Danıştay 9. Daire E.2024/1538 K.2024/5338

2-(DAVALI) ... Defterdarlığı-... (...Vergi Dairesi Müdürlüğü)

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, Yüreğir Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi numaralı mükellefi ... Mobilya Uluslararası Serbest Gözetim Dış Tic. Ltd. Şti. ile 5 Ocak Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi numaralı mükellefi ... Koltuk Mobilya Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden aldığı faturaların sahte olduğu ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11/1-a maddesi uyarınca haksız katma değer vergisi aldığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2017/Mayıs-Ağustos dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı şirkete ilgili dönemde fatura düzenleyen ... Mobilya Uluslararası Serbest Gözetim Dış Tic. Ltd.

Şti. hakkında düzenlenen... tarih ve... sayılı vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden, anılan raporda, söz konusu şirket tarafından düzenlenen tüm faturaların gerçek bir mal veya hizmet satımına dayanmayan sahte faturalar olduğu ve şirketin sahte fatura düzenleyicisi olduğunun somut bir biçimde kanıtlanamadığı anlaşıldığından dava konusu cezalı tarhiyatın adı geçen şirketten alınan faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka uyarlık görülmediği, ...

Koltuk Mobilya Dış Ticaret Anonim Şirketi hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden, adı geçen mükelleflin davacıya düzenlediği faturaların sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeler olduğu sonucuna varıldığından dava konusu bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatının söz konusu mükelleften alınan faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu cezalı tarhiyatın, ...

Mobilya Uluslararası Serbest Gözetim Dış Tic. Ltd. Şti'nden alınan faturalara isabet eden kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

Sahte fatura kullanmadıkları, söz konusu malları gerçekten satın aldıkları, soyut ifadelere ve varsayıma dayalı inceleme raporu uyarınca idarece yapılan cezalı tarhiyatın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

Davacı şirketin ilgili dönemde sahte fatura kullanarak haksız katma değer vergisi iadesi aldığının hakkında düzenlenen vergi inceleme raporuyla tespiti üzerine tesis edilen işlemlerde yasal isabetsizlik bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir. Davalının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, ... Koltuk Mobilya Dış Ticaret Anonim Şirketi'ne ilişkin kısmının bozulması, davalı idarenin temyiz isteminin ise reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına, Yüreğir Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi numaralı mükellefi ... Mobilya Uluslararası Serbest Gözetim Dış Tic. Ltd. Şti. ile 5 Ocak Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi numaralı mükellefi ... Koltuk Mobilya Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden aldığı faturaların sahte olduğu ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11/1-a maddesi uyarınca haksız katma değer vergisi aldığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2017/Mayıs-Ağustos dönemi için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutat olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu belirtilmiştir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11/1-a maddesinde ihracat teslimleri ve bu teslimlere ilişkin hizmetlerin, yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetlerin, serbest bölgelerdeki müşteriler için yapılan fason hizmetlerin ve karşılıklı olmak şartıyla uluslararası roaming anlaşmaları çerçevesinde yurt dışındaki müşteriler için Türkiye'de verilen roaming hizmetlerinin vergiden istisna tutulduğu ifade edilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 29. maddesinde mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemlerin üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, Kanunda aksine hüküm yoksa faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzere vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri, 30. maddesinde, vergiden istisna edilmiş bulunan malların teslimi ve hizmet ifası ile ilgili vergilerin vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden indirilemeyeceği, 32. maddesinde ise;

bu Kanunun 11, 13, 14 ve 15 inci maddeleri ile 17 nci maddenin (4) numaralı fıkrasının (s) bendi uyarınca vergiden istisna edilmiş bulunan işlemlerle ilgili fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanacak katma değer vergisinden indirileceği, vergiye tabi işlemlerin mevcut olmaması veya hesaplanan verginin indirilecek vergiden az olması hallerinde indirilemeyen katma değer vergisinin, Maliye Bakanlığınca tespit edilecek esaslara göre bu işlemleri yapanlara iade olunacağı açıklanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda metni verilen madde hükümlerinin değerlendirilmesinden; yükümlülerin mal alışları nedeniyle yüklendiği katma değer vergilerinin, indirim ve iade konusu yapılabilmesi için faturaların gerçek bir mal alım satımı karşılığı düzenlenmesi gerekmektedir.

