Danıştay 9. Daire E.2024/4378 K.2024/7371

Dava konusu istem: Davacı tarafından, şahsi mükellefiyetinden kaynaklanan amme alacaklarının tahsili amacıyla banka hesaplarına uygulanan haciz işlemlerinin trafik para cezaları dışında kalan kısmının iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla.

04/10/2023 tarihine kadar aktif bulunan yapılandırma nedeniyle yenilenen vergi borçlarının ödenmemesi halinde yapılandırma koşullarının ihlali dolayısıyla tahsil edilen tutarlar da dikkate alınmak suretiyle davacı adına yapılandırma sonrasında yeniden ödeme emri düzenlenerek takibe geçilmesi gerekirken, davalı idare tarafından takibi yoluna gidilen vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına ödeme emri düzenlenmediğinin anlaşılması karşısında, ortada davacıdan haciz yolu ile tahsil aşamasına gelmiş bir vergi borcu bulunduğundan bahsedilemeyeceğinden,

ödenmeyen amme alacağının tahsili amacıyla davacının banka hesapları üzerine uygulanan haciz işlemlerinin trafik cezaları dışında kalan kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Daha önce kesinleşmiş bir alacağın bir kez daha kesinleşmesi amacıyla asıl borçlu şirket hakkında yeniden takip prosedürüne başlanılmasının gerekmediği, eski borcun sona erdiği kabul edilse dahi eski borç ilişkisi varlığını koruyacağından eski borçluların yeni borçtan da sorumlu olacağı, yapılandırmanın ihlali halinde yapılandırmanın iptal edilerek eski borcun tahsiline devam edilebileceği iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, şahsi mükellefiyetinden kaynaklanan amme alacaklarının tahsili amacıyla banka hesaplarına uygulanan haciz işlemlerinin trafik para cezaları dışında kalan kısmının iptali istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 54. maddesinde, müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsil dairesince cebren tahsil edileceği, 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, 58. maddesinde de kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde vergi mahkemesi nezdinde dava açabileceği belirtilmiştir.

12/03/2023 tarih ve 32130 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 9. maddesinin 6. fıkrasında, bu Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden;

bir takvim yılında üç veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı,

ilk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği, aynı maddenin 8. fıkrasında ise bu Kanun kapsamına giren alacakların altıncı fıkrada belirtilen şekilde tamamen ödenmemiş olması hâlinde borçlular, ödedikleri tutarlar kadar bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı,

Kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemleri ilgili mevzuat kapsamında yapılır ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği hükme bağlanmıştır.

Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair 7440 Sayılı Kanun Genel Tebliğinin (Seri no:1) “VIII-Ortak Hükümler” Ana Başlığının Altında Yer Alan B-Kanun Hükümlerinin İhlali Halinde Alacakların Takibi” başlıklı kısmında. 7440 sayılı Kanunun 9. maddesinin sekizinci fıkrasında “Bu Kanun kapsamına giren alacakların altıncı fıkrada belirtilen şekilde tamamen ödenmemiş olması hâlinde borçlular, ödedikleri tutarlar kadar bu Kanun hükümlerinden yararlanırlar.

Kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemleri ilgili mevzuat kapsamında yapılır ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam eder." hükmünün yer aldığı,

bu hükme göre, Kanun kapsamında yapılandırıldığı halde Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların, yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemlerinin ilgili mevzuat kapsamında yapılacak ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemlerinin geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği, dolayısıyla, alacakların Kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle yapılandırılması bu alacakların niteliğini değiştirmediğinden, Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak,

daha önce yapılan takip işlemleri yenilenmeksizin, bu işlemlere kaldığı yerden devam edileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu haciz işlemine ilişkin borçların bir kısmının beyana dayalı olarak bir kısmının da tarhiyat üzerine tahakkuk eden vergi borçlarına ilişkin olduğu, kesinleşen ve vadesinde ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına tanzim edilen ödeme emirlerinin ilanen tebliğ edildiği, davacı tarafından anılan vergi borçlarının 16/05/2023 tarihli başvuru ile 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığı, yapılandırılan borçlara ilişkin ödeme yapılmadığından 04/10/2023 tarihinde tecil dosyasının iptal edildiği, söz konusu vergi borçlarının tahsili amacıyla davacının banka hesaplarına uygulanan haciz işleminin trafik para cezaları dışında kalan kısmının iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.

Önceki yapılandırma kanunlarından farklı olarak 7256 sayılı Kanun ve sonrasında yayımlanan 7326, 7440 sayılı Kanunlarla, kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemlerinin ilgili mevzuat kapsamında yapılacağı ve kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemlerinin geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği yönünde hüküm getirildiği, bu hüküm dikkate alındığında 7440 sayılı Yasa uyarınca yapılandırılıp koşulları ihlal edilen kamu alacaklarının yeniden takibi sırasında yapılandırma öncesi yapılan işlemlerin geçerliliğini koruduğu ve takibin, hangi aşamada kaldıysa o aşamadan devam edeceği hususunun açıkça belirtildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden, mükellefler tarafından 7256, 7326 ve/veya 7440 sayılı Kanunlar'dan yararlanılarak borçların yapılandırılması daha sonra yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle hakkın kaybedilmesi ve bunun sonucunda yapılandırmanın iptali durumunda borcun yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takibe devam edileceği, daha önceden yapılan takip işlemlerinin kaldığı yerden devam edeceği, başka bir anlatımla yapılandırmanın borcun takibinde gelinen aşamayı değiştirmeyeceği açıktır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince yapılandırma şartlarının ihlali nedeniyle tecil dosyasının iptali üzerine, 7440 sayılı Kanunun yayımı öncesinde başlamış olan takip işlemlerinin geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceğine dair yukarıda yer verilen düzenleme dikkate alınmak suretiyle karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle verilen kabul kararına yönelik davalı istinaf isteminin reddine karar verilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.