Danıştay 9. Daire E.2024/1012 K.2024/4408

2-(DAVALI) … Defterdarlığı - … VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Tasfiyesi tamamlanıp ticaret sicilinden kaydı silinerek tüzel kişiliği sona eren ... Yapı Kooperatifinin taşınmaz satışından kaynaklanan kazancının bir kısmını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak, tasfiye memuru olan davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla re'sen tarh edilen 2012/Temmuz-Eylül ve Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi ve bu vergiler üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezaları ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355/1-1 maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesince, tasfiyesi tamamlanıp ticaret sicilinden kaydı silinerek tüzel kişiliği sona eren anılan kooperatifin tasfiye memuru olan davacının 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 17/9. maddesi kapsamında sorumluluğu bulunup bulunmadığının ancak tasfiye dönemine ilişkin vergisel ödevler kapsamında maliyet, hasılat ve matrah;

tasfiye işlemleri ile kâr-zarar hesaplamasının mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılıp yapılmadığı hususunun vergi inceleme raporu incelenerek değerlendirilmesinin gerektiği gerekçesiyle verilen bozma kararına uyularak dosyanın yeniden incelenmesi suretiyle, dava konusu cezalı geçici verginin matrah yönünden bağlı olduğu vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisine karşı açılan davanın Dairelerince reddedildiğinden,

tespit edilen matrah esas alınarak tarh edilen geçici vergi üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık, mahsup dönemi geçen geçici verginin istenilmesinde ise, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesinin dördüncü fıkrasındaki, mahsup süresi geçtikten sonra kesinleşen geçici vergini terkin edileceği hükmüne uygunluk bulunmadığı, özel usulsüzlük cezası yönünden ise.

2012 yılının ilk üç dönemine ait geçici vergi beyannamelerini veren kooperatifin, dördüncü dönem geçici vergi beyannamesini verme yükümlülüğünü süresi içerisinde yerine getirmediği ve herhangi bir sebep ileri sürmediğinden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355.maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davalı tarafından Vergi Mahkemesinin davanın kabulüne dair kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun;

kısmen gerekçeli reddine, vergi ziyaı ve özel usulsüzlük cezaları yönünden ise kısmen kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının bu kısım yönünden kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

Arsa sahiplerince kat irtifakı kurulmak kaydıyla 04/04/2011 tarihinde tapunun kooperatif adına tescil edildiği, kooperatifin tüzel kişiliği silindikten sonra yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı iddialarıyla kararın aleyhe olana kısmının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 120. maddesi uyarınca mahsup dönemi geçtiği için geçici vergi aslının tahakkuk ettirilmeyeceği, tarhiyata konu ihbarnamelerde gecikme faizinin hesaplanabilmesi için zorunlu olarak yer aldığı, bu nedenle geçici vergi (aslı) için dava açılmasında hukuki menfaat bulunmadığı, bu nedenle yapılan tarhiyatın yasal ve yerinde olduğu iddialarıyla kararın aleyhe olana kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Tasfiyesi tamamlanıp ticaret sicilinden kaydı silinerek tüzel kişiliği sona eren ... Yapı Kooperatifinin taşınmaz satışından kaynaklanan kazancının bir kısmını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak, tasfiye memuru olan davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla re'sen tarh edilen 2012/Temmuz-Eylül ve Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi ve bu vergiler üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezaları ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355/1-1 maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Yetki" başlıklı mükerrer 257. maddesinde, Maliye Bakanlığının; bu Kanunun 149. maddesine göre devamlı bilgi vermek zorunda olanlardan istenilen bilgiler ile vergi beyannameleri ve bildirimlerin, şifre, elektronik imza veya diğer güvenlik araçları konulmak suretiyle internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesi,

beyanname ve bildirimlerin yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususlarında izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname, bildirim ve bilgilerin aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu zorunluluğu beyanname, bildirim veya bilgi çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya, (Ek ibare: 3/7/2005 - 5398/23 md.) kanuni süresinden sonra kendiliğinden veya pişmanlık talepli olarak verilen beyannameler üzerine düzenlenen tahakkuk fişi ve/veya ihbarnameleri mükellefe,

vergi sorumlusuna veya bunların elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisi verdiği gerçek veya tüzel kişiye elektronik ortamda tebliğ etmeye ve buna ilişkin usûl ve esasları belirlemeye yetkili olduğu, "Bilgi vermekten çekinenler ile 256, 257, mükerrer 257 nci madde ve Gelir Vergisi Kanununun 98/A maddesi hükmüne uymayanlar için ceza" başlıklı mükerrer 355. maddesinde, bu Kanunun 86, 148, 149, 150, 256 ve 257. maddelerinde yer alan zorunluluklar ile mükerrer 257. madde uyarınca getirilen zorunluluklara uymayan (Kamu idare ve müesseselerinde bilgi verme görevini yerine getirmeyen yöneticiler dahil);

birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı, ikinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basıt usulde tespit edilenler, bunlar dışında kalanlar hakkında özel usulsüzlük cezası kesileceği, bu hükmün uygulanması için, bilgi ve ibraz ödevinin yerine getirilmesiyle ilgili olarak yapılacak tebliğlerde bilginin verilmesi için tayin olunan sürede cevap verilmemesi,

eksik veya yanıltıcı bilgi verilmesi veya defter ve belge ibrazı için tayin olunan süre ile defter ve belgelerin süresinde ibraz edilmemesi durumunda haklarında Kanunun ceza hükümlerinin uygulanması cihetine gidileceğinin ilgililere yazılı olarak bildirilmesinin şart olduğu, ancak, bu ödevlerin yerine getirilmesine ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanlığınca yapılan düzenleyici idari işlemlerle duyurulması halinde, ilgililere ayrıca yazılı olarak bildirilme şartının aranmayacağı belirtilmiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun "Geçici Vergi" başlıklı mükerrer 120. maddesinde, geçici vergi uygulamasına ilişkin usullerin Maliye Bakanlığı'nca tespit edileceği ifade edilmiştir. Geçici vergi uygulamasına ilişkin olarak Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 120. maddesine ilişkin yayımlanan 217 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'nin 4.10. İşi Bırakan veya Tasfiyeye Giren Mükellefler başlıklı kısmında, kurumların, tasfiyeye girdikleri tarihi ihtiva eden geçici vergi dönem kazançları üzerinden geçici vergi ödeyecekleri, bu dönemden sonra geçici vergi beyannamesi vermeyecekleri açıklanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Bölge İdare Mahkemesi kararının, bir kat vergi ziyaı cezalı geçici vergiye ilişkin kısmına yönelik taraflarca ileri sürülen iddialar, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının, özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmına yönelik davacının temyiz istemine gelince;

Olayda, ... Yapı Kooperatifinin … tarih ve … sayılı Ortaklar Kurulu kararı ile tasfiye girişinin başlatılmasının kararlaştırıldığı, bu kararın 03/07/2012 tarihinde Ankara Ticaret Sicili Memurluğunca tescil edildiği ve 6 Temmuz 2012 tarih ve 8106 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan olunduğu, 217 sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliği'nde tasfiyeye girdikleri tarihten sonra kurumların geçici vergi beyannamesi vermeyecekleri kurala bağlandığından,

tasfiyeye giriş tarihinden sonra anılan kooperatifin geçici vergi beyanname verme zorunluluğu ortadan kalktığı için 2012/Ekim-Aralık dönemine ilişkin geçici vergi beyannamesinin internet üzerinden verilmediğinden bahisle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355/1-1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk, bu kısım yönünden davayı reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında ise yasal isabet bulunmamaktadır.