Vergilendirme işlemi yapılırken, Kanuna uygun olarak biçimlendirilen muamelelerin bu biçimselliğinin ötesine geçilerek, muamelenin tarafları arasında oluşan maddi ve hukuki ilişkinin gerçek mahiyetinin araştırılması gerekmektedir. Kanun, gerçek mahiyetin ortaya çıkarılmasında yemin hariç her türlü delile izin vermiştir. Bu deliller, tarafların ikrarı, vergiyi doğuran olayla ilişkisi doğal ve açık bulunan tanık ifadesi, muamelenin taraflarının ekonomik ve ticari konumları, işyerlerinin durumu, arandığında bulunup bulunamamasına ilişkin tespitler olabilir.

Gerçekleşmemiş teslim ve hizmetler dolayısıyla katma değer vergisi ödenmesi ve bunun sonucu olarak da bir vergi indirimi sözkonusu olamayacağından, vergi indirimine dayanak teşkil eden faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ortaya konulmalıdır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu cezalı tarhiyatın, davacıya ilgili dönemde fatura düzenleyen ... Mobilya Uluslararası Serbest Gözetim Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının dayandığı hukuki sebepler ve gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüş olup davalı idare tarafından ileri sürülen iddialar, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu cezalı tarhiyatın, davacıya ilgili dönemde fatura düzenleyen ... Koltuk Mobilya Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davacı temyiz istemine gelince;

Davacıya fatura düzenleyen ...

Koltuk Mobilya Dış Ticaret Anonim Şirketi hakkında düzenlenen ...tarih ve... sayılı vergi tekniği raporunda; mükellefin, sandalye, koltuk, kanepe, oturma takımı, çekyat, divan, markiz vb. imalatı ve alım satım işi ile uğraşmak amacıyla 24/03/2017 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdiği, 24/03/2017-16/11/2017 tarihleri arasında ...'ın, 16/11/2017-19/03/2019 tarihleri arasında ...'in, bu tarihten sonra ise ...'ın mükellef kurumun kanuni temsilcisi ve ortağı olduğu, 27/03/2017 tarihinde yapılan yoklamada; mükellefin 24/03/2017 tarihinden itibaren faaliyetine başladığı, muhasebecisinin ... olduğu,

ücretinin oda tarifesi üzerinden yıllık olarak ödeneceği, muhtasar beyannamelerin aylık olarak verileceği, iş yerinde üretimde kullanılmak üzere 4 metreküp kerestesinin olduğu hususlarının tespit edildiği, 12/10/2017 tarihinde yapılan yoklamada; mükellef kurum sermayesinin 100.000,00-TL olduğu, 4 adet işçi çalıştırdığı, sanayi sicil belgesi ve kapasite raporlarının ibraz edilmediği, aynı adreste ... ve ... Koltuk Ltd.

Şti.'nin faaliyette bulunduğu hususlarının tespit edildiği, 12/12/2017 tarihinde yapılan yoklamada; faaliyete devam edildiği, 4 adet SGK'lı işçi çalıştırıldığı, 15/05/2017 tarihli kapasite raporunun bulunduğu, şirket yetkilisinin ... olduğu, iş yerinde üretimde kullanılmak üzere 60 metreküp ürün ile muhtelif demirbaş eşyanın bulunduğu hususlarının tespit edildiği, 04/04/2018 tarihinde yapılan yoklamada; faaliyete devam edildiği, iş yerinin yaklaşık 1.000 metrekare büyüklüğünde olduğu,

iş yerinde demirbaş olarak 2 adet ofis masası, 2 adet klims, 6 adet hızar kesme makinesi, 3 adet komprasör, 2 adet planya makinesi, 2 adet kalınlık makinesi, 1 adet yatar daire, 2 adet freze makinesi, 1 adet kırpık makinesi, 1 adet gönye burun makinesi, 1 adet delik delme makinesi, 2 adet bilgisayar, 2 adet yazıcı, 2 adet çelik para kasası, 1 adet buzdolabı, 8 adet güvenlik kamerasının bulunduğu, ayrıca iş yerinde yaklaşık 800.000,00-TL tutarında iskelet, ağaç, mdf, sunta, sünger, yay, profil, kumaş, boya, mobilya hırdavatlarının mevcut olduğu, iş yerinde öteden beri 5 asgari ücretli işçinin çalıştırıldığı,

kira bedelinin yıllık brüt 15.000,00-TL olduğu ve kira bedelinin Aralık ayında ödendiği, mükellefin başka depo ve şube iş yerinin bulunmadığı hususlarının tespit edildiği, 01/10/2018 tarihinde yapılan yoklamada; faaliyete aralıksız devam edildiği, iş yerinin 300 metrekare açık alan ile 900 m2 kapalı alandan oluştuğunun görüldüğü, 28/12/2018 tarihinde yapılan yoklamada; öteden beri faaliyete devam edildiği, iş yerinde kurulu demirbaşların olduğu, yaklaşık 2500 metrekare kapalı alanda faaliyet gösterildiği, mükellef kurumun kapasite raporunun olduğu, 8 adet asgari, 1 adet diğer ücretli işçi çalıştırıldığı,

muhasebe işlerine ...'un baktığı, ücretinin yıllık olarak ödeneceği, beyannamelerin ise aylık olarak verileceği hususlarının tespit edildiği, 28/02/2019 tarihinde yeni adreste yapılan yoklamada ise; faaliyete devam edildiği, adresin ofis olarak kullanılacağı, çalışan işçinin bulunmadığı, iş yerinde 1 adet masa, 4 adet sandalye, 1 adet televizyon ve 1 adet bilgisayarın bulunduğu hususlarının tespit edildiği,

mükellef kurum tarafından 2017 takvim yılına ilişkin verilen kurumlar vergisi beyannamesinde 61.334,07 TL, 2018 yılına ilişkin verilen kurumlar vergisi beyannamesinde 188.295,83-TL, 2019 yılına ilişkin verilen kurumlar vergisi beyannamesinde 85.879,71-TL matrah beyanında bulunulduğu, mükellef kurumun 2017 yılı cirosunun 5.095.487,41-TL, 2018 yılı cirosunun 18.917.795,62-TL, 2019 yılı cirosunun ise 3.303.156,00-TL olduğu,

mükellef kurum tarafından verilen Ba ve Bs bildirimleri incelendiğinde 2017 yılında 638 adet belge karşılığında 6.064.014,00-TL, 2018 yılında 810 adet belge karşılığında 17.918.646,00-TL, 2019 yılında 121 adet belge karşılığında 1.183.758,00-TL mal ve hizmet alındığına ilişkin Ba bildiriminde, 2017 yılında 38 adet belge karşılığında 5.242.814,00-TL, 2018 yılında 126 adet belge karşılığı 18.917.764,00-TL, 2019 yılında ise 26 adet belge karşılığında 3.294.046,00-TL tutarında mal ve hizmet satımında bulunduğuna ilişkin Bs bildiriminde bulunulduğu, mükellef kurum tarafından toplamda 63.551,54-TL vergi aslı ödemesinde bulunulduğu,

vadesi geçmiş ve rapor tarihi itibarıyla ödenmesi gereken borç tutarının 957,89-TL, vadesi gelmemiş borç tutarının ise 334.970,46-TL olduğu, mükellef kurumun 2017,2018,2019 yıllarında mal ve hizmet alım ile satımında bulunduğu bazı mükellefler hakkında sahte belge düzenlediklerine ilişkin vergi tekniği raporlarının mevcut olduğu, mükellef kurumun banka hesap hareketleri incelendiğinde; banka hesaplarına 2017 yılında 410.004,57-TL eft, 174.164,40-TL havale, 2018 yılında 1.868.770,64-TL eft, 2.939.955,65-TL havale, 2019 yılında 350.421,67-TL eft, 826.971,32-TL havale girişi olduğu,

banka hesaplarından 2017 yılında 355.770,51-TL eft, 123.383,78-TL havale, 2018 yılında 1.476.265,00-TL eft, 2.240.026,31-TL havale, 2019 yılında 294.685,76-TL eft, 801.738,46-TL havale çıkışının olduğu, mükellef kurum tarafından düzenlenen faturaların çoğunluğunda malların yüklendiği kamyon veya tırlar ile çekicilerin plakalarının yazılı olduğunun görüldüğü, bu plakalar incelendiğinde ise bir kısım plakaların kamyon ve tır plakası olmadığı, binek otomobillere ait olduğu, bir kısmının ise mal taşındığı belirtilen zaman aralığında boşta olduğunun tespit edildiği,

yine araç sahiplerinin ifadelerine başvurulduğunda, bir kısım araç sahipleri tarafından mükellef kuruma taşıma hizmeti vermediklerinin, bir kısım araç sahipleri tarafından ise aynı tarihte başka bir firmaya hizmet verildiğinin beyan edildiği, bir araç sahibi tarafından mükellef kurumun malını yurt dışına taşıdığının, başka bir araç sahibi tarafından Irak'a taşıma yapıldığının, yine bir araç sahibi tarafından mükellef kurumun mal ve hizmet satımında bulunduğu ...

Mobilya A.Ş.'nin malının taşındığının bildirildiği, mükellef kurum tarafından 2017 yılında 3 ila 5 arasında, 2018 yılında 3 ila 9 arasında, 2019 yılında ise 1 ila 5 arasında değişen sayılarda işçi çalıştırıldığının tespit edildiği, mükellef kurumun 31/08/2019 tarihi itibariyle ...

Sosyal Güvenlik Kurumu'na 76.709,98-TL'lik borcunun bulunduğu, mükellef kurumun sigortalı çalışanı olarak yer alan kişi tarafından, 2018 yılında mükellef kurumda çalıştığının, mobilya dikim işleri yaptığının, kendisinin dışında başka çalışanların da bulunduğunun beyan edildiği ve diğer çalışanların isimlerinin verildiği, mükellef kurumun sigortalı çalışanı olarak yer alan başka bir kişi tarafından ise, 2018 yılı Haziran-Aralık dönemlerinde mükellef kurumda çalıştığının, kendisinin dışında başka çalışanların da bulunduğunun beyan edildiği ve diğer çalışanların isimlerinin verildiği,

elde edilen bilgi ve belgelere göre mükellef kurumun kendisinin ürettiği (mobilya malzemesi almak suretiyle) ve küçük miktarlarda almak suretiyle sattığı mobilyalar dışındaki satışlarının sahte olduğu belirtilmiştir.

Yukarıdaki tespitlerin değerlendirilmesinden, ... Koltuk Mobilya Dış Ticaret Anonim Şirketi'nin yapılan yoklamalarda faaliyetine devam ettiğinin ve demirbaşı ile belirli bir miktarda emtialarının, iş makinalarının ve işçisinin bulunduğunun tespit edildiği, 63.551,54-TL vergi borcunu ödediği, ifadesine başvurulan işçilerin işyerinde çalışıldığı yönünde beyanda bulundukları hususlarının birlikte değerlendirilmesinden; anılan mükellefin kendisinin ürettiği ve küçük miktarlarda almak suretiyle sattığı mobilyalar dışındaki satışlarının sahte olduğunun somut olarak ortaya konulamadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu cezalı tarhiyatın davacıya ilgili dönemde fatura düzenleyen ... Koltuk Mobilya Dış Ticaret Anonim Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasında hukuki isabet görülmemiştir.