Danıştay 9. Daire E.2023/6950 K.2024/1412

İstemin konusu

Davacı adına, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca 2012/Nisan-Eylül, Kasım, Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle açılan davanın, dava konusu vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ilişkin ihbarnameler ekinde davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunun tebliğ edilmemesinin dava konusu ihbarnameleri geçersiz kılacak esasa etkili şekil hatası olduğu gerekçesiyle verilen kabulüne ilişkin karara karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusunu kabul ederek, dosyanın Mahkemesine iadesine karar veren.

Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi kararının, Danıştay Dördüncü Dairesince bozulduğu, bozmaya uymayan. Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesi'nce verilen ısrar kararının Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nca bozulması üzerine, bozma kararına uymak suretiyle dava dosyası yeniden incelenerek, E:… dosyasında yapılan ara karara cevaben davalı idarece gönderilen 10/11/2021 tarihli yazıyla 2012/Nisan-Eylül, Kasım, Aralık ile 2013/Ocak, Şubat

dönemlerine ilişkin işbu davaya konu cezalı tarhiyatların iptal edildiği ve sonrasında yeni tarihli ihbarnameler düzenlenerek davacıya tebliğ edildiğinin belirtildiği, ayrıca dava konusu tarhiyatların terkinine dair 13/12/208 tarihli düzeltme fişlerinin dosyaya sunulduğu ve UYAP sistemi üzerinden yapılan araştırmada.

Vergi Mahkemesinin E:.., K: .. sayılı dava dosyasına sunulan savunma dilekçesinde davacının mükerrerlik iddiasına ilişkin olarak idarece yapılan tarhiyatın terkin edilmiş olduğu ve sadece görülen davaya konu teşkil eden cezalı tarhiyatın mevcut olduğu yönünde savunma yapıldığının belirtildiği değerlendirildiğinde iş bu davanın konusuz kalmış olması ve aynı konuda hüküm verilmiş olması gerekçesiyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmeden.

Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararına karşı davalı idarece yapılan temyiz başvurusu Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu kararıyla bozmaya uygunluk yönünden reddedilip kararın bozma kapsamı dışında kalan hükümlerine ilişkin temyiz incelemesinin sonuçlandırılması için dosyanın Dairesine gönderilmesi üzerine temyizen incelenmesine ilişkindir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

… Vergi Mahkemesince usul yönünden davaların kabul edilerek tarhiyatların iptal edilmesi üzerine yenilerinin tarh edilerek tebliğ edildiği, Mahkeme kararına göre işlem yapılarak tarhiyatların terkin edilmesinin davacının talebinin karşılandığı yönünde değerlendirilerek davanın konusuz kaldığına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca 2012/Nisan-Eylül, Kasım, Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Hak Arama Hürriyeti" başlıklı 36. maddesine; herkesin, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu düzenlenmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Hakkında Kanun'un 27/4. maddesinde de vergi mahkemelerinde, vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılmasının, tarh edilen vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlerin ve bunların zam ve cezalarının dava konusu edilen bölümünün tahsil işlemlerini durduracağı, 28. maddesinde de, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu olan ihbarnamenin davacı hakkındaki vergi tekniği raporu eklenmeksizin tebliği üzerine davacı tarafından davanın açıldığı ve Vergi Mahkemesince davacı hakkındaki vergi tekniği raporunun dava konusu ihbarname ekinde tebliğ edilmemesinin esasa etkili bir şekil hatası olduğu gerekçesiyle davanın kabul edildiği; istinaf başvurusu üzerine vergi tekniği raporunun tebliğ edilmemesinin cezalı tarhiyata ilişkin idari ve hukuksal sonuçlar doğurmadığı anlaşıldığından, istinaf isteminin kabulüne ve dosyanın mahkemesine iadesine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının Danıştay Dördüncü Dairesince bozulduğu,

bozmaya uymayarak ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi'nce verilen ısrar kararının Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nca bozulması üzerine, bozma kararına uyulmak suretiyle Vergi Dava Dairesince. E:… sayılı dosyasında verilen ara karara cevaben gönderilen yazı gereği vergi/ceza ihbarnamelerinin kaldırıldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.

Uyap sistemi üzerinden yapılan incelemede de; davacı tarafından, vergi tekniği raporu da eklenerek tebliğ edilen dava konusu ihbarname ile aynı olan daha sonraki tarihli 2012/Nisan-Eylül, Kasım, Aralık dönemleri için üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerini içeren ihbarnamelere karşı açılan davada, … Vergi Mahkemesince .. tarih, E:.., K:… sayılı kararıyla 31/12/2017 tarihine kadar mükellefe tebliğ edilmeyen cezalı tarhiyatların zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği ve bu kararın taraflarca temyiz edilmeyerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri ve dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinden, iş bu dava konusu ihbarnamelerin 2577 sayılı Kanunun 28. maddesine göre davalı idarece zorunlu olarak ve gerek Mahkeme kararı gerek kanun hükmünü yerine getirmek için terkin edildiği ve akabinde yeniden düzenlenen ihbarnamelere karşı açılan davada zamanaşımı nedeniyle davanın kabulüne ilişkin verilen kararın usul yönünden verilmiş bir karar olduğu ve sonuç olarak işin esasının yargı kararıyla hiç incelenmediği ve bu hususunun taraflarca kendilerine yüklenemeyen, kanunen düzenlenen zorunluluklardan kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Bu halde kanun hükmü uyarınca ve usulü olarak sonradan düzenlenen ihbarnamelerin, dava konusu ihbarnameyi incelemeyi hükümsüz kılmayacağı zira aksi bir yorumun tarafların sahip olduğu hak arama hürriyetini kısıtlayacağı ve ilk açılan davanın iş bu dava olduğu, kararın temyiz edilmek suretiyle davalı idarece yargılamanın devam ettirildiği de görüldüğünden Dava Dairesince işin esası incelenerek yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.