Danıştay 9. Daire E.2024/5128 K.2024/7970

Dava konusu istem:Davacı tarafından, 01/01/2021 tarihinden önce kullanılan yabancı kaynaklara ilişkin finansman giderlerinin gider kısıtlamasına tabi olmadığı ve bilançonun pasif kısmında yer almakla birlikte finansman giderine yol açmayan bilanço kalemlerinin gider kısıtlamasına tabi tutarının hesabında yabancı kaynak olarak dikkate alınmaması gerektiği ihtirazı kaydıyla verilen 2022 yılı kurumlar vergisi beyannamesinde finansman giderlerinin bir kısmının kanunen kabul edilmeyen gider olarak kurum kazancına ilavesi nedeniyle gelecek yıllara devreden cari yıl zararlarının azaltılması işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar kararıyla.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 175. maddesiyle Hazine ve Maliye Bakanlığı'na verilen yetki kapsamında 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 Sıra No'lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ile yapılan düzenlemenin amacı, tebliğin giriş bölümünde açıklandığı üzere, işletmelerin faaliyet ve sonuçlarının sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi,

mali tablolar aracılığı ile ilgililere sunulan bilgilerin tutarlılık ve mukayese edilebilirlik niteliklerini koruyarak gerçek durumu yansıtmasının sağlanması ve işletmelerde denetimi kolaylaştırılmak olup, bu tebliğde yer alan Kısa ve Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklara yönelik açıklamalar, bir işletmenin mali durumunu gösteren varlıkları,

yabancı kaynakları ve öz kaynaklarının bilançoda nasıl bölümlenmesi gerektiğine ilişkin bilanço ilkelerinin izahına yönelik olduğu gibi işletmelerin söz konusu mali tablolardan hareketle vergiye tabi safi kazancın tespitinde vergi mevzuatı uyarınca istenilen bilgileri sağlayacak şekilde gerekli düzenleme ve hesaplamaları yapmalarına da yönelik olduğu,

anılan tebliğde yer alan açıklamalar ile tebliğin yayım tarihi dikkate alındığında da, 31/05/2012 tarih ve 6322 sayılı Kanun'un 37.maddesiyle 5520 sayılı Kanunu'nun 11.maddesinin 1.fıkrasına eklenen (i) bendinde ifade edilen yabancı kaynak, öz kaynak v.b. kavramların ne anlama geldiği hususunun 6322 sayılı Kanun'un yayımı tarihi itibariyle kurumlar vergisi mükelleflerince bilinebilir olduğunun kabulü gerektiği,

olayda ihtirazı kaydın esasını teşkil eden 1 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nde değişiklik yapılmasında dair 18 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği'nin 5520 sayılı Kanunun 11/1-i maddesi ile verilen yetkiye istinaden ve anılan maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesine yönelik olarak yayımlandığı ve ihtirazi kayda konu kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarihte de söz konusu Tebliğ hükümlerinin yürürlükte olduğu, anılan tebliğin "11.13.4.

Gider kısıtlaması kapsamına giren yabancı kaynaklara ilişkin gider ve maliyet unsurları" başlıklı bölümü ile bu maddenin devamında yer alan örnek olaylarla hangi yabancı kaynakların finansman gider kısıtlamasına tabi tutulacağının açıklandığı,

5520 sayılı Kanunu'nun "Kabul edilmeyen indirimler" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasına, 6322 sayılı kanunun 37. maddesiyle eklenen (i) bendinin verdiği yetki çerçevesinde yayımlanan bahse konu tebliğin ve bu tebliğde yapılan yabancı kaynak tanımının anılan madde metninde belirtilen "işletmede kullanılan yabancı kaynaklar" kavramına aykırı bir düzenleme içerdiğinden ve söz konusu tebliğ hükümleri dikkate alınarak mükelleflerce yapılan hesaplamaların verginin kanuniliği ve geriye yürümezliği ilkelerine aykırılık teşkil edecek şekilde fazladan bir vergilendirmeye neden olunduğundan bahsedilemeyeceği,

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 6.maddesinde, kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı öngörüldüğünden vergilendirme dönemine ilişkin safi kurum kazancının o dönemde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre hesaplanması gerektiği,

buna göre 5520 sayılı Kanunun 11/1-i.maddesi ile yabancı kaynak kullanımında finansman giderlerine yönelik olarak 2013 yılında yürürlüğe giren düzenlemede yer alan ve Cumhurbaşkanı Kararı ile 2021 yılı vergilendirme döneminden itibaren uygulanmak üzere %10'luk kısmın kurum kazancından indirim konusu yapılamayacağına karar verildiği, Cumhurbaşkanı Kararı ile geçmişe yürütmenin söz konusu olmadığı, 2021'de getirilen düzenlemeye kadar kesinleşen ve katlanılan finansman giderlerinin tamamının mükelleflerce indirim konusu yapılabildiği, bu hususun tebliğde de açık bir şekilde belirtildiği,

ancak vergilendirme dönemi sona ermeden Cumhurbaşkanı Kararı ile gider kısıtlamasına ilişkin belirlenen oranın 2021 yılı vergilendirme döneminden itibaren uygulanmak üzere yürürlüğe girdiğinden, kanunda belirtilen ve 2022 yılı vergilendirme döneminde kesinleşen finansman giderlerinin %10'unun,

kurum kazancından indirim konusu yapılamayacağı sonucuna varılması nedeniyle davacı tarafından anılan maddenin uygulanmasına ilişkin olarak yayımlanan ve Mahkememizce de ihtilaf konusu hususlar yönünden 5520 sayılı Kanunun 11/1-i maddesinin metninde belirtilen "işletmede kullanılan yabancı kaynaklar" kavramına aykırı bir düzenleme içerdiğinden söz edilemeyeceği kabul edilen tebliğ hükümleri dikkate alınarak ve tamamen kendi yasal kayıtlarına (bilançosunu esas alarak) göre hesaplanan finansman gideri tutarı üzerinden söz konusu yasal düzenleme kapsamında kanunun kabul edilmeyen gider beyanında bulunulduğu dikkate alındığında,

davalı idarece davacının 2022 yılına ilişkin verdiği kurumlar vergisi beyannamesinde ihtirazi kaydın kabul edilmemesi suretiyle gelecek yıllara devreden cari yıl zararlarının azaltılması işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

01/01/2021 tarihinden önce kullanılan yabancı kaynaklara ilişkin 01/01/2021 tarihinden sonra oluşan finansman giderlerinin gider kısıtlamasına tabi tutulmasının hukuki güvenlik ilkesine aykırı olduğu, bilançonun pasif kısmında yer almakla birlikte finansman giderine yol açmayan bilanço kalemlerinin gider kısıtlamasına tabi tutarının hesabında yabancı kaynak olarak kabulünün kanunun amacına uygun düşmediği, 5520 sayılı Kanunun 11/1-i maddesinde Hazine ve Maliye Bakanlığına maddenin uygulamasına yönelik usul ve esasları belirleme yetkisi verildiği halde yetki aşımı yapılarak tebliğ ile verginin kanuniliği ilkesine aykırı olarak yapılan düzenlemelerle yükümlülük getirilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.