakının pusulanın kapıya yapıştırıldığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde alınması halinde alındığı gün, bu süre içerisinde alınmaması halinde 15. günde tebliğ yapılmış sayılır.” şerhinin matbu olarak yer aldığı, pusulanın diğer kısmı olan "Tebligat Pusulası" başlığını taşıyan ve idarede kalacak olan kısmında ise söz konusu şerhin yer almadığı görülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacının 2015 takvim yılı hesap ve işlemlerinin sahte belge kullanımına yönelik olarak incelenmesinin istenilmesi neticesinde defter belge isteme yazısının davacının mernis adresine tebliğe çıkarıldığı, adresin kapalı olduğundan bahisle tebligat pusulasının kapıya yapıştırılmak suretiyle tebliğ edilen defter ve belge isteme yazısına istinaden söz konusu defter ve belgelerin idareye ibraz edilmemesi nedeniyle yapılan incelemeler neticesinde düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 2015/Ocak-Eylül, Kasım, Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, Vergi Mahkemesince, defter ve belge isteme yazısının tebliğine ilişkin belgeler incelendiğinde; ikinci tebligat olarak gönderilen tebliğ alındısında yapılan ilk tebligata ait durumun ifade edilmediği ve söz konusu tebliğ alındısına istinaden kapıya yapıştırılan tebligat pusulasında, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesi kapsamında, tebliğe çalışılan gönderinin gönderildiği idareden alınabileceğine ilişkin bir şerhin yer almadığı,

bu sebeple davacıya gönderilen defter ve belge isteme yazısının usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmediğinden davacı hakkında yapılan cezalı katma değer vergisi tarhiyatında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de;

yukarıda belirtilen ve 485 nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin Ek:1 bölümünde yer verilen ve iki kısımdan oluşan pusula örneğinde de görüldüğü üzere, iki kısımdan oluşan tebligat pusulasının "Tebligat Pusulası (Muhatap)" başlığını taşıyan ilk kısmı, ikinci defa çıkarılan tebliğ evrakının da aynı sebeplerle tebliğ edilememesi durumunda kapıya yapıştırılacak olan ve tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren matbu bir pusula olduğu, tebligat pusulasının diğer kısmının ise "Tebligat Pusulası" başlığını taşıyan ve idarede kalacak olan kısım olduğu,

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesine göre ikinci defa çıkarılan tebliğ evrakının da aynı sebeplerle tebliğ edilememesi durumunda, adreste bulunamama, adresin kapalı olması vb. sebepler ile birlikte tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren tebligat pusulasının (muhatap) kapıya yapıştırıldığına dair hususun tebliğ zarfı üzerine şerh ve imza edilerek adresin kapısına "Tebligat Pusulası (Muhatap)" başlıklı matbu pusulanın doldurularak yapıştırılmasının yeterli olduğu,

İdarede kalacak olan Tebligat Pusulası başlıklı kısmın ise, yapılan tebligatı belgelendirme ve gerektiğinde delillendirme işlevi gördüğü anlaşılmaktadır. Ayrıca, davalı idare tarafından dosyaya sunulan ikinci tebligata ilişkin tebliğ alındısında; bu tebligatın defter ve belge isteme yazısına ilişkin ikinci kez yapılan tebligat olduğu ve tebligat pusulasının (muhatap) kapıya yapıştırıldığına dair hususların, posta memuru tarafından şerh ve imza edildiği görülmüştür.

Bu durumda; dava konusu cezalı tarhiyatın dayanağı defter ve belge isteme yazısının; bu hususlar yönünden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 102. maddesine uygun olarak davacıya tebliğ edildiği görüldüğünden, diğer hususlar araştırılarak yeniden bir karar verilmek üzere, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerekmektedir.