Danıştay 9. Daire E.2024/2398 K.2024/4297

2- (DAVALI) ... Başkanlığı - ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: ... Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından ... tarih ve ... ihale kayıt numaralı "Özel Güvenlik Hizmet Alım İşi" ihalesinin yargı kararı ile iptal edilmesi üzerine imzalanan sözleşmeye ilişkin olarak davacı tarafından ödenen toplam 544.219,17-TL ihale kararı ve sözleşme damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek gecikme faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkindir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dokuzuncu Dairesince sözleşme damga vergisi yönünden verilen kısmen bozma kararına uyarak dosyanın yeniden incelenmesi suretiyle. 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli 1 sayılı tablonun “II.

Kararlar ve mazbatalar” başlıklı listesinin 2'nci fıkrasında, 09/08/2016 tarihli ve 29796 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 28. maddesi ile yapılan değişiklik ile “04/01/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı üzerine ihalenin iptal edilmesi hâlinde, bu ihale kararının hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisi ret ve iade olunur.

(İptal cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 13/12/2022 tarihli ve E:2022/125, K:2022/162 sayılı kararı ile)" şeklinde düzenleme yapıldığı, dosyasının incelenmesinden, ... Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan özel güvenlik hizmet alım ihalesinin davacı şirket üzerinde kaldığı, ... tarihli ihale ile üstlenilen bu iş nedeni ile 05/10/2015 tarihinde ...

Üniversitesi Rektörlüğü ile sözleşme imzalandığı, toplam 544.219,17-TL ihale kararı ve sözleşme damga vergisi ödendiği, 01/01/2016 tarihinde işe başlandığı, ihalenin iptali istemi ile açılan davada ....İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...... sayılı iptal kararı üzerine Kamu İhale Kurulunca düzeltici işlem tesis edildiği, ...

Üniversitesi Rektörlüğü'nün 31/01/2016 tarihi itibariyle sözleşmenin feshedildiğini, 01/01/2016-31/01/2016 tarihleri arası yapılmış olan hizmete ait hakediş ödemesinin yapılacağını bildirdiği, temyiz aşamasında Danıştay 13. Dairesinin 10/06/2016 tarih ve E:2015/6485, K:2016/2398 sayılı kararı ile ....İdare Mahkemesi kararının bozulmasına, davanın reddine karar verilmesi üzerine ...

Üniversitesi Rektörlüğü'nün... tarih ve ... sayılı yazısı ile ... tarihinde başlamak ve kalan sözleşme süresi ile sınırlı olmak üzere dava konusu sözleşme kapsamında hizmetin yürütüleceğinin davacıya bildirildiği, mahkemelerinin ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelerden; sözleşmenin hükmünden yararlanılan kısmına isabet eden damga vergisinin 217.795,83-TL olduğu, buna göre sözleşmenin hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden sözleşme damga vergisi tutarının ise 122.296,31-TL olduğu anlaşıldığından,

sözleşmenin hükmünden yararlanılmayan kısmına tekabül eden 122.296,31-TL sözleşme damga vergisinin vergilendirme hatası kapsamında iadesi gerektiği, hükmünden yararlanılan kısma isabet eden 217.795,83-TL damga vergisinin ise, bu süreçte sözleşmenin devam ettiği, bir hakkın temini, bir hususun ispatı ve dolayısıyla düzenlenme amacı çerçevesinde ya da bu amaçla ilgili bir ihtilafa bağlı olarak sonuç alınmasını teminen ibraz edilebilecek bir belge niteliği taşıdığı ve tarafların yükümlülüklerinin geçerli olduğu,

davacı tarafından sözleşme içeriği yükümlülükleri yerine getirmek, karşılığında hakedişler almak vb. suretiyle sözleşmenin hükmünden yararlanıldığı dikkate alındığında vergilendirme hatası kapsamında değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu işlemin sözleşmenin hükmünden yararlanılmayan kısmına tekabül eden eden 122.296,31-TL sözleşme damga vergisine ilişkin kısmının iptaline,

122.296,31-TL sözleşme damga vergisinin tahsil tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uyarınca hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

DAVALI İDARENİN İDDİALARI

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 19. maddesinde, vergi alacağının vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vuku veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağının belirtildiği, vergiyi doğuran olayın, sözleşmenin imzalanmasıyla meydana geldiği ve söz konusu işe ilişkin ödenen ihale kararı damga vergisinin kağıda konu muamelelerin feshedilmesiyle etkilenmeyeceği, faiz ödenmesinin hukuki dayanağı bulunmadığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

