Danıştay 9. Daire E.2024/4024 K.2024/5884

Dava konusu istem:Davacı tarafından, asıl borçlu T.H. ... Gıda Teks.Turz.İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti’ne ait olup kendisinden kanuni temsilci sıfatıyla aranan 2007 yılına ait katma değer vergisi borçlarının tahsil zamanaşımına uğradığından, terkin edilmesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddi işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, Tasf. Hal. ... Gıda Tesktil Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borcundan dolayı kanuni temsilci sıfatıyla davacının banka hesaplarına uygulanan haciz işlemlerinin iptali istemiyle açılan davalarda ...Vergi Mahkemesinin E:..., K:... sayılı kararı ve...

Vergi Mahkemesinin E:..., K:... sayılı kararı ile vergi borcunun tahsil zamanaşımına uğradığı tespit edilerek haciz işlemlerinin iptaline karar verilmesi üzerine davacı tarafından kamu ihalelerine ve işlerine girilmek üzere 'borcu yoktur' yazısı düzenlenmesi yolunda idareye başvuru yapıldığı, davalı idarenin 26/07/2023 tarihli işlem ile (15.859.362 TL-2007 yılı KDV) vergi borcu bulunduğunun davacı tarafa bildirildiği, vergi borçlarının silinmesi yolundaki 01/08/2023 tarihli başvurunun zımnen reddi üzerine görülmekte olan davanın açıldığının anlaşıldığı olayda, davacının kanuni temsilcisi olduğu Tasf.

Hal. ... Gıda Tesktil Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin vergi borcundan dolayı kanuni temsilci sıfatıyla davacının banka hesaplarına uygulanan haciz işlemlerinin iptali istemiyle açılan davalarda ...Vergi Mahkemesinin E:..., K:... sayılı kararı ve...Vergi Mahkemesinin E:..., K:... sayılı kararı ile vergi borcunun tahsil zamanaşımına uğradığı saptanarak haciz işlemlerinin iptaline karar verilmesi üzerine davacı tarafından 'borcu yoktur' yazısı düzenlenmesi yolundaki başvurusu üzerine bildirilen borcun, kanuni temsilcisi olduğu şirketin borçlarından şahsi mal varlığı ile sorumlu olmasından dolayı çıkarılan borçlar olduğu yönünde taraflar arasında ihtilaf bulunmamakla birlikte,

davalı idarece tahsil zamanaşımına uğrayan borçların eksik borca dönüşmesi nedeniyle kayıtlardan silinemeyeceği ileri sürülmekte ise de, tahsilat genel tebliğinin ve tahsilat iç genelgesi hükümleri uyarınca tahsil zamanaşımına uğrayan borçların kayıtlardan silinmesi gerektiği, aksi halde tahsil zamanaşımına uğramış, cebri tahsili mümkün olmayan ve amme borçlusunun ödemek zorunda bulunmadıkları borçların bunların menfaatini ihlal eder nitelikte olacak şekilde resmi belgelere yansıtılması sonucunu doğuracağı dikkate alındığında,

tahsil zamanaşımına uğradığı sabit olan borçların silinmesi yolundaki başvurunun zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Savunma dilekçesinde belirtilen nedenler uyarınca kararın hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Olayda, zamanaşımına uğradığı ileri sürülen vergi borçlarının terkini istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddi işleminin idari işlem türü itibariyle hukuki niteliğinin 6183 sayılı Kanun kapsamında yer alan cebren tahsil işlemlerinden olmadığı gibi dava konusu edilebilecek nitelikte diğer vergilendirme işlemlerinde de olmadığı, davacının başvurusunun uygun görülmediğine dair bilgilendirme mahiyetinde bir işlem olduğu, dolayısıyla kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığı anlaşıldığından,

bu işlemin iptali istemiyle açılan davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılması nedeniyle 6183 sayılı Kanunun 54.maddesi hükmünde belirtilen cebren tahsil işlemleri ile 102/2.maddesindeki zamanaşımından sonra rızaen yapılan ödemlerin kabul gerektiği yönündeki hükmü kapsamında yapılan ödemelerde, idarece kesin ve yürütülebilir bir işlem olan vergi tahsil işleminin tesisi gerektiği hususları nazara alınmayarak, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne hükmeden Vergi mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığından,

temyiz isteminin kabulü ile temyiz konu kararın bozulması gerektiği gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, asıl borçlu T.H. ... Gıda Teks.Turz.İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti’ne ait olup kendisinden kanuni temsilci sıfatıyla aranan 2007 yılına ait katma değer vergisi borçlarının tahsil zamanaşımına uğradığından, terkin edilmesi talebiyle yapılan başvurunun zımnen reddi işleminin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunun 378.maddesi 1.fıkrasında, vergi mahkemesinde dava açabilmek için verginin tarh edilmesi, cezanın kesilmesi, tadilat ve takdir komisyonları kararlarının tebliğ edilmiş olması; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin yapılmış ve ödemeyi yapan tarafından verginin kesilmiş olması lazımdır kuralına 2.fıkrasında, mükellefler beyan ettikleri matrahlara ve bu matrahlar üzerinden tarh edilen vergilere karşı dava açamazlar. Bu Kanunun vergi hatalarına ait hükümleri mahfuzdur, kuralına, yer verilmiştir.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un, cebren tahsil ve şekilleri başlıklı 54.maddesinde ödeme müddeti içinde ödenmiyen amme alacağı tahsil dairesince cebren tahsil olunur. Cebren tahsil aşağıdaki şekillerden herhangi birinin tatbikı suretiyle yapılır: 1. Amme borçlusu tahsil dairesine teminat göstermişse, teminatın paraya çevrilmesi yahut kefilin takibi, 2. Amme borçlusunun borcuna yetecek miktardaki mallarının haczedilerek paraya çevrilmesi, 3. Gerekli şartlar bulunduğu takdirde borçlunun iflasının istenmesi" kuralına yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14.maddesi 3.bendi ile ve aynı bendin (d) alt bendinde ise Dilekçelerin, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından; İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden de inceleneceği, aynı Kanun'un 15.maddesi 1. fıkrasında ise Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince 14. maddenin 3. fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14.maddenin 3/d bendinde yazılı hallerde davanın reddine karar verileceği, kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden vergi mahkemesinde dava açabilmek için verginin tarh edilmesi, cezanın kesilmesi, tadilat ve takdir komisyonları kararlarının tebliğ edilmiş olması, tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin yapılmış ve ödemeyi yapan tarafından verginin kesilmiş olması, beyan üzerine tarhta ise vergilendirmede vergi hatasının bulunması,

ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsili amacıyla cebren tahsil işlemlerinden herhangi birinin tatbik edilmiş olması gerektiği, bu kapsamda vergilendirme sürecinde vergi idaresince tesis edilen, ihbarname, tahakkuk fişi, ödeme emri, haciz tatbiki gibi vergilendirme işlemlerinin birer idari işlem olduğu, bu mahiyette bulunmayan işlemlerin vergilendirme alanında etkili birer işlem mahiyetinde olmadıklarından; hukuki sonuç doğurmayan bu işlemlere karşı açılan davaların da esasının incelenmesine olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, Tasf. Hal. ... Gıda Tesktil Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borcundan dolayı kanuni temsilci sıfatıyla hesaplarına uygulanan haciz işlemlerinin iptali istemiyle açılan davalarda ... Vergi Mahkemesinin E:..., K:...sayılı kararı ve...

Vergi Mahkemesinin E:..., K:... sayılı kararı ile vergi borcunun tahsil zamanaşımına uğradığından bahisle hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesi üzerine, davacı tarafından vadesi geçmiş borcunu gösterir belge talebine ilişkin davalı idareye 25/07/2023 tarihinde başvuru yapıldığı, davalı idarenin 26/07/2023 tarihli işlemi ile (15.859.362 TL-2007 yılı KDV) vergi borcu bulunduğunun davacı tarafa dilekçe cevabı olarak bildirildiği,

asıl borçlu şirkete ait olup kendisinden kanuni temsilci sıfatıyla aranan 2007 yılına ait katma değer vergisi borçlarının tahsil zamanaşımına uğradığı ileri sürülerek davalı idareye 01/08/2023 tarihinde yapılan başvuru ile anılan borçların silinmesinin istendiği ve istemin zımnen reddedildiği,

davalının savunmasında asıl borçlu şirketin kanuni temsilcisi sıfatıyla davacının banka hesaplarına uygulanan haczin kaldırılması dair verilen yargı kararlarına karşı 01/06/2023 ve 04/07/2023 tarihlerinde kanun yolu başvurusunda bulunulduğu bu sebeple tahsil zamanaşımı yönündeki mahkeme kararlarının henüz kesinleşmediği belirtilerek dava konusu yapılan işlemin kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığının ileri sürüldüğü, olayda; dava konusu edilen işlemin bu aşamada 6183 sayılı Kanun kapsamında tesis edilen cebren tahsil işlemlerinden olmadığı gibi dava konusu edilebilecek nitelikte diğer vergilendirme işlemlerinde de olmadığı,

atıf yapılan hacze ilişkin mahkeme kararlarının davacı lehine kesinleştiği, mahkeme kararlarının uygulanması için 2577 sayılı Kanun uyarınca kesinleşme şartı aranmadığı, ancak başvurunun mahkeme kararlarının uygulanmasına yönelik olmadığı, dava konusu zımnen ret işleminin bu aşamada davacının güncel menfaatini etkileyen tesis edilmiş yeni bir işlem tesisi olmadığı sonucuna varıldığından, açılan davanın esasının incelenmesine olanak bulunmayıp, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne dair verilen Vergi mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.