Danıştay 9. Daire E.2023/7480 K.2024/3190

Dava konusu istem: Belgesiz etil alkol bulundurduğu tespit edilen davacı adına, takdir komisyonu kararına dayanılarak salınan 2019/Mart dönemine ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve 2019 yılına ilişkin vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin kaldırılması istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali ve vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ve katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu işlemin, vergi ziyaı cezalı gelir vergisine ilişkin kısmı bakımından.

Mahkemelerince verilen ara karara davalı idare tarafından verilen cevaptan, uyuşmazlığa konu etil alkolün davacı tarafından satılarak kazanç elde edildiğine dair herhangi bir tespitte bulunulmadığı gibi etil alkolün emniyet ekipleri tarafından yapılan aramada ele geçirilmesi nedeniyle bir başkasına satılma imkanının da kalmadığı, ayrıca davacı adına daha önce ticari kazanç yönünden tesis edilen ve 31/03/2019 tarihinde işi bırakma bildirimi üzerine terkin edilen mükellefiyet kapsamında da satış yapıldığına ve kazanç elde edildiğine ilişkin herhangi bir tespitte de bulunulmadığının anlaşıldığı,

gelir vergisi yönünden vergiyi doğuran olayın gerçekleşmediği sonucuna varıldığından, davacı adına yapılan vergi ziyaı cezalı gelir vergisi tarhiyatında isabet bulunmadığı, vergilendirmede hata yapıldığı, dava konusu işlemin gelir vergisine ilişkin kısmında hukuka uyarlık görülmediği, dava konusu işlemin, vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ilişkin kısmı bakımından; dava konusu katma değer vergisinin matrahının, özel tüketim vergisinden kaynaklandığı, davacı adına salınan özel tüketim vergisinin kaldırılması istemiyle yapılan şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işleme karşı açılan davanın ...

Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile etil alkolün özel tüketim vergisine tabi olmadığı, davacı adına yapılan vegri ziyaı cezalı özel tüketim vergisi tarhiyatının dayanağının bulunmadığı ve vergi hatası kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin özel tüketim vergisine ilişkin kısmının iptal edildiğinin görüldüğü, bu durumda, özel tüketim vergisi matrah farkı, katma değer vergisi matrahının unsurlarından biri olup, esasen verginin konusu eşyanın etil alkol olması ve etil alkolün de kaçak içki olmaması nedeniyle, olayda vergilendirmede hata yapıldığından,

dava konusu işlemin katma değer vergisine ilişkin kısmında da hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Olayda, vergi hatasının bulunmadığı, davacının belgesiz mal bulundurduğu, taraflarınca tesis edilen işlemlerde ve davacı adına yapılan tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının Daire kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Belgesiz etil alkol bulundurduğu tespit edilen davacı adına, takdir komisyonu kararına dayanılarak salınan 2019/Mart dönemine ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve 2019 yılına ilişkin vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin kaldırılması istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali ve vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ve vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri. 124. maddesinde de, vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmıştır.

Bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatasının tanımı ise, aynı Kanunun 116. maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapılmış, 117. maddesinde, hesap hataları olarak; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması.

118. maddesinde de, vergilendirme hataları olarak; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hatalar gösterilmiş bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; düzeltme-şikayet yolunun, vergiye ilişkin hesaplarda, matrah ve miktar hatası bulunması yahut mükerrer vergi istenmesi şeklinde, vergilendirmede ise, mükellefin şahsında, mükellefiyette, verginin mevzuunda ve döneminde yapılmış hataların varlığı halinde izlenebilecek bir idari başvuru yolu olduğu, vergi yükümlülerince, vergilendirmeye ilişkin bir olayın düzeltme yoluyla yargı önüne getirilebilmesi ve vergi hatasının varlığından söz edilebilmesi için, hukuksal sorun olarak çözümlenmesi gerekmeyen açık ve mutlak bir hata bulunduğunun belirlenebilmesinin gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacının 15/02/2019 tarihinde çeşitli malların toptan ticaretini yapmak üzere mükellefiyet tesis ettirdiği ve elektronik tebligat sistemine kayıt olduğu, 24/04/2019 tarihli işi bırakma bildirimine istinaden de mükellefiyet kaydının 31/03/2019 tarihi itibarıyla sona erdirildiği, ... Mah. ... Sk. No:... Bornova/İzmir adresindeki ... Dış Tic.

A.Ş.'ne ait iş yerinde emniyet ekiplerince düzenlenen 14/03/2019 tarihli tutanak ile belgesiz etil alkol bulundurduğu tespit edilen davacı adına, takdir komisyonu kararına dayanılarak re'sen tarh edilen ve elektronik ortamda tebliğ edilen 2019 yılı vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ile 2019/Mart dönemine ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin, düzeltme-şikayet yoluyla kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, belgesiz etil alkol bulundurduğu tespit edilen davacı adına yapılan gelir vergisi tarhiyatının, hukuka uygun olup olmadığına ilişkin yapılacak değerlendirme işin esasının incelenmesini ve yorumlanmasını gerektiren hukuki ihtilaf niteliğinde olup, davacı tarafından ileri sürülen işin esasına ilişkin iddiaların da bu aşamada düzeltme şikayet hükümleri uyarınca vergi hatası kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmamaktadır.

Diğer yandan, temyize konu kararda; uyuşmazlığa konu katma değer vergisinin, özel tüketim vergisinden kaynaklandığının kabulüyle özel tüketim vergisi tarhiyatına karşı açılan davada verilen karara atıfla karar verilmişse de, dava konusu işlemin katma değer vergisine ilişkin kısmının; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2.maddesi uyarınca yapılan katma değer vergisi tarhiyatı olduğu ve belgesiz mal bulundurmak veya hizmet satın almaktan kaynaklandığı, özel tüketim vergisinin ziyaa uğratılmasından kaynaklanmadığı anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesince bu husus gözönüne alınarak düzeltme şikayet hükümleri kapsamında değerlendirme yapılmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.