Danıştay 9. Daire E.2024/1536 K.2024/4597

2-(DAVALI) … Defterdarlığı-… VEKİLİ : Av. …

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı adına, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak resen tarh edilen 2018/Şubat ila Mayıs, Temmuz dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesince "davacının ulaşmak istediği halde ulaşamadığını belirttiği bir belgenin veya bilginin olduğundan bahsedilemeyeceğinden, hazırlanan söz konusu raporun istenerek ve içeriğindeki tespitler değerlendirilmek suretiyle uyuşmazlığın esası incelenerek bir karar verilmesi gerektiği, tespitlerin dosyadaki veriler ile birlikte incelenmesinden binlerce litrelik bu farkın iktisadi, teknik icap ve hayatın olağan akışına uygun düşmediği,

bu halde ispat külfetinin 213 sayılı Kanunun yukarıda anılan 3/B maddesi uyarınca bunu iddia eden davacıya düştüğü halde, ithal motorinin alım- satımının özelliğinden kaynaklanan satış esnasındaki kesafet ve fire oranlarının inceleme ve matrahın belirlenmesi esnasında dikkate alınmadığı kabul edilerek, kanıt yükü tersine çevrilmek suretiyle verilen kararda hukuki isabet görülmediği, ilgili vergi tekniği raporunda belirlemelerin litre birimi üzerinden yapıldığı,

bir diğer değişle yakıtın litre birim üzerinden alınıp satışının baz alındığı ve kesafetin birim hacmin ağırlığı olarak tanımlanabileceği dikkate alındığında, söz konusu husus bakımından ayrıca bir kesafet oranının baz alınmasının söz konusu olmayacağı, fire oranları açısından da gerekirse sektörel fire oranları dikkate alınıp araştırılabileceği" gerekçesiyle verilen bozma kararına uymak suretiyle vergi mahkemesince davanın kabulüne dair karara karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, bir kat vergi ziyaı cezalı kısmın kaldırılmasına,

esastan incelenen davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu vergi ziyaı cezalı 2018/Şubat ila Mayıs, Temmuz dönemi katma değer vergisine ilişkin kısmının kaldırılması isteminin reddine, bir kat vergi ziyaı cezalı kısmının kaldırılması isteminin ise kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

Bölge İdare Mahkemesince hukuka aykırı ve gerekçesi net olmayan karar ile davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabul edildiği iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

Davacının alış ve satışları arasında mutat olmayan fark bulunduğu, fire olmuş olsa bile fire oranının çok üstünde miktarlar olduğu, dava konusu tarhiyatın dayanağı olan inceleme raporunun tarafa tebliğ edildiği, yapılan işlemlerin yasal ve yerinde olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir. Davalının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ: Kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak resen tarh edilen 2018/Şubat ila Mayıs, Temmuz dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49'. maddesinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın; görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi veya usul hükümlerine uyulmaması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozacağı, kararı bozulan mahkemenin kendisine gönderilen dosyayı yeniden inceleyerek bozma kararına uyarak karar verebileceği veya bozma kararına uymayarak eski kararında ısrar edebileceği kurala bağlanmıştır. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen düzenleme karşısında, bölge idare mahkemesi kararlarının, Danıştayca, uyuşmazlığın çözümü de gösterilerek verilen ve kesinleşen bozma kararları üzerine, bölge idare mahkemelerinin, bozma kararında yazılı esaslara uygun olarak karar vermeleri ya da ilk kararlarında ısrar etmeleri dışında başkaca bir karar vermeleri olanaklı değildir. Bölge idare mahkemesi kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde yeniden verilecek kararlara karşı yapılacak temyiz başvuruları da bölge idare mahkemesince bozma esaslarına uyulmuş olup olmadığı yönünden incelenebilecektir.

Temyize konu kararda, Danıştay Dördüncü Dairesince verilen bozma kararına karşı ilk karardaki gerekçe ile ısrar edilmeyip bozma kararına uyulduğu belirtildiği halde, bozma kararında araştırılması belirtilen hususlar dikkate alınıp herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın doğrudan Danıştay Dördüncü Dairesince verilen uyuşmazlığın araştırılması gerektiğine dair gerekçeye aynen yer verilmek suretiyle "esastan incelenen davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu vergi ziyaı cezalı 2018/2,3,4,5,7 dönemi katma değer vergisine ilişkin kısmının kaldırılması isteminin reddine, tek kat vergi ziyaı cezalı kısmının kaldırılması isteminin ise kabulüne," hükmedildiği görülmektedir.

Bu bakımdan, Mahkemece, bozma kararına uyulduğu belirtildikten sonra, uyuşmazlığın bozmaya uyma esasları çerçevesinde incelenme yapılmak ve belirtilen hususlar araştırılarak hukuki değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekirken Danıştay Dördüncü Dairesinin bozma gerekçesi aynen yazılmak suretiyle verilen kararda, yargılama hukuku açısından isabet görülmemiştir.