Danıştay 9. Daire E.2023/8982 K.2025/688

Dava konusu istem: 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gereğince tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinen ... Yayıncılığı Anonim Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; dava konusu ödeme emri içeriği 2013,2014,2015 yıllarına ilişkin vergi ve cezalarını içeren ve...

Yayıncılığı Anonim Şirketi adına asıl borçlu şirketin hukuki varlığının sona ermesinden sonra düzenlenen ihbarnamelerin 05/11/2018 tarihinde tebliğ edilerek vergi borcunun ödenmemesi üzerine, yine asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... takip nolu ödeme emrinin, asıl borçlu şirketin elektronik posta adresine gönderilmek suretiyle 14/04/2019 tarihinde tebliğ edildiği görülmekle, tüzel kişiliğin sona ermesinden önceki dönemlerle ilgili olsa dahi, ticaret sicilinden kaydı silinen şirket adına tarh, tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin tesis edilemeyeceği, tesis edilen işlemlerin de,

herhangi bir hukuki sonuç doğurmasının mümkün olmadığı dikkate alındığında; ortada, tüzel kişiliğin sona ermesinden sonra şirket tüzel kişiliği adına ihbarname ve ödeme emri düzenlenmek suretiyle kesinleştiği iddia olunan ve şirket tüzel kişiliğinin mal varlığından tahsil edilemediğinden bahisle vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla tanzim ve tebliğ olunan dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emri içeriği 2013, 2014 ve 2015 hesap dönemlerine ilişkin borçların, ticaret sicilinden terkin edilmiş şirket hakkında düzenlenen ...tarih ve... ve ... sayılı vergi inceleme raporlarına istinaden, şirket kanuni temsilcisi ...'ye 23/03/2018 tarihinde yapılan tebliğe rağmen şirket yasal defter ve belgelerinin 15 gün içerisinde ibraz edilmemesinden kaynaklandığı,

bu nedenle dava konusu ödeme emri ile takip edilen kamu alacaklarının, davacının kanuni temsilcilik yaptığı döneme ilişkin olmakla birlikte, davacının şirket kanuni temsilcilik görevinin sona ermesinden sonraki kanuni temsilcinin şirketin defter ve belgelerini vergi incelemesine ibraz etmemesinden kaynaklandığı anlaşıldığından söz konusu fiilden dolayı davacıya kusur atfedilemeyeceği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Asıl borçlu ... Yayıncılığı Anonim Şirketi'nin 27/09/2016 tarihinde FETÖ/PDY soruşturması kapsamında faaliyetine son verildiği, amme alacağının tahsili için asıl borçluya yapılan takibat sonucunda herhangi bir tahsilat sağlanamadığı, mevcut şartlarda kamu alacağının şirketten tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine ortak ve kanuni temsilciler hakkında takibata başlanması gerektiğinin anlaşıldığı, bu nedenle davacının ilgili dönemde kanuni temsilci olarak sorumlu olduğunun tespit edilmesi üzerine dava konusu ödeme emrinin düzenlenerek tebliğ edildiği, yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gereğince tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinen ... Yayıncılığı Anonim Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatlar gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde, bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınmayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı hükme bağlanmıştır.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 54. maddesinde; süresi içerisinde ödenmeyen kamu alacağının tahsil dairesince cebren tahsil edileceği, cebren tahsilin, teminat gösterilmişse teminatın paraya çevrilmesi, borca yetecek miktarda malın haczedilerek paraya çevrilmesi ve gerekli şartlar varsa borçlunun iflasının istenmesi yollarından birinin tatbiki ile yapılacağı, 55. maddesinde;

kamu alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içerisinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabileceği, 62. maddesinde borçlunun mal bildirimde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul ve gayrimenkul malları ile alacak ve haklarından kamu alacağında yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı belirtilmiştir.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7. maddesinde; ''1/7/2015 tarihine kadar aşağıdaki hâlleri tespit edilen ya da bildirilen anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin tasfiyeleri ve ticaret sicilinden kayıtlarının silinmesi, ilgili kanunlardaki tasfiye usulüne uyulmaksızın bu madde uyarınca yapılır.'' hükmüne yer verilmek suretiyle bir takım şirket ve kooperatiflerin ticaret sicilinden terkin edilmelerine yönelik düzenleme getirilmiştir.

6102 Sayılı Yasa uyarınca Ticaret Sicilinden terkin edilen kişiliklerinin ticaret sicilinden silinmesiyle sona ereceği, bu tarihten sonra hukuk aleminden silinmiş bulunan şirketlerin hak sahibi olması ve borçlu kılınmasının mümkün olmadığı, münfesih şirket adına tarh ve ceza kesme işlemleri ile tahsil işlemleri tesis edilse dahi herhangi bir hukuki sonuç doğurmayacağı sonucuna ulaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 13/11/2012-30/07/2015 tarihleri arasında kanuni temsilcisi olduğu asıl borçlu ...

Yayıncılığı Anonim Şirketi'nin FETÖ/PDY soruşturması kapsamında 668 Sayılı KHK kapsamında kapatılmasına karar verildiği, şirket tüzel kişiliğinin 08/11/2016 tarihinde ticaret sicilden re'sen silindiği, bu durumun Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 21/11/2016 tarihinde ilan edildiği, adı geçen şirket hakkında 2013, 2014 ve 2015 yılları defter ve belgelerinin ibraz edilmemesi nedeniyle ... tarih ve ... ... ... sayılı vergi inceleme raporları düzenlenerek,

şirket adına salınan 2013,2014 ve 2015 yıllarına ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergileri ile kesilen özel usulsüzlük cezalarını içeren vergi/ceza ihbarnamelerinin 05/11/2018 tarihinde tebliğ edildiği, ödenmeyen vergi borçlarının takip ve tahsili amacıyla asıl borçlu şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin asıl borçlu şirketin elektronik posta adresine gönderilmek suretiyle 14/04/2019 tarihinde tebliğ edildiği,

şirket hakkında yapılan mal varlığı sorgulaması neticesinde amme alacağının şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşıldığı gerekçesiyle davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Asıl borçlu şirketin ticaret sicilinden terkin edilmesinden sonra şirket adına düzenlenen ihbarnameler ile ödeme emirleri hukuki sonuç doğurmayacağından, hukuken etkisi olmayan ihbarname ve ödeme emirlerine dayanılarak davacı adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığından Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmemiştir.