Danıştay 9. Daire E.2023/7368 K.2024/4981

Dava konusu istem: Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen ... ihale kayıt numaralı "Bitüm Emülsiyonları Dışındaki Reçine, Polimer vb İçerikli Su Bazlı Emülsiyon Astar Bağlayıcı Konsantresi Alımı" ihalesi uhdesinde kalan davacı şirket tarafından ödenen 553.068,00-TL ihale kararı damga vergisi, 921.456,00-TL sözleşme damga vergisi ve 58.346,70-TL noter harcının iadesi için yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine yönelik ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali ile söz konusu tutarın yasal faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

Mahkemelerinin 19/08/2020 tarihli ara kararına cevaben dosyaya sunulan yazılar ve ekindeki bilgi ve belgelerden, Karayolları Genel Müdürlüğü'nce 2020/92352 ihale kayıt numarası ile ihale edilen "BİTÜM Emilsüyonları Dışındaki Reçine Polimer vb. İçerikli Su Bazlı Emilsüyon Astar Bağlayıcı Konsantresi Mal Alımı İşi" nin, ihale tarihi olan 2020 yılında, cari yıl yatırım programında yayımlanan yatırımlardan olduğunun görüldüğü, diğer yandan ihalenin yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı isteklilere açık olduğunun belirtildiğinin anlaşıldığı, öte yandan 'Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesi'' ile,

döviz kazandırıcı faaliyetleri teşvik etmek amacıyla ihale ve ihale kapsamında üstlenilen işe ilişkin olarak vergi, resim harç istisnasının uygulanmasının amaçlandığı sabit olmakla birlikte, Anayasa Mahkemesi'nin 27/04/2021 tarih ve 31468 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı iptal kararı sonrasında vergilendirmeye tabi tutulan işin, cari yıl yatırım programında yer alan bir yatırım olması ve bu yatırımın uluslararası ihaleye çıkarılmış olması şartlarının birlikte gerçekleşmiş olması halinde,

damga vergisi yönünden yasa ile getirilen istisna hükmü ile aranan koşulların gerçekleştiğinin dolayısıyla istisnaya tabi iken damga vergisi tahsil edilmesinin açık bir vergilendirme hatası kapsamında bulunduğunun kabulünün gerektiği, uyuşmazlıkta davacı tarafından üstlenilen işin cari yıl yatırım programında yer aldığı ve ihalesinin yerli ve yabancı isteklilere açık olması nedeniyle uluslararası ihaleye çıkarılmış ihale niteliğinde olduğu görüldüğünden, davacı tarafından üstlenilen işin,

damga vergisi yönünden yasa ile getirilen istisna hükmünden yararlandırılması gerektiği ve uyuşmazlığa konu damga vergilerinin istisna kapsamında olmasına rağmen davacıdan tahsil edilmesinin açık bir vergilendirme hatası kapsamında bulunduğu sonucuna varıldığı ve davacının düzeltme, şikayet başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği,

hukuka aykırı olarak tahsil edildiği anlaşılan dava konusu vergilerin, tahsil edildikleri tarihten düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için hesaplanacak tecil faizleri ile birlikte iade edileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, davacıdan tahsil edilen 553.068,00-TL ihale kararı damga vergisi, 921.456,00-TL sözleşme damga vergisi ve 58.346,70-TL noter harcının tahsil tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davacıya iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümeyeceği, dava konusu uyuşmazlıkta vergi hatası bulunmadığı, hukuki yorum gerektiren konu hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun düzeltme hükümlerinin tatbik edilemeyeceği, vergi, resim ve harç istisnası belgesi uygulamasının iptal edilmediği, damga vergisi istisnasının istisna belgesine istinaden belgenin geçerlilik süresi içerisinde düzenlenen kağıtlara uygulanabileceği, yargıya intikal eden vergilendirme işlemlerinde idarece faiz ödenebilmesinin ancak kararın idareye tebliğinden itibaren infazın gecikmesi durumunda söz konusu olabileceği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Dosyanın incelenmesinden; davacının uhdesinde kalan ve dava konusu damga vergileri ve noter harcının dayanağı kağıtlara ilişkin 2020/92352 sayılı ihalenin cari yıl yatırım programında yer almadığı dolayısıyla ihaleye ilişkin olarak düzenlenen kağıtların damga vergisi ve noter harcıdan istisna kabul edilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından, davalının temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen ... ihale kayıt numaralı "Bitüm Emülsiyonları Dışındaki Reçine, Polimer vb İçerikli Su Bazlı Emülsiyon Astar Bağlayıcı Konsantresi Alımı" ihalesi uhdesinde kalan davacı şirket tarafından ödenen 553.068,00-TL ihale kararı damga vergisi, 921.456,00-TL sözleşme damga vergisi ve 58.346,70-TL noter harcının iadesi için yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine yönelik ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali ile söz konusu tutarın yasal faiziyle iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin, bunu iddia eden tarafa ait olduğu ifade edilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının "Dosyanın İncelenmesi" başlıklı 20. maddesinde.

Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemelerinin, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapacağı, Mahkemelerin belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebileceği, bu husustaki kararların ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesinin mecburi olduğu,

haklı sebeplerin bulunması halinde bu süre, bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabileceği, taraflardan birinin ara kararının icaplarını yerine getirmemesi takdirde, bu durumun verilecek karar üzerindeki etkisinin mahkemece önceden takdir edileceği ve ara kararında bu hususun ayrıca belirteceği hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen ... ihale kayıt numaralı "Bitüm Emülsiyonları Dışındaki Reçine, Polimer vb İçerikli Su Bazlı Emülsiyon Astar Bağlayıcı Konsantresi Alımı" ihalesi uhdesinde kalan davacı şirket tarafından ödenen 553.068,00-TL ihale kararı damga vergisi, 921.456,00-TL sözleşme damga vergisi ve 58.346,70-TL noter harcının iadesi için yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine yönelik ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali ile söz konusu tutarın yasal faiziyle iadesi istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, her ne kadar temyize konu kararda. 19/08/2020 tarihli ara kararına cevaben dosyaya sunulan yazılar ve ekindeki bilgi ve belgelerden, Karayolları Genel Müdürlüğü'nce ... ihale kayıt numarası ile ihale edilen "BİTÜM Emilsüyonları Dışındaki Reçine Polimer vb. İçerikli Su Bazlı Emilsüyon Astar Bağlayıcı Konsantresi Mal Alımı İşi" nin, ihale tarihi olan 2020 yılında, cari yıl yatırım programında yayımlanan yatırımlardan olduğunun görüldüğü,

yerli ve yabancı isteklilere açık olan ihalenin uluslararası ihale niteliği taşıdığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı idarenin istinaf başvurusu reddedilmiş ve düzeltme-şikayet hükümleri kapsamında yapılan hukuki değerlendirme yerinde ise de; mahkemenin ara kararına cevap olarak sunulan 17/02/2020 tarihli "ihale onay belgesi"nde söz konusu işe ilişkin yatırım proje numarasının bulunmadığı,

"ihtiyaç fişi" başlılı belgede "Devlet Planlama Teşkilatı Proje No" olarak gösterilen ... numarasının ise 2020 yılı yatırım programında "bitüm alımı" olarak gösterildiği dolayısıyla "bitüm emilsiyonları dışındaki reçine polimer vb. içerikli su bazlı emilsüyon astar bağlayıcı konsantresi alımı" işine ilişkin olmadığı görüldüğünden söz konusu işin cari yıl yatırım programında yer alıp almadığı hususunda tereddüt meydana gelmiştir.

Bu nedenle Dairemizce 08/02/2024 tarihinde verilen ara kararı ile T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Sektörler ve Kamu Yatırımları Genel Müdürlüğü'ne ihaleye konu işin yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan olup olmadığı sorulmuş olup anılan idarenin 29/02/2024 tarih ve E-... sayılı yazısında, söz konusu işin cari yıl yatırım programında bulunmadığı belirtilmiştir. Nitekim davacı tarafından davalı idarenin temyiz başvurusuna cevap olarak sunulan dilekçede, ihalenin ... proje numarası ile 2020 yılı yatırım programında yer aldığı belirtilmesine rağmen anılan proje numarasının da "Astarlı Sathi Kaplama Yapılması ve Agrega İhzaratı"na ilişkin olduğu görülmektedir.

Bu durumda, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen ve davacının uhdesinde kalan ... ihale kayıt numaralı "Bitüm Emülsiyonları Dışındaki Reçine, Polimer vb İçerikli Su Bazlı Emülsiyon Astar Bağlayıcı Konsantresi Alımı" ihalesi cari yıl yatırım programında yer almadığından ve döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında damga vergisi ile noter harcından istisna kabul edilmesi mümkün olmadığından, davacının düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuka uyarlık görülmemiştir.