İhale kararının mahkeme kararı ile iptal edildiği, davacı şirketin kusurunun olmadığı, sözleşme damga vergisinin tamamının iadesi, tecil fazine hükmedilmesi gerektiği iddialarıyla kararın aleyhe olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının faize ilişkin hüküm fıkrası yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından ... tarih ve ... ihale kayıt numaralı "Özel Güvenlik Hizmet Alım İşi" ihalesinin yargı kararı ile iptal edilmesi üzerine imzalanan sözleşmeye ilişkin olarak davacı tarafından ödenen toplam 544.219,17-TL ihale kararı ve sözleşme damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek gecikme faizi ile birlikte iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa Mahkemesinin 10/2/2011 tarihli ve E.:2008/58, K.: 2011/37 sayılı iptal kararı üzerine, 15/06/2012 tarihli, 28324 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak, aynı tarihte yürürlüğe giren 6322 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la yeniden düzenlenen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin dördüncü fıkrasında "fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin, fazla veya yersiz tahsilatın, mükelleften kaynaklanması halinde düzeltmeye dair müracaat tarihi,

diğer hallerde verginin tahsili tarihinden düzeltme fişinin mükellefe tebliğ edildiği tarihe kadar geçen süre için aynı dönemde 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanan faiz ile birlikte, 120. madde hükümlerine göre mükellefe red ve iade edileceği, söz konusu 120. maddede ise;

vergi hatalarının düzeltme fişine dayanılarak düzeltileceği, hatanın mükellef aleyhine yapılmış olması halinde, fazla verginin, aynı fişe dayanılarak terkin ve tahsil olunmuş ise mükellefe reddolunacağı, düzeltme fişinin bir nüshasının, reddedilecek miktarla müracaat edeceği muhasebe ve müracaat süresi zikredilmek suretiyle mükellefe tebliğ edileceği belirtilmiştir.

213 sayılı Kanun'un yine aynı Kanunla eklenen geçici 29. maddesinde ise bu Kanunun 112. maddesinin 4. fıkrasının, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin iadesinde uygulanacağı öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararının, faize ilişkin hüküm fıkrası dışında kalan kısmına yönelik taraflarca ileri sürülen temyiz iddiaları, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Bölge idare mahkemesi kararının, faize ilişkin kısma yönelik temyiz istemine gelince;

Mükelleflerden fazla ve yersiz olarak tahsil edilen vergilerin iadesi durumunda, iade edilen tutarlara hangi oranda faiz ödeneceği konusunda açık bir düzenleme bulunmadığından, hukuk yaratma yetkisi kapsamında yerleşik Danıştay içtihatları ile 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun uyarınca hesaplanacak faiz oranının uygulanması öngörülmüş bulunmaktaydı.

Ancak, 15/06/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6322 sayılı Kanun ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112/4. maddesi yeniden düzenlenmiş ve fazla ve yersiz tahsil edilen vergilerin 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faiziyle iade edileceği açıkça düzenlenmiş bulunmaktadır. Bununla birlikte, 112. maddesinin 4. fıkrasının, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin iadesinde uygulanacağı öngörülmüştür.

Diğer bir ifadeyle, vergi idaresince, mükelleflerden, 15/06/2012 tarihinden sonra fazla ve yersiz olarak tahsil edilen tutarların 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faiziyle iade edileceği açıkça hüküm altına alınmış bulunmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; dava dilekçesinde ihale kararı ve sözleşme nedeniyle ödenen damga vergisinin iadesi talebiyle yapılan düzeltme ve şikayet başvurusunun reddine dair işlemin iptali ve tahsil edilen damga vergisinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek gecikme zammı ile birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiş, Bölge İdare Mahkemesince dava konusu işlemin sözleşmenin hükmünden yararlanılmayan kısmına tekabül eden eden 122.296,31-TL sözleşme damga vergisine ilişkin kısmının iptaline,

122.296,31-TL sözleşme damga vergisinin tahsil tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uyarınca hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya iadesine karar verildiği, davacı tarafından temyiz dilekçesinde iadenin tecil faiziyle iadesi gerektiğinin belirtildiği görülmüştür.

15/06/2012 tarihinden sonra, 05/10/2015 tarihinde ödenen tutarın 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112/4. maddesinin yürürlükte olması nedeniyle tecil faiziyle davacıya ödenmesine hükmedilmesi gerekirken, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine ilişkin Kanun uyarınca yasal faizin uygulanması gerektiği yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının faiz istemine